Στο χείλος της επιστροφής στις πολεμικές επιχειρήσεις βρέθηκαν χθες οι ΗΠΑ και το Ιράν, καθώς το αμερικανικό ναυτικό άρχισε να υλοποιεί το «Σχέδιο Ελευθερία» που είχε προαναγγείλει μία ημέρα νωρίτερα ο Ντόναλντ Τραμπ για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ.

Η κεντρική διοίκηση των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων (CENTCOM) ανακοίνωσε ότι δύο αντιτορπιλικά με κατευθυνόμενους πυραύλους μπήκαν στον Περσικό Κόλπο για να σπάσουν τον αποκλεισμό που έχει επιβάλει το Ιράν και ότι βοήθησαν δύο αμερικανικά εμπορικά πλοία να βγουν με ασφάλεια από τα Στενά. Η σχετική ανακοίνωση δεν περιείχε πληροφορίες για το δρομολόγιο και το χρονοδιάγραμμα των εν λόγω πλοίων.

Λίγο αργότερα, οι Φρουροί της Επανάστασης διέψευσαν τον ισχυρισμό των Αμερικανών, υποστηρίζοντας ότι κανένα τάνκερ ή φορτηγό πλοίο δεν είχε περάσει τα Στενά τις προηγούμενες ώρες. Νωρίτερα, το πολεμικό ναυτικό του Ιράν είχε ανακοινώσει ότι δυνάμεις του εκτόξευσαν προειδοποιητικά πυρά με πυραύλους Κρουζ, ρουκέτες και drones εναντίον αμερικανικών πολεμικών σκαφών που βρίσκονταν κοντά στο ιρανικό λιμάνι Τζασκ και κατευθύνονταν προς τον Περσικό Κόλπο, αναγκάζοντάς τα να απομακρυνθούν. Η CENTCOM απάντησε ότι κανένα αμερικανικό σκάφος δεν χτυπήθηκε από εχθρικά πυρά και δεν υπέστη ζημιές.

Σχέδιο απεγκλωβισμού

Ο Τραμπ προανήγγειλε το «Σχέδιο Ελευθερία» την Κυριακή με ανάρτηση στη διαδικτυακή πλατφόρμα του, Truth Social. Ο Αμερικανός πρόεδρος εμφάνισε το σχέδιο ως ανθρωπιστική επιχείρηση για τον απεγκλωβισμό των πολλών εκατοντάδων εμπορικών σκαφών που έχουν ακινητοποιηθεί στα Στενά, υποσχόμενος ότι το αμερικανικό ναυτικό θα «οδηγήσει» με ασφάλεια τα εν λόγω σκάφη στη διαδρομή τους. Αμερικανοί αξιωματούχοι διευκρίνιζαν ότι τα αμερικανικά πολεμικά πλοία δεν επρόκειτο να συνοδεύσουν τα εμπορικά κατά την έξοδό τους από τα Στενά, αλλά να τους προσφέρουν πληροφορίες για ασφαλείς διαδρομές και να τους παράσχουν αντιαεροπορική προστασία.

Οπως γνωστοποίησε το Πεντάγωνο, στην επιχείρηση για την άρση του αποκλεισμού θα συμμετάσχουν 15.000 ένστολοι, αντιτορπιλικά με κατευθυνόμενα βλήματα και περί τα 100 πολεμικά αεροσκάφη.

Να δοθεί λύση για ελεύθερη ναυσιπλοΐα με συμφωνία Ουάσιγκτον και Τεχεράνης ζητεί ο Εμανουέλ Μακρόν.

Παράγοντες της διεθνούς ναυτιλίας αμφισβητούσαν το κατά πόσον οι ναυτιλιακές εταιρείες θα πεισθούν να δώσουν το πράσινο φως για τον απόπλου των σκαφών τους, δεδομένου του υψηλού ρίσκου για τα πληρώματα και τα φορτία τους. Εκ μέρους της κεντρικής διοίκησης των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων, ο αντιστράτηγος Αλί Αμπντολαχί προειδοποίησε ότι κάθε προσπάθεια των Αμερικανών να επιβάλουν διά της βίας τον έλεγχο των Στενών θα προκαλέσει ιρανικά αντίποινα.

Οι ανησυχίες ενισχύθηκαν χθες το απόγευμα όταν τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ανακοίνωσαν επίθεση ιρανικών drones που προκάλεσε πυρκαγιά σε πετρελαϊκές εγκαταστάσεις στο εμιράτο Φουτζέιρα, όπου τρεις άνθρωποι τραυματίστηκαν. Στόχος επίθεσης έγινε και οικιστικό συγκρότημα στην πόλη Μπούχα του Ομάν, με δύο τραυματίες. Ο διοικητής της CENTCOM, ναύαρχος Κούπερ, ανακοίνωσε ότι το αμερικανικό ναυτικό αναχαίτισε ιρανικούς πυραύλους Κρουζ, ενώ ελικόπτερα κατέστρεψαν έξι ιρανικά ταχύπλοα που απειλούσαν εμπορικά πλοία. Το Ιράν διέψευσε την είδηση.

Επιφυλάξεις

Τις επιφυλάξεις του για την αμερικανική επιχείρηση εξέφρασε χθες ο Εμανουέλ Μακρόν. Ερωτηθείς για την πρωτοβουλία Τραμπ στο περιθώριο ευρωπαϊκής συνόδου στο Γερεβάν της Αρμενίας, ο Γάλλος πρόεδρος δήλωσε «δεν γνωρίζω περί τίνος ακριβώς πρόκειται» και τόνισε ότι εκείνο που χρειάζεται είναι «το συντονισμένο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ από Ιράν και ΗΠΑ». Εσπευσε, δε, να επαναλάβει ότι «δεν πρόκειται να συμμετάσχουμε σε οποιαδήποτε μορφή στρατιωτικής επιχείρησης σε ένα πλαίσιο που δεν μου είναι σαφές».

Σύμφωνα με την ιστοσελίδα Axios, ο ναύαρχος Κούπερ παρουσίασε την περασμένη Πέμπτη στον Τραμπ ένα πιο φιλόδοξο σχέδιο, που προέβλεπε το βίαιο άνοιγμα των Στενών με την αποστολή πολεμικών σκαφών, τα οποία στη συνέχεια θα συνόδευαν τα εμπορικά. Ωστόσο ο Αμερικανός πρόεδρος επέλεξε, σε αυτή τη φάση, τη μετριοπαθέστερη εκδοχή της στήριξης των πλοίων από απόσταση.

Στο μεταξύ, οι διπλωματικές διαβουλεύσεις που συνεχίζουν να διεξάγονται φαίνεται να καρκινοβατούν. Το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών ανακοίνωσε ότι η Τεχεράνη παρέλαβε από τους Πακιστανούς μεσολαβητές την αμερικανική απάντηση στη δική της πρόταση 14 σημείων για ειρήνευση, προσθέτοντας ότι «η συνήθης απληστία και οι χωρίς όρια απαιτήσεις των ΗΠΑ δεν έχουν τέλος». Η ιρανική πρόταση προβλέπει εγγυήσεις για οριστικό τερματισμό του πολέμου σε Ιράν και Λίβανο και παραπέμπει σε μεταγενέστερες συζητήσεις τις κρίσιμες εκκρεμότητες γύρω από το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.