Σε σκηνικό έντασης και χάους πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή, 18 Σεπτεμβρίου η μεγάλη επιχείρηση της ισπανικής αστυνομίας για τη μεταφορά μεταναστών από τον αυτοσχέδιο καταυλισμό στην παραλία Μπενίτεθ, κοντά στην περιοχή Ελ Τραμπολίν, στις νέες προσωρινές εγκαταστάσεις που έχουν δημιουργηθεί στο λιμάνι της Θέουτα.

Περίπου 150 αστυνομικοί συμμετείχαν στην επιχείρηση, η οποία ξεκίνησε λίγο πριν από τις 7 το πρωί, μετά την απόφαση της ισπανικής Εθνικής Δικαστικής Αρχής να επιτρέψει προσωρινά τη χρήση των εγκαταστάσεων. Η λειτουργία τους είχε προκαλέσει το προηγούμενο διάστημα έντονες πολιτικές και δικαστικές αντιπαραθέσεις.

Η έναρξη της επιχείρησης σημαδεύτηκε από μια μαζική κίνηση των μεταναστών προς το λιμάνι, η οποία εξελίχθηκε σε συνωστισμό και πανικό. Οι αστυνομικές δυνάμεις έκαναν χρήση πυροβολισμών στον αέρα, ενώ αναφέρθηκαν και αρκετοί τραυματισμοί.

Περίπου πέντε ώρες μετά την έναρξη της επιχείρησης, οι τελευταίες ομάδες μεταναστών είχαν οδηγηθεί στις εγκαταστάσεις. Ωστόσο, οι διαθέσιμες θέσεις δεν επαρκούσαν για όλους. Χιλιάδες άνθρωποι παρέμειναν στις παραλίες Μπενίτεθ και Ελ Τραμπολίν, με αρκετούς να επιστρέφουν εμφανώς απογοητευμένοι.

Γέμισαν οι εγκαταστάσεις του λιμανιού

Γύρω στις 11 το πρωί είχε ήδη συμπληρωθεί η χωρητικότητα του μεγαλύτερου από τους δύο προσωρινούς χώρους φιλοξενίας. Εκατοντάδες μετανάστες είχαν ήδη εγκατασταθεί στις θέσεις τους, ενώ στη συνέχεια γέμισαν και οι μικρότερες σκηνές. Οι δύο χώροι μπορούν συνολικά να φιλοξενήσουν περίπου 1.700 άτομα.

Η αστυνομία διέλυσε την τελευταία ομάδα μεταναστών που περίμενε κοντά στη βιομηχανική ζώνη, καθώς μέχρι εκείνη τη στιγμή δεν υπήρχαν πλέον διαθέσιμες θέσεις. Οι άνθρωποι αυτοί πήραν τον δρόμο της επιστροφής προς τις παραλίες Ελ Τραμπολίν και Μπενίτεθ, εκφράζοντας έντονη δυσαρέσκεια.

Πολιτική αντιπαράθεση στην Ισπανία

Η εξέλιξη της επιχείρησης προκάλεσε όπως ήταν αναμενόμενο άμεσα πολιτικές αντιδράσεις. Ο πρόεδρος του ισπανικού Λαϊκού Κόμματος (PP), Αλμπέρτο Νούνιεθ Φεϊχό, κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι δεν είναι «ικανή να διατηρήσει τη δημόσια τάξη σε μια ισπανική πόλη».

Η εκπρόσωπος του PP στο ισπανικό Κοινοβούλιο, Έστερ Μουνιόθ, κατηγόρησε από την πλευρά της τον πρωθυπουργό Πέδρο Σάντσεθ ότι άφησε «εκτεθειμένους» τους αστυνομικούς, τους άνδρες της Πολιτοφυλακής (Guardia Civil) και τις ένοπλες δυνάμεις.

Ανάλογη κριτική άσκησε και το συνδικάτο της ισπανικής Εθνικής Αστυνομίας Jupol, το οποίο υποστήριξε ότι η κυβέρνηση δεν είχε εξασφαλίσει εκ των προτέρων επαρκή χωρητικότητα στις εγκαταστάσεις, ούτε τα απαραίτητα μέσα και το απαιτούμενο προσωπικό για την ασφαλή διεξαγωγή της επιχείρησης.

Η ισπανική κυβέρνηση, αντίθετα, υποστήριξε ότι η επιχείρηση εξελίχθηκε πολύ καλά, δεδομένου του μεγέθους και της πρωτοφανούς δυσκολίας της. Όπως ανέφερε, ποτέ στο παρελθόν δεν είχε επιχειρηθεί η οργανωμένη μεταφορά τόσο μεγάλου αριθμού μεταναστών.

Παράλληλα, χαρακτήρισε «ανεύθυνες» τις δηλώσεις του Φεϊχό.

Η επιχείρηση και η ένταση στην παραλία

Μετά τα πρώτα λεπτά έντασης, οι αστυνομικές δυνάμεις προσπάθησαν να οργανώσουν τους μετανάστες σε ομάδες κατά μήκος του παραλιακού δρόμου, από την παραλία Μπενίτεθ μέχρι την είσοδο της λιμενικής ζώνης. Η ουρά εκτεινόταν σε απόσταση σχεδόν ενός χιλιομέτρου. Μέσω μεγαφώνων οι αστυνομικοί καλούσαν τον κόσμο να παραμείνει ψύχραιμος, ενώ ισχυρές αστυνομικές δυνάμεις είχαν δημιουργήσει φραγμό για να ελέγξουν τη ροή των ανθρώπων. Στην επιχείρηση συμμετείχαν επίσης μονάδες του ισπανικού στρατού και της Guardia Civil.

Οι περισσότεροι από τους μετανάστες ήταν άνδρες. Όταν ξεκίνησε η οργανωμένη μεταφορά, αρκετοί υποδέχθηκαν την πορεία προς το λιμάνι με χειροκροτήματα, έχοντας περάσει τη νύχτα άγρυπνοι περιμένοντας από τα ξημερώματα, με τα προσωπικά τους αντικείμενα έτοιμα για τη μετακίνηση. Ωστόσο, κατά την πρώτη ώρα της επιχείρησης η κατάσταση έγινε ιδιαίτερα τεταμένη. Εκατοντάδες άνθρωποι συνωστίστηκαν μπροστά από τις μονάδες αντιμετώπισης ταραχών, καθώς προσπαθούσαν να περάσουν από το σημείο που είχε οριστεί για τη μεταφορά.

Ο συνωστισμός έγινε ακόμη μεγαλύτερος από την πίεση του πλήθους που ακολουθούσε. Σύμφωνα με το ισπανικό δημοσίευμα, η αστυνομία πυροβόλησε στον αέρα και χτύπησε αρκετούς μετανάστες, οι οποίοι είχαν παραμείνει για περίπου μία ώρα μέσα στην πίεση και τον συνωστισμό.

Κατά τη διάρκεια της επιχείρησης, οι αστυνομικοί εντόπισαν και αρκετά παιδιά που περίμεναν να μεταφερθούν στις εγκαταστάσεις του λιμανιού. Τα παιδιά απομακρύνθηκαν από την ομάδα, καθώς οι συγκεκριμένες εγκαταστάσεις προορίζονται για ενήλικους άνδρες.

Σε αντίθεση με προηγούμενη επιχείρηση στην περιοχή Λόμα Κολμενάρ, κατά την οποία είχαν αρχικά μεταφερθεί και ασυνόδευτοι ανήλικοι, αυτή τη φορά οι αρχές επιχείρησαν να αποτρέψουν την είσοδο ανηλίκων στις εγκαταστάσεις μαζί με τους ενήλικες.

Μέχρι στιγμής, πάντως, δεν έχουν δημιουργηθεί νέες δομές για τη φιλοξενία των ανηλίκων.

Έτσι, ενώ η ισπανική αστυνομία ολοκλήρωσε τη μεταφορά περίπου 1.700 ανθρώπων στους προσωρινούς χώρους του λιμανιού, χιλιάδες άλλοι παραμένουν στις παραλίες της Θέουτα, χωρίς να έχουν εξασφαλίσει θέση στις νέες εγκαταστάσεις.