Η σκόνη που καταγράφεται ολοένα συχνότερα στην Κύπρο αποτελεί «πρόβλημα δημόσιας υγείας» και απαιτεί νομοθετικά μέτρα, δήλωσε την Παρασκευή στο ΚΥΠΕ ο Πνευμονολόγος, Διδάκτωρ και Πρόεδρος της Πνευμονολογικής Εταιρείας Κύπρου, Δρ Χάρης Αρμεύτης.

Όπως εξήγησε, τα μικροσωματίδια που περιέχει η σκόνη είναι τοξικά, επιβαρύνουν το αναπνευστικό και το καρδιαγγειακό σύστημα και, σε επικίνδυνα επίπεδα, απειλούν ακόμη και ολόκληρο τον πληθυσμό.

Ο Δρ Αρμεύτης ανέφερε ότι «η σκόνη είναι ένα φαινόμενο ρύπανσης του αέρα» και «ένα τοξικό φαινόμενο», προσθέτοντας πως «είναι εσφαλμένη η αντίληψη ότι η σκόνη είναι ένα αθώο φαινόμενο, γιατί τα μικροσωματίδια σκόνης είναι τοξικά και επιβλαβή για τον ανθρώπινο οργανισμό».

Όπως είπε, το πρόβλημα έχει ενταθεί τα τελευταία χρόνια λόγω και της γεωγραφικής θέσης της Κύπρου, αλλά και των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής, με αποτέλεσμα να αυξάνονται οι ημέρες κατά τις οποίες καταγράφονται υψηλές συγκεντρώσεις σκόνης, ιδιαίτερα στην Ανατολική Μεσόγειο.

Εξηγώντας τη σύσταση της σκόνης, ανέφερε ότι περιέχει μικροσωματίδια PM10 και PM2,5, με τα δεύτερα να είναι τα πιο επιβλαβή, καθώς είναι τόσο μικρά ώστε μπορούν να φτάσουν βαθιά στο αναπνευστικό σύστημα, έως τις κυψελίδες, και ορισμένα να απορροφηθούν στην κυκλοφορία του αίματος.

Όπως σημείωσε, τα σωματίδια αυτά προκαλούν οξειδωτικό στρες, φλεγμονή, διαταραχές του επιθηλίου και επιβαρύνουν καρδιαγγειακά και αναπνευστικά νοσήματα.

Ο ίδιος είπε ότι οι πρώτοι που κινδυνεύουν είναι οι ασθενείς με χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια, άσθμα και καρδιολογικά προβλήματα, ενώ μπορεί να επηρεαστούν και υγιή άτομα, τα οποία ενδέχεται να παρουσιάσουν ερεθισμό στα μάτια, βήχα, ρινική καταρροή ή και λοιμώξεις.

Πρόσθεσε, ακόμη, ότι υπάρχουν και μακροχρόνιες επιπτώσεις, τονίζοντας πως τα μικροσωματίδια θεωρούνται καρκινογόνα και αποτελούν επιβαρυντικό παράγοντα για τον καρκίνο του πνεύμονα και άλλες μορφές καρκίνου.

Σε ό,τι αφορά τα επιστημονικά δεδομένα, ο Δρ Αρμεύτης είπε ότι μελέτες που έγιναν και στην Κύπρο έδειξαν πως κάθε αύξηση πέραν των 10 μικρογραμμαρίων ανά κυβικό μέτρο μικροσωματιδίων συνδέεται με αύξηση περίπου 1% στις εισαγωγές στα νοσοκομεία για όλα τα αίτια και 1,2% στις εισαγωγές για καρδιαγγειακά νοσήματα.

Παρέπεμψε επίσης σε μελέτη στην Αθήνα, σύμφωνα με την οποία τις ημέρες με αυξημένα επίπεδα σκόνης οι επισκέψεις στα επείγοντα για άσθμα αυξάνονται κοντά στο 40% και για χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια κοντά στο 60%.

Ανέφερε ακόμη ότι τα μικροσωματίδια δεν είναι μόνο τοξικά από μόνα τους, αλλά μεταφέρουν και άλλες βλαβερές ουσίες, όπως μέταλλα και οργανικές ενώσεις, καθώς και ιούς και βακτήρια, γεγονός που, όπως είπε, συμβάλλει και στην αύξηση των λοιμώξεων.

Ερωτηθείς πώς πρέπει να προστατεύεται το κοινό, ο Πρόεδρος της Πνευμονολογικής Εταιρείας Κύπρου είπε ότι, ανάλογα με τη συγκέντρωση της σκόνης, οι ευάλωτες ομάδες πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικές, ενώ όσο αυξάνονται τα επίπεδα, αυξάνονται και οι εισαγωγές στα νοσοκομεία, αλλά και οι θάνατοι που συνδέονται έμμεσα με το φαινόμενο.

Όπως εξήγησε, όταν οι συγκεντρώσεις φθάνουν σε πολύ υψηλά επίπεδα, πάνω από 300 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο, πρόκειται για κατάσταση επικίνδυνη για όλον τον πληθυσμό. Ανέφερε ότι σε αυτές τις περιπτώσεις, με βάση και τις κατευθυντήριες οδηγίες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, θα πρέπει να διακόπτονται όλες οι υπαίθριες εργασίες και οι εργαζόμενοι να παραμένουν σε εσωτερικούς χώρους.

Ο Δρ Αρμεύτης σημείωσε ότι τις ημέρες με αυξημένη σκόνη θα πρέπει να αποφεύγονται οι άσκοπες μετακινήσεις και οι δραστηριότητες σε εξωτερικούς χώρους, ενώ οι ασθενείς θα πρέπει να συμμορφώνονται πλήρως με τη θεραπεία τους. Σε σχέση με τη χρήση μάσκας, διευκρίνισε ότι ενδείκνυνται μόνο μάσκες υψηλής προστασίας και όχι χειρουργικές μάσκες.

«Οι χειρουργικές μάσκες δεν κάνουν τίποτα», είπε, προσθέτοντας ότι «είναι μια ψευδαίσθηση ότι κάποιος, σε μια μέρα που έχουμε ψηλά επίπεδα σκόνης, κυκλοφορεί με χειρουργική μάσκα και είναι προστατευμένος».

Κληθείς να σχολιάσει αν χρειάζεται περισσότερη οργάνωση από την πολιτεία, ο Δρ Αρμεύτης είπε ότι η Πνευμονολογική Εταιρεία Κύπρου θεωρεί πως πρέπει να υπάρξει νομοθεσία για τις ημέρες με επικίνδυνα επίπεδα σκόνης, κατά το πρότυπο των μέτρων που λαμβάνονται για τον καύσωνα.

«Είναι πρόβλημα δημόσιας υγείας. Κινδυνεύει κόσμος. Κινδυνεύει κόσμος να χάσει τη ζωή του εκείνες τις μέρες ή να νοσηλευτεί με σοβαρές επιπλοκές από διάφορα νοσήματα», ανέφερε, υπογραμμίζοντας ότι «μόνο με συστάσεις, δεν πετυχαίνουμε το αναμενόμενο».

Πρόσθεσε ότι η Πνευμονολογική Εταιρεία προτίθεται το επόμενο διάστημα να προτείνει στη Βουλή την υιοθέτηση κατευθυντήριων οδηγιών, στη βάση των συστάσεων του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, ώστε αυτές να περάσουν στη νομοθεσία.