H εισήγηση για σύσταση εθνικού παρατηρητηρίου, προκειμένου να αντιμετωπιστεί η ρητορική μίσους στο διαδίκτυό, παρουσιάστηκε κατά την διάρκεια της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, όπου συνεχίστηκε η συζήτηση του θέματος υπό τον τίτλο «ρητορική μίσους στο διαδίκτυο και η ευθύνη του κράτους και ιδιωτικών φορέων». Ένας τέτοιος μηχανισμός θα μπορούσε να συμβάλει στην πιο ουσιαστική παρακολούθηση του φαινομένου, λέχθηκε εντός της επιτροπής.

Κατά την διάρκεια της εισαγωγικής του ομιλίας ο Πρόεδρος της Επιτροπής, Χρίστος Χριστοφίδης, σαφώς ενοχλημένος γνωστοποίησε πως το υφυπουργείο Καινοτομίας προσκλήθηκε στην σημερινή επιτροπή ωστόσο δεν προσήλθε στην επιτροπή με αιτιολογία ότι δεν εμπίπτει στις αρμοδιότητες  του το συγκεκριμένο θέμα. Μάλιστα ο κ. Χριστοφίδης απέστειλε και σχετική επιστολή προς το υφυπουργείο σημειώνοντας πως «η πρόσκληση ενώπιον κοινοβουλευτικής επιτροπής αποτελεί θεσμική πράξη στο πλαίσιο της άσκησης των αρμοδιοτήτων της Βουλής» προσθέτοντάς «πως η ανταπόκριση δεν μπορεί να εξαρτάται από τη μονομερή κρίσης της προσκαλουμένη υπηρεσίας». Το γεγονός πάντως κάκισαν και υπόλοιποι βουλευτές που βρισκόταν στην επιτροπή.

Εθνικό Παρατηρητήριο

Μιλώντας κατά την διάρκεια της επιτροπής, η ακαδημαϊκός από το ΤΕΠΑΚ, Βενετία Παπά εισηγήθηκε την δημιουργία ενός εθνικού Παρατηρητήριου για την ρητορική μίσους διαδικτύου, ως ερευνητικός και συντονισμός μηχανισμός με την συμβολή των Πανεπιστημιακών Μονάδων, της κοινωνίας των πολιτών, της Αρχής Ραδιοτηλεόρασης Κύπρου αλλά και την επιτροπή δημοσιογραφική δεοντολογίας. Όπως διευκρίνισε μπορούν να υπάγονται και μέλη της Αστυνομίας, ωστόσο η αποστολή του παρατηρητήριου θα είναι η εξέταση των τάσεων. Οι πολίτες μέσω παρατηρητηρίου θα μπορεί υποβάλλου αναφορές, επίσης το εν λόγω παρατηρητηρίου θα μπορεί να μεταβιβάζει καταγγελίες προς της Αστυνομία, καθώς θα έχει τον ρόλο του μεσολαβητή μεταξύ των εταιριών ΜΚΔ και της Αστυνομίας. Δεν αναμένεται αντικαταστήσει τον ρόλο της Αρχής Ραδιοτηλεόρασης, αλλά θα είναι ένα επιπλέον εργαλείο για αντιμετωπίσιμή της ρητορικής μίσους. Επιπροσθέτως σημειωσε πως θα πρέπει να ενσωματωθεί στα σχολεία μάθημα «αλγοριθμικής παιδείας».

Trusted Flaggers

Η εκπρόσωπος της Αρχής Ραδιοτηλεόρασης και Ψηφιακών Υπηρεσιών, Άντρη Αριστείδου, μιλώντας στην επιτροπή, γνωστοποίησέ τον ορισμό του ΤΕΠΑΚ σε συνεργασία με το Μεσογειακό Παρατηρητήριο Ψηφιακών Μέσων ως Trusted Flaggers (αξιόπιστες πηγές επισήμανσης παράνομου περιεχομένου). Πρόκειται για οργανισμούς με αποδεδειγμένη γνώση και εμπειρία στον εντοπισμό συγκεκριμένων τύπων παράνομου περιεχομένου στο διαδίκτυο όπως υλικό σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών, τρομοκρατικό περιεχόμενο, ρητορική μίσους. Όπως ανέφερε, οι αναφορές που υποβάλλουν trusted flaggers είτε για ρητορική μίσους είτε για οποιοδήποτε άλλο παράνομο περιεχόμενο στις ψηφιακές πλατφόρμες εξετάζονται αλλά και διεκπεραιώνονται κατά προτεραιότητα σε σχέση με τις αναφορές των απλών χρηστών.

Θα μπορούσαν να γίνουν βελτιώσεις στη νομοθεσία

Ο Βοηθός Διευθυντής Τμ. Καταπολέμησης Εγκλήματος, Ανδρέας Αναστασιάδης στην δική του τοποθέτηση σημείωσε πως μελέτη της Αστυνομίας δεν υπάρχει ανάγκη για σοβαρή αναδιαμόρφωση της νομοθεσίας ωστόσο θα μπορούσαν να γίνουν βελτιώσεις στο νόμο. Επιπλέον υπογράμμισε πως υπάρχει η εξειδίκευση στην Αστυνομία για το ζήτημα της ρητορικής μίσους παρ' όλ' αυτά υπάρχει έλλειψη προσωπικού. Επίσης, ανέφερε πως λειτουργεί ήδη το DIGIPOL, μια ψηφιακή πύλη της Αστυνομίας όπου κάποιος έχει δυνατότητα να καταγγείλει αδικήματα μεταξύ άλλων και την ρητορική μίσους, ενώ είναι και η γραμμή 1480, όπου δίνει την δυνατότητα για καταγγελίες. Παράλληλα τόνισε πως υπάρχουν σαφείς οδηγίες για το ζήτημα.

7 παράπονα από το 2025

Εκ μέρους του γραφείου της Επίτροπου Διοικήσεως και Προστασίας Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, η κα. Χριστοδόλου ανέφερε μεταξύ άλλων πως από το 2025 μέχρι σήμερα έχουν λάβει 7 παράπονα. πιο συγκεκριμένα αφορούσαν ισχυρισμούς για ρητορική μίσους, το ένα από τα επτά κατέληξε σε υποβολή έκθεσης, 4 δεν μπορούσαν να διερευνηθούν λόγο μη αρμοδιότητας του γραφείο, ενώ τα υπόλοιπα δυο βρίσκονται σε στάδιο διερεύνησης. Από πλευράς της Accept - ΛΟΑΤΚΙ, ο Στέφανος Ευαγγελίδης σημείωσε πως η ρητορική μίσους δεν μένει μόνο στο διαδίκτυο αλλά μεταφέρεται και στο πραγματικό κόσμο, ενώ όπως είπε υπάρχει υπόθεση που αναμένεται να τεθεί ενώπιον του Δικαστήριου.