Η υπόθεση «Σάντη» ανεξαρτήτως του κατά πόσον οι ισχυρισμοί θα επιβεβαιωθούν ή θα καταρρεύσουν, επανέφερε στο δημόσιο διάλογο ένα ερώτημα που εδώ και χρόνια παραμένει ανοιχτό «διαθέτει η Κυπριακή Δημοκρατία τα αναγκαία και πραγματικά εφαρμόσιμα εργαλεία για να διερευνά υποθέσεις σοβαρής διαφθοράς, οργανωμένου εγκλήματος και πιθανής θεσμικής διαπλοκής;»

Στην περίπτωση «Σάντη», η δημόσια συζήτηση φορτίστηκε από καταγγελίες, αναρτήσεις, αμφισβητούμενα μηνύματα, διαρροές, ανακλήσεις και αντικρουόμενες τοποθετήσεις. Το τοπίο έγινε από την πρώτη στιγμή θολό, με το βάρος να μεταφέρεται διαρκώς από τους αρχικούς ισχυρισμούς στην αξιοπιστία του υλικού και από εκεί στις διαδικασίες διερεύνησης.

Ακριβώς αυτό είναι που για πολλούς καθιστά την υπόθεση ενδεικτική ενός βαθύτερου θεσμικού κενού. Εάν υπήρχε πλήρως ενεργό και συνταγματικά θωρακισμένο πλαίσιο νόμιμων παρακολουθήσεων για σοβαρές ποινικές υποθέσεις τότε μια τέτοια πληροφορία, εφόσον κρινόταν επαρκώς σοβαρή, θα μπορούσε να αποτελέσει αφετηρία για στοχευμένη και δικαστικά ελεγχόμενη ανακριτική δράση. Όχι για να καταδικαστεί κάποιος εκ των προτέρων, αλλά για να διαπιστωθεί εάν πίσω από τους ισχυρισμούς υπάρχει πραγματικό ποινικό υπόβαθρο για να προχωρήσει η υπόθεση. Έτσι θα μπορούσαν να διαπιστωθούν και ενδεχόμενες παρεμβάσεις προς την Σάντη για να αλλάξει στάση – όπως άλλωστε ισχυρίστηκε σε δηλώσεις του ο Νίκος Κληρίδης.

Υπενθυμίζεται ότι η τελευταία προσπάθεια για προώθηση νέου πλαισίου δεν κατέληξε σε ψήφιση από την παρούσα Βουλή. Έτσι η Κύπρος εξακολουθεί να παραμένει χωρίς ένα εργαλείο το οποίο, σύμφωνα με πηγές που έχουν γνώση της ανακριτικής διερεύνησης, είναι απολύτως κρίσιμο για την καταπολέμηση της σοβαρής εγκληματικότητας και της διαφθοράς.

Αυτό ακριβώς φωτίζει η υπόθεση «Σάντη», ότι όταν εμφανίζονται πληροφορίες για πιθανή διαφθορά, πιθανούς εκβιασμούς, πιθανές διασυνδέσεις ή άλλες σοβαρές παραβατικές συμπεριφορές, οι αρχές μπορεί να βρεθούν μπροστά σε υλικό αμφισβητούμενο, αποσπασματικό ή ακόμη και νομικά προβληματικό.