Ίσως η πιο «διαδεδομένη άγνωστη» πτυχή από την ταλαίπωρη υπόθεση της ανεξαρτησίας της Κύπρου είναι ότι η ιστορική ημέρα κατά την οποία γεννήθηκε επίσημα η Κυπριακή Δημοκρατία δεν ήταν η 1η Οκτωβρίου αλλά η 16η Αυγούστου του 1960, ως αποτέλεσμα των περιβόητων συμφωνιών Ζυρίχης Λονδίνου, που είχαν υπογραφεί αρκετό καιρό προηγουμένως.

Υπάρχουν ωστόσο κι άλλα ενδιαφέροντα γεγονότα που σχετίζονται με την περιπετειώδη πορεία της χώρας μας να ανεξαρτητοποιηθεί, τα οποία επίσης αποτελούν ενδεχομένως άγνωστες πτυχές της σύγχρονης Ιστορίας μας, ειδικότερα για τις νεότερες γενιές, που δεν τα έχουν ζήσει.

Η πρώτη έπαρση της κυπριακής σημαίας

Όπως αναφέρεται στον ιστότοπο του Γενικού Επιτελείου Εθνικής Φρουράς, η πρώτη έπαρση της κυπριακής σημαίας έγινε στις 16 Αυγούστου 1960, στο κτήριο της Βουλής των Αντιπροσώπων στη Λευκωσία. Υπενθυμίζεται ότι η σημαία με το σχήμα της Κύπρου και τον κλάδο ελαίας εμπνεύστηκε και σχεδιάστηκε από τον τουρκοκύπριο ζωγράφο Ισμέτ Βεχάτ Γκιουνέι, ως σύμβολο της ειρηνικής συνύπαρξης και συμβίωσης. Το λευκό φόντο συμβολίζει την ειλικρίνεια και την αγνότητα, το ωχρό κίτρινο στον χάρτη της Κύπρου είναι το χρώμα του χαλκού από όπου το νησί πήρε και το όνομά του ενώ τα δύο κλαδιά ελιάς συμβολίζουν την ειρήνη μεταξύ των δύο κοινοτήτων.

Ο ύμνος της Κύπρου που συνέθεσε ο Σόλωνας Μιχαηλίδης

Ο Ελληνοκύπριος συνθέτης Σόλων Μιχαηλίδης ανέλαβε, μετά την ανεξαρτησία το 1960, να συνθέσει ένα ύμνο της Κυπριακής Δημοκρατίας. Ολοκλήρωσε τη σύνθεση το 1963 και αυτή χρησιμοποιήθηκε σε ορισμένες επίσημες περιστάσεις. Ωστόσο, δεν έγινε τελικά ποτέ εθνικός ύμνος με την έννοια της τυπικής υιοθέτησης. Μετά τις διακοινοτικές φασαρίες του 1963 και 1964 η χρήση του εγκαταλείφθηκε και στις 18 Νοεμβρίου 1966, με απόφαση του τότε Υπουργικού Συμβουλίου, υιοθετήθηκε ως εθνικός ύμνος της Κυπριακής Δημοκρατίας ο «Ύμνος εις την Ελευθερίαν» του Διονυσίου Σολωμού.

Η πρώτη μεγάλη στρατιωτική παρέλαση

Η πρώτη μεγάλη στρατιωτική παρέλαση της Εθνικής Φρουράς για την ημέρα της Ανεξαρτησίας διοργανώθηκε για πρώτη φορά το 1982, επί προεδρίας Σπύρου Κυπριανού. Πέρασαν δηλαδή περισσότερα από τριάντα δύο χρόνια από τότε που το νησί ανεξαρτητοποιήθηκε, μέσα στα οποία είχαν φυσικά μεσολαβήσει οι διακοινοτικές ταραχές, το πραξικόπημα, η τουρκική εισβολή και όσα τραγικά ακολούθησαν. Στον Ψηφιακό Ηρόδοτο υπάρχει αναρτημένο ρεπορτάζ του ΡΙΚ από την πρώτη εκείνη παρέλαση. 

Οι σημαίες στην Πράσινη Γραμμή

Η σημαία της Κυπριακής Δημοκρατίας τοποθετήθηκε για πρώτη φορά στην πράσινη γραμμή, δίπλα από την ελληνική, στα μέσα της δεκαετίας του 80', όταν πλέον και η σημαία του νεοσύστατου, τότε, ψευδοκράτους είχε τοποθετηθεί δίπλα από την τουρκική. Την πρώτη δεκαετία μετά την εισβολή στα οδοφράγματα υπήρχαν μόνο ελληνικές και τουρκικές σημαίες αντίστοιχα.

Σχολική αργία

Ως σχολική αργία η 1η Οκτωβρίου καθιερώθηκε το 1979, είκοσι χρόνια δηλαδή μετά την ανεξαρτησία. Όπως αναφέρει ο δημοσιογράφος Απόστολος Κουρουπάκης σε παλαίοτερο ρεπορτάζ του στην «Κ», στην εγκύκλιο της 26ης Σεπτεμβρίου 1979 αναφέρεται πως «επιβάλλεται η περιφρούρηση και ενίσχυση της κρατικής οντότητας της Κύπρου [...]». Μάλιστα, στην εν λόγω εγκύκλιο τονίζεται πως «με κανένα τρόπο δεν επιτρέπεται, ούτε θα γίνει ανεκτή η υπονόμευση των φορέων, συμβόλων και θεσμών της κρατικής εξουσίας, όπως εγίνετο συστηματικά στο παρελθόν, που με διάφορα προσχήματα επιχειρήθηκε μια σκόπιμη σύγχυση εννοιών (όπως κράτος-έθνος) με αποτέλεσμα την τραγική εμπειρία του προδοτικού πραξικοπήματος του 1974 και την εισβολή του Αττίλα».