Η μακραίωνη ιστορία και η διαχρονική πολιτιστική και οινική αξία της Κουμανταρίας βρέθηκαν στο επίκεντρο των εγκαινίων της έκθεσης του Γραφείου Τύπου και Πληροφοριών (ΓΤΠ) «Κύπριο Νάμα: Κουμανταρία», που πραγματοποιήθηκαν την Τετάρτη, 17 Ιουνίου 2026, στην Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) στις Βρυξέλλες. Η ΕΟΚΕ απαρτίζεται από εκπροσώπους οργανώσεων εργοδοτών και εργαζομένων, καθώς και άλλων ομάδων συμφερόντων, και γνωμοδοτεί πάνω σε θέματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.) για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Συμβούλιο της Ε.Ε. και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, λειτουργώντας ως γέφυρα ανάμεσα στα όργανα λήψης αποφάσεων της Ε.Ε. και τους πολίτες της.

Στον χαιρετισμό της η διευθύντρια του ΓΤΠ κα Αλίκη Στυλιανού τόνισε ότι η Κουμανταρία αποτελεί πολύ περισσότερα από ένα παραδοσιακό κυπριακό κρασί, καθώς συνιστά ζωντανό στοιχείο της πολιτιστικής κληρονομιάς της Κύπρου και υπενθύμισε ότι αναγνωρίζεται ως το αρχαιότερο επώνυμο κρασί στον κόσμο που εξακολουθεί να παράγεται.

Πέραν των 500 ατόμων

Η εκδήλωση αποτέλεσε καρπό συνεργασίας του ΓΤΠ, της ΕΟΚΕ και της Μόνιμης Αντιπροσωπείας της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ε.Ε. και παρουσιάστηκε ενώπιον της Ολομέλειας της ΕΟΚΕ και εκλεκτών προσκεκλημένων, στο πλαίσιο κυπριακής βραδιάς, στην οποία παρευρέθηκαν πέραν των 500 ατόμων.

Η εκδήλωση προσέφερε μια πολυδιάστατη γνωριμία με την Κουμανταρία, αναδεικνύοντας την πορεία της μέσα στους αιώνες και τη θέση της ως αναπόσπαστου στοιχείου της κυπριακής παράδοσης. Το κοινό «ταξίδεψε» στην ιστορία της Κουμανταρίας με τη βοήθεια αποσπασμάτων της νέας παραγωγής του ΓΤΠ «Κύπριο Νάμα: Η ιστορία της Κουμανταρίας», σε σκηνοθεσία Σταύρου Παμπαλή, και φωτογραφικού υλικού του φωτογράφου του ΓΤΠ Ανδρέα Λουκαΐδη. Παράλληλα, αναδείχθηκε η στενή σύνδεσή της με τη γη, τους ανθρώπους και τις παραδόσεις της Κύπρου, καθώς και η διεθνής της καταξίωση ως συμβόλου της κυπριακής ταυτότητας.

Καλωσορίζοντας τους προσκεκλημένους, η αντιπρόεδρος της ΕΟΚΕ κα Alena Mastantuono εξέφρασε τη χαρά της για τη φιλοξενία της έκθεσης, σημειώνοντας ότι πρόκειται για την πρώτη μεγάλης κλίμακας πολιτιστική έκθεση που φιλοξενείται στον χώρο της Επιτροπής στις Βρυξέλλες, στο πλαίσιο της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ε.Ε. Υπογράμμισε τη σημασία της πρωτοβουλίας για την έκθεση, τονίζοντας ότι η Κουμανταρία, με ιστορία πέραν των 3.000 χρόνων, θεωρείται το αρχαιότερο επώνυμο κρασί στον κόσμο και συνδέεται άρρηκτα με τη μεσαιωνική ευρωπαϊκή παράδοση.

Επιπρόσθετα, η κα Mastantuono επεσήμανε ότι ο πολιτισμός και η πολιτιστική κληρονομιά διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην κατανόηση της κοινής ευρωπαϊκής ιστορίας και στην ενίσχυση του πολιτικού μηνύματος της Ε.Ε., ενώ το κρασί, ως στοιχείο συνυφασμένο με την ευρωπαϊκή κοινωνική και πολιτιστική ζωή, συμβάλλει στη διασύνδεση των λαών και των παραδόσεών τους, φέρνοντάς τους κοντά. Σε αυτό το πνεύμα, υπογράμμισε ότι η ΕΟΚΕ αποτελεί τον πλέον κατάλληλο και συμβολικό χώρο για την φιλοξενία της έκθεσης.

Καταληκτικά, η κα Mastantuono εξέφρασε τις ευχαριστίες της προς το Γραφείο Τύπου και Πληροφοριών και τη Μόνιμη Αντιπροσωπία της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ε.Ε. για την διοργάνωση της έκθεσης και τη συμβολή τους στην ανάδειξη της ευρωπαϊκής πολιτιστικής κληρονομιάς.

Κατά τον δικό της χαιρετισμό, η διευθύντρια του ΓΤΠ κα Αλίκη Στυλιανού ευχαρίστησε τον πρόεδρο της ΕΟΚΕ κ. Séamus Boland, τη γενική γραμματέα της ΕΟΚΕ κα Isabelle Le Galo Flores και τα μέλη της Επιτροπής για τη φιλοξενία της εκδήλωσης. Τόνισε ότι η Κουμανταρία αποτελεί πολύ περισσότερα από ένα παραδοσιακό κυπριακό κρασί, καθώς συνιστά ζωντανό στοιχείο της πολιτιστικής κληρονομιάς της Κύπρου. Υπενθύμισε ότι αναγνωρίζεται ως το αρχαιότερο επώνυμο κρασί στον κόσμο που εξακολουθεί να παράγεται, ενώ αναφέρθηκε στη διάκρισή του στον πρώτο καταγεγραμμένο οινικό διαγωνισμό, όπως αυτή αποτυπώνεται στο μεσαιωνικό ποίημα «La Bataille des Vins» του Henri d’Andeli το 1224, χάρη στην οποία απέκτησε τη φήμη του «Κρασιού των Βασιλέων».

Παράλληλα, ανέτρεξε στις βαθιές ιστορικές ρίζες της Κουμανταρίας, επισημαίνοντας ότι το κρασί ήταν ήδη γνωστό από την αρχαιότητα ως Νάμα και μνημονεύεται από τον Ησίοδο στο έργο «Έργα και Ημέραι». Η φήμη του, όπως σημείωσε, εξαπλώθηκε στις βασιλικές αυλές της Ευρώπης, στους Σταυροφόρους και στις αυλές της αριστοκρατίας, φθάνοντας μέχρι και την αυλή του Ριχάρδου του Λεοντόκαρδου το 1191, ο οποίος έκανε την πρόποση στον γάμο του με Κουμανταρία.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε η κα Στυλιανού στους ανθρώπους που διατήρησαν ζωντανή αυτήν την παράδοση μέσα στους αιώνες, υπογραμμίζοντας ότι η Κουμανταρία εξακολουθεί να παράγεται αποκλειστικά στα 14 χωριά της ομώνυμης περιοχής από τις γηγενείς ποικιλίες Ξυνιστέρι και Μαύρο. Όπως ανέφερε, η αδιάλειπτη αυτή συνέχεια οδήγησε στην αναγνώριση της Κουμανταρίας ως προϊόντος Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης της Ε.Ε. και στην εγγραφή της στον Αντιπροσωπευτικό Κατάλογο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO.

Αναφερόμενη στην έκθεση, η διευθύντρια του ΓΤΠ σημείωσε ότι οι επιλεγμένες σκηνές από την ταινία «Κύπριο Νάμα: Η ιστορία της Κουμανταρίας», σε συνδυασμό με τις φωτογραφίες του Ανδρέα Λουκαΐδη, συνθέτουν μια εικαστική και αφηγηματική αποτύπωση της κυπριακής υπαίθρου και της παράδοσης που περιβάλλει την Κουμανταρία.

Η μακραίωνη ιστορία και η διαχρονική πολιτιστική και οινική αξία της Κουμανταρίας βρέθηκαν στο επίκεντρο των εγκαινίων της έκθεσης του Γραφείου Τύπου και Πληροφοριών (ΓΤΠ) «Κύπριο Νάμα: Κουμανταρία», που πραγματοποιήθηκαν την Τετάρτη, 17 Ιουνίου 2026, στην Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) στις Βρυξέλλες, στην παρουσία πέραν των 500 ατόμων.

Ο κ. Γιώργος Ιωαννίδης, αναπληρωτής μόνιμος αντιπρόσωπος στη Μόνιμη Αντιπροσωπία της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ε.Ε., σε σύντομη παρέμβασή του ευχαρίστησε την ΕΟΚΕ για τη φιλοξενία της έκθεσης, καθώς και το ΓΤΠ για τη διοργάνωσή της.

Το καλλιτεχνικό πρόγραμμα πλαισιώθηκε από ζωντανή μουσική με τη συμμετοχή του συγκροτήματος Michalis Kouloumis Quintet και από γευστικές δημιουργίες με βάση την Κουμανταρία, προσφέροντας στους παρευρισκόμενους μια ολοκληρωμένη εμπειρία που συνέδεσε την ιστορία, τον πολιτισμό και τη γαστρονομική παράδοση της Κύπρου. Καθ΄ όλη τη διάρκεια της εκδήλωσης προβάλλονταν στιγμιότυπα από τις ταινίες παραγωγής ΓΤΠ «Art in the City» και «Penna».

Κατά τη διάρκεια της κυπριακής βραδιάς που ακολούθησε έδωσαν το παρών τους και απηύθυναν χαιρετισμό ο πρόεδρος της ΕΟΚΕ κ. Séamus Boland και ο κ. Μάνθος Μαυρομμάτης, μέλος της ΕΟΚΕ από την Κύπρο με την ιδιότητά του ως Συμπροέδρου της Δικοινοτικής Τεχνικής Επιτροπής για Οικονομικά και Εμπορικά Θέματα των Ηνωμένων Εθνών στην Κύπρο, ενώ παρούσα στην εκδήλωση ήταν και η γενική γραμματέας της ΕΟΚΕ κα Isabelle Le Galo Flores. Παρόντες στην εκδήλωση ήταν επίσης ο κ. Μιχάλης Αντωνίου, γενικός διευθυντής της Ομοσπονδίας Εργοδοτών και Βιομηχάνων (ΟΕΒ) Κύπρου, ο κ. Πανίκος Χάμπας, γενικός γραμματέας της Ένωσης Κυπρίων Αγροτών (ΕΚΑ) και ο κ. Ανδρέας Μάτσας, γενικός γραμματέας της Συνομοσπονδίας Εργαζομένων Κύπρου (ΣΕΚ), η οποίοι είναι μέλη της ΕΟΚΕ από την Κύπρο.

Το ΓΤΠ εκφράζει θερμές ευχαριστίες προς το υπουργείο Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος για την παραχώρηση πειραματικής Κουμανταρίας που προσέφερε το ΓΤΠ στους πολυάριθμους εξέχοντες προσκεκλημένους.

Σε μια μεσαιωνική βασιλική αυλή της Ευρώπης, βασιλείς, ευγενείς και τα καλύτερα κρασιά συγκεντρώθηκαν ενώπιον του βασιλιά Φιλίππου Αυγούστου Β΄ της Γαλλίας. Ανάμεσά τους ξεχώρισε ένα κρασί από την Κύπρο. Η Κουμανταρία. Οκτακόσια χρόνια αργότερα, ακόμα ξεχωρίζει.

Είναι με μεγάλη χαρά και τιμή που σας καλωσορίζω στα εγκαίνια της έκθεσης του Γραφείου Τύπου και Πληροφοριών (ΓΤΠ) «Κύπριο Νάμα: Κουμανταρία», ως μέρος της Κυπριακής Βραδιάς, εδώ στην Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ).

Θα ήθελα να εκφράσω την ειλικρινή ευγνωμοσύνη μου στον πρόεδρο της ΕΟΚΕ κ. Séamus Boland, τη γενική διευθύντρια της ΕΟΚΕ κα Isabelle Le Galo Flores και τα μέλη της ΕΟΚΕ από την Κύπρο για τη διοργάνωση αυτής της εκδήλωσης, καθώς και για την τιμή να συμμετάσχω σε αυτήν. Η έκθεση «Κύπριο Νάμα: Κουμανταρία» γιορτάζει κάτι πολύ περισσότερο από ένα κρασί. Γιορτάζει ένα αξιοθαύμαστο πολιτισμικό ταξίδι που εκτείνεται χιλιάδες χρόνια. Μια ζωντανή κληρονομιά. Μια κληρονομιά που επέζησε της ανόδου και της πτώσης βασιλείων, της εναλλαγής αυτοκρατοριών και των αλλαγών της Ιστορίας.

Στους ηλιόλουστους αμπελώνες στους πρόποδες του Τροόδους, με μεθόδους που μεταδίδονται από γενιά σε γενιά, η Κουμανταρία θεωρείται το αρχαιότερο επώνυμο κρασί στον κόσμο που ακόμη παράγεται.

Φημισμένη για την εξαιρετική της ποιότητα και τον μοναδικό της χαρακτήρα, η Κουμανταρία κέρδισε αυτό που συχνά περιγράφεται ως ο πρώτος καταγεγραμμένος διαγωνισμός οίνου στον κόσμο, ο οποίος απαθανατίστηκε στο μεσαιωνικό ποίημα του τροβαδούρου Henri D’Andeli «La Bataille des Vins» το 1224 μ.Χ., κερδίζοντας τον τίτλο του «Αποστόλου των Οίνων», εδραιώνοντας έτσι τη θέση της ως το «Κρασί των Βασιλέων».

Πολύ πιο πριν όμως γίνει γνωστή ως «Κουμανταρία», αυτό το γλυκό κρασί αναφερόταν ως «Νάμα». Ο αρχαίος Έλληνας ποιητής Ησίοδος αναφέρθηκε σε αυτό ήδη από το 700 π.Χ. στο έργο του «Έργα και Ημέραι», περιγράφοντας μια μέθοδο παραγωγής που παραμένει εντυπωσιακά παρόμοια με αυτή που χρησιμοποιείται σήμερα.

Η φήμη της Κουμανταρίας εξαπλώθηκε στα παλάτια των βασιλέων και στους οίκους των ευγενών. Είτε στα κάστρα των σταυροφόρων, είτε στα βασιλικά συμπόσια, είτε στη διάσημη Δεξίωση των Πέντε Βασιλέων στο Λονδίνο, η Κουμανταρία έγινε συνώνυμη της ποιότητας, του κύρους και της αριστείας. Ακόμη και το 1191, ο Ριχάρδος ο Λεοντόκαρδος έκανε την περίφημη πρόποση στον γάμο του με Κουμανταρία.

Ωστόσο, η ιστορία της Κουμανταρίας δεν είναι ιστορία αποκλειστικά για βασιλιάδες και ιππότες. Είναι, επίσης, η ιστορία γενεών Κύπριων αμπελουργών που καλλιεργούν αμπελώνες στις πλαγιές της οροσειράς του Τροόδους, διατηρώντας αρχαίες παραδόσεις μέσα στους αιώνες.

Σήμερα, η Κουμανταρία παράγεται αποκλειστικά στα 14 χωριά της περιοχής της Κουμανταρίας, με τη χρήση των γηγενών ποικιλιών σταφυλιών Ξυνιστέρι (λευκό) και Μαύρο (κόκκινο).

Το καλλιτεχνικό πρόγραμμα πλαισιώθηκε από ζωντανή μουσική με τη συμμετοχή του συγκροτήματος Michalis Kouloumis Quintet και από γευστικές δημιουργίες με βάση την Κουμανταρία, προσφέροντας στους παρευρισκόμενους μια ολοκληρωμένη εμπειρία που συνέδεσε την ιστορία, τον πολιτισμό και τη γαστρονομική παράδοση της Κύπρου.

Η συνέχεια αυτή είναι εξαιρετική. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο η Κουμανταρία αναγνωρίζεται σήμερα ως προϊόν Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης και έχει περιληφθεί στον Αντιπροσωπευτικό Κατάλογο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO. Η έκθεση που παρουσιάζουμε απόψε αποτελεί μια πρόσκληση για να ανακαλύψετε αυτή τη μοναδική κληρονομιά. Συγκεντρώνει επιλεγμένα αποσπάσματα από τη νέα ταινία παραγωγή του ΓΤΠ «Κύπριο Νάμα: Η ιστορία της Κουμανταρίας», σε σκηνοθεσία του Σταύρου Παμπάλλη και με φωτογραφίες του φωτογράφου του ΓΤΠ Ανδρέα Λουκαΐδη, προσφέροντας ένα οπτικό ταξίδι στην καρδιά της αγροτικής Κύπρου. Ένα ταξίδι που αποκαλύπτει την ομορφιά της περιοχής της Κουμανταρίας και τη διαχρονική σχέση μεταξύ φύσης και χειροτεχνίας.

Με αφετηρία αυτή την εξερεύνηση, το καλλιτεχνικό πρόγραμμα της βραδιάς περιλαμβάνει ζωντανή μουσική από το συγκρότημα Michalis Kouloumis Quintet, ενώ καθ’ όλη τη διάρκεια της εκδήλωσης θα σερβίρονται ποτά με Κουμανταρία.

Καθώς βρισκόμαστε εδώ στις Βρυξέλλες, στην καρδιά της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για ακόμα μια φορά, αποδεικνύεται ότι η Ευρώπη δεν χτίζεται μόνο μέσω των θεσμών και των πολιτικών της, αλλά και μέσω των πλούσιων πολιτιστικών της παραδόσεων.

Σας προσκαλώ να απολαύσετε αυτή την έκθεση, την προβολή της ταινίας, τις γεύσεις της Κύπρου και το πνεύμα φιλοξενίας που χαρακτηρίζει το νησί μας. Σας ευχαριστώ για ακόμα μια φορά για την παρουσία σας και σας ευχόμαστε μια αξέχαστη βραδιά.