Μήνυμα ενότητας και ισχυρή απάντηση στις διαχρονικές αμερικανικές πιέσεις για μεγαλύτερη ευρωπαϊκή συμμετοχή στη συλλογική άμυνα στέλνουν οι 32 ηγέτες, μέσω της κοινής διακήρυξης που υιοθέτησαν στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Αγκυρα. Παρά το επιβαρυμένο κλίμα που δημιούργησαν νωρίτερα οι δημόσιες επιθέσεις του Ντόναλντ Τραμπ εναντίον συμμάχων των Ηνωμένων Πολιτειών, οι ηγέτες της Συμμαχίας -μεταξύ αυτών και ο Αμερικανός πρόεδρος- επαναβεβαιώνουν την «ακλόνητη δέσμευσή» τους στο Αρθρο 5 της Συνθήκης της Ουάσιγκτον, υπογραμμίζοντας ότι «επίθεση εναντίον ενός αποτελεί επίθεση εναντίον όλων». Παράλληλα, η Ρωσία κατονομάζεται ως η «μακροπρόθεσμη απειλή» για την ευρωατλαντική ασφάλεια και σταθερότητα.

Η διακήρυξη υπογραμμίζει ότι οι ευρωπαϊκές χώρες και ο Καναδάς αυξάνουν σταθερά τις αμυντικές τους δαπάνες, όχι μόνο για την ενίσχυση των στρατιωτικών δυνατοτήτων τους αλλά και για τη θωράκιση της αμυντικής βιομηχανικής βάσης και της ανθεκτικότητας της Συμμαχίας. 

Στο πλαίσιο αυτό, επισημαίνεται ότι οι ευρωπαϊκοί σύμμαχοι και ο Καναδάς αύξησαν το 2025 τις επενδύσεις τους στις βασικές αμυντικές ανάγκες κατά περισσότερα από 139 δισ. δολάρια, ενώ στην Αγκυρα ανακοινώθηκαν νέες προμήθειες εξοπλισμού ύψους άνω των 50 δισ. δολαρίων.

Το κείμενο περιγράφει ως στρατηγικό στόχο την οικοδόμηση «μιας ισχυρότερης Ευρώπης μέσα σε ένα ισχυρότερο ΝΑΤΟ», επισημαίνοντας ότι οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι και ο Καναδάς αναλαμβάνουν μεγαλύτερη ευθύνη για τη συλλογική άμυνα, σε συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Η αποτρεπτική ισχύς της Συμμαχίας, όπως τονίζεται, θα συνεχίσει να βασίζεται σε έναν συνδυασμό πυρηνικών, συμβατικών και αντιπυραυλικών δυνατοτήτων, με τη στήριξη διαστημικών και άλλων δυνατοτήτων στον κυβερνοχώρο. 

Παράλληλα, προβλέπονται επενδύσεις σε δυνατότητες βαθιάς προσβολής στόχων, μη επανδρωμένα συστήματα, τεχνολογίες αιχμής, τεχνητή νοημοσύνη και στη δημιουργία ενός διαλειτουργικού διατλαντικού «πολεμικού cloud».

Κεντρική θέση στη διακήρυξη καταλαμβάνει και η Ουκρανία, η οποία χαρακτηρίζεται ως παράγοντας, που συμβάλλει άμεσα στη διατλαντική ασφάλεια. Οι «32» επαναλαμβάνουν την «αταλάντευτη υποστήριξή» τους προς το Κίεβο και δεσμεύονται να διαθέσουν το 2026 στρατιωτικό εξοπλισμό, εκπαίδευση και βοήθεια ύψους 70 δισ. ευρώ, εκφράζοντας παράλληλα την πρόθεσή τους να διατηρήσουν τουλάχιστον αντίστοιχα επίπεδα στήριξης και το 2027.

Στη διακήρυξη γίνεται επίσης ιδιαίτερη αναφορά στην πολυετή χρηματοδοτική στήριξη της Ευρωπαϊκής Ενωσης προς την Ουκρανία, με τη σχετική πρόβλεψη να αντανακλά και τη θέση κρατών-μελών, μεταξύ των οποίων η Γερμανία και η Ελλάδα, ότι η συγκεκριμένη συνεισφορά πρέπει να συνυπολογίζεται στο συνολικό επίπεδο βοήθειας προς το Κίεβο.

Στην παράγραφο που αφορά τη Μέση Ανατολή, οι ηγέτες διαμηνύουν ότι το Ιράν «δεν πρέπει ποτέ να αποκτήσει πυρηνικό όπλο» και καλούν την Τεχεράνη να διασφαλίσει πλήρως την ελευθερία της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ. Η συγκεκριμένη διατύπωση υιοθετήθηκε ύστερα από προσπάθεια και της ελληνικής πλευράς, ώστε να μην αφήνει περιθώρια διαφορετικής ερμηνείας ως προς το καθεστώς της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα Στενά.

Αίσθηση προκάλεσε, πάντως, το γεγονός ότι η διακήρυξη δεν περιλαμβάνει, όπως συνηθίζεται, αναφορά στον τόπο διεξαγωγής της επόμενης Συνόδου Κορυφής, περιοριζόμενη στη διατύπωση ότι οι ηγέτες «προσβλέπουν στην επόμενη συνάντησή τους». 

Η απουσία οποιασδήποτε αναφοράς στην Αλβανία, η οποία θεωρούνταν πιθανός οικοδεσπότης της επόμενης Συνόδου, έχει ήδη τροφοδοτήσει έντονη φημολογία στους διπλωματικούς κύκλους ότι εξετάζονται αλλαγές στον προγραμματισμό των επόμενων συνόδων, προκειμένου να αποφευχθούν νέες εντάσεις με τον Αμερικανό πρόεδρο.