Την ειδική σχέση που έχει κατορθώσει να σφυρηλατήσει με αρκετές ευρωπαϊκές χώρες σε αρκετούς τομείς η Τουρκία αναδεικνύει η πρόσφατη υπογραφή συμφωνίας ανάμεσα στην εθνική εταιρεία πετρελαίου της Λιβύης (NOC) και ευρωπαϊκές οντότητες στο πεδίο των υδρογονανθράκων και των εξορύξεων.

Τη Δευτέρα που πέρασε υπεγράφη στη Βεγγάζη συμφωνία για έρευνες στα ανοιχτά της πόλης ανάμεσα στη NOC και ένα κονσόρτσιουμ της τουρκικής ΤΡΑΟ (40%), της ισπανικής Repsol (40%), της ουγγρικής MOL (20%), της ιταλικής ΕΝΙ και της Qatar Energy (Κατάρ).

Η συμφωνία αφορά θαλάσσιο τεμάχιο έκτασης περίπου 10.300 τετραγωνικών χιλιομέτρων, σε απόσταση 140 χλμ. βορειοδυτικά της Βεγγάζης, σε βάθη μεγαλύτερα των 1.500 μέτρων. Η συγκεκριμένη περιοχή βρίσκεται νοτιότερα από τη μέση γραμμή του νόμου Μανιάτη, γεγονός που σημαίνει ότι δεν υπάρχει επικάλυψη με τα οικόπεδα «Κρήτη 1» και «Κρήτη 2» νοτίως της Κρήτης, ούτε όμως και με τις περιοχές στα νοτιοδυτικά του νησιού.

Από τον Φεβρουάριο

Η εξέλιξη αυτή είχε δρομολογηθεί από τον περασμένο Φεβρουάριο και είναι αποτέλεσμα του πρώτου γύρου αδειοδοτήσεων για έρευνες υδρογονανθράκων στην Ανατολική Μεσόγειο εδώ και 19 χρόνια (τελευταίος γύρος το 2007). Η Λιβύη αποτελεί τον μεγαλύτερο παραγωγό αργού πετρελαίου στην ευρύτερη περιοχή – αυτή τη στιγμή παράγει περίπου 1,3-1,4 εκατ. βαρέλια την ημέρα και ο στόχος είναι να ξεπεράσει τα δύο εκατ.

Τα συμπεράσματα για την Αθήνα έχουν τρεις πτυχές. Ως προς την Τουρκία δεν υπάρχει κάποια έκπληξη, καθώς η Αγκυρα εδώ και χρόνια επιχειρεί να επιτύχει αποτελέσματα εντός του τουρκολιβυκού μνημονίου. Η αδειοδότηση για έρευνες σε αυτό το περιορισμένο οικόπεδο, μάλιστα μακριά από την επίμαχη περιοχή, δημιουργεί ένα προηγούμενο. Η δεύτερη πτυχή αφορά τη στάση που τηρούν χώρες οι οποίες είναι μέλη της Ε.Ε. και εταίροι της Ελλάδας.

Ο γεωπολιτικός «γάμος» της Ισπανίας και της Ιταλίας με την Τουρκία έχει συμβεί προ πολλού, ενώ φαίνεται ότι η σχέση Τουρκίας και Ουγγαρίας δεν έχει επηρεαστεί καθόλου από την αλλαγή φρουράς στη Βουδαπέστη. Είναι απολύτως σαφές ότι αρκετές χώρες της Ε.Ε., με την Ισπανία και την Ιταλία στην εμπροσθοφυλακή, θεωρούν ότι η Τουρκία αποτελεί στρατηγικό εταίρο και ως εκ τούτου οι ανησυχίες της Ελλάδας αντιμετωπίζονται ως αναγκαίο κακό. Και η τρίτη πτυχή του ζητήματος αφορά τη δραστηριοποίηση των ΗΠΑ στη χώρα, που μετά την ανάδειξη του Ντόναλντ Τραμπ στην προεδρία έχει επιταχυνθεί.

Ηδη, αμερικανικές εταιρείες όπως η Conoco Phillips, αλλά και οι Chevron και ExxonMobil έχουν προχωρήσει σε συμφωνίες με τη Λιβύη και προετοιμάζονται να αναπτύξουν δραστηριότητα στη χώρα. Είναι αξιοσημείωτο ότι την ημέρα που η συμφωνία υπογραφόταν στη Βεγγάζη (μέρος της NOC έχει ενοποιηθεί προκειμένου να υπάρχει ροή εσόδων σε Τρίπολη και Βεγγάζη από τις εξαγωγές αργού), ο Σαντάμ Χαφτάρ, γιος του στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ, ήταν στην Αθήνα.

Το ενοποιητικό εγχείρημα έχει αναλάβει, όπως είναι γνωστό, ο ειδικός απεσταλμένος του προέδρου των ΗΠΑ για την Αφρική, Μασάντ Μπούλος. Χθες ο κ. Μπούλος δήλωσε στους Financial Times ότι εργάζεται με στόχο να επαναφέρει τους διχασμένους (και άλλοτε στρατιωτικά αντιπάλους) θεσμούς της Λιβύης υπό μια ενιαία Αρχή, καθώς παράλληλα ενθαρρύνει τους αμερικανικούς πετρελαϊκούς κολοσσούς να επενδύσουν στη χώρα της βόρειας Αφρικής. «Το σχέδιό μας είναι να έχουμε μια ενοποιημένη κυβέρνηση και να ενοποιήσουμε όλους τους θεσμούς», δήλωσε ο Μπούλος.

Το σχέδιο του Αμερικανού απεσταλμένου για τη Λιβύη φέρεται, πιο συγκεκριμένα, να συμπεριλαμβάνει σε κομβικές θέσεις τής μελλοντικά ενοποιημένης διοίκησης τον Σαντάμ Χαφτάρ, γιο του Χαλίφα Χαφτάρ, αλλά και τον Αμπντούλ Χαμίντ Ντμπέιμπα, κάτι που –πάντως– έως τώρα δεν φαίνεται να «περπατάει» στη μεγάλη βορειοαφρικανική χώρα, καθώς έχει συσπειρώσει άλλους εσωτερικούς παίκτες.