Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ θα υποδεχθεί σήμερα, Τετάρτη, στον Λευκό Οίκο τον Μπέντζαμιν Νετανιάχου.

Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός αναμένεται ότι θα επιδιώξει να πείσει τον Αμερικανό πρόεδρο να διευρύνει την ατζέντα των συνομιλιών των ΗΠΑ με το Ιράν, δίνοντας έμφαση σε αξιώσεις για την επιβολή περιορισμών στο πυραυλικό οπλοστάσιο της Τεχεράνης και σε άλλα ζητήματα ασφαλείας πέραν του πυρηνικού της προγράμματος.

Κατά την έβδομη συνάντησή τους μετά την επιστροφή του Τραμπ στην προεδρία πριν από σχεδόν 13 μήνες, ο Νετανιάχου θα επιδιώξει γενικά να επηρεάσει τον επόμενο γύρο των αμερικανικών διαβουλεύσεων με το Ιράν.

Την περασμένη Παρασκευή πραγματοποιήθηκαν συνομιλίες για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης στο Ομάν, εν μέσω αυξημένης έντασης στη Μέση Ανατολή.

Απειλές

Ο Τραμπ έχει απειλήσει με πλήγματα κατά του Ιράν εάν δεν επιτευχθεί συμφωνία, ενώ η Τεχεράνη έχει απαντήσει με απειλές αντιποίνων, εντείνοντας τους φόβους για ευρύτερη περιφερειακή σύγκρουση.

«Οι πυραυλικές δυνατότητες του Ιράν είναι η κόκκινη γραμμή του και δεν αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης», επανέλαβε σήμερα, Τετάρτη, ο Αλί Σαμχανί, σύμβουλος του Ανώτατου Ηγέτη της χώρας, σύμφωνα με το Nournews.

Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει επανειλημμένα εκφράσει τη στήριξή του στην ασφάλεια του Ισραήλ, στενού συμμάχου των ΗΠΑ και διαχρονικού αντιπάλου του Ιράν.

Σε σειρά συνεντεύξεων χθες, Τρίτη, ο Τραμπ επανέλαβε την προειδοποίησή του, λέγοντας πως, παρότι εκτιμά ότι το Ιράν επιθυμεί συμφωνία, θα προβεί σε «κάτι πολύ σκληρό» εάν αυτή δεν επιτευχθεί.

Σε δηλώσεις του στο Axios ανέφερε ότι εξετάζει ακόμη την αποστολή δεύτερου αεροπλανοφόρου, στο πλαίσιο μεγάλης ενίσχυσης των αμερικανικών δυνάμεων κοντά στο Ιράν.

Με το «βλέμμα» του Νετανιάχου

Σύμφωνα με πηγές, το Ισραήλ ανησυχεί ότι οι ΗΠΑ ενδέχεται να επιδιώξουν περιορισμένη συμφωνία για τα πυρηνικά, η οποία δεν θα περιλαμβάνει το βαλλιστικό πρόγραμμα του Ιράν ούτε τερματισμό της στήριξής του σε ένοπλες οργανώσεις-συμμάχους, όπως η Χαμάς και η Χεζμπολάχ.

«Θα παρουσιάσω στον πρόεδρο τις δικές μας αντιλήψεις για τις βασικές αρχές των διαπραγματεύσεων», δήλωσε ο Νετανιάχου προτού αναχωρήσει για τις ΗΠΑ.

Σύμφωνα με μία από τις πηγές, οι δύο ηγέτες ενδέχεται επίσης να συζητήσουν το ενδεχόμενο στρατιωτικής δράσης σε περίπτωση αποτυχίας της αμερικανοϊρανικής διπλωματίας.

Μετά την άφιξή του στην Ουάσιγκτον χθες, Τρίτη, το βράδυ, ο Νετανιάχου συναντήθηκε με τον ειδικό απεσταλμένο των ΗΠΑ Στιβ Γουίτκοφ και τον γαμπρό του Τραμπ Τζάρεντ Κούσνερ, ο οποίος ηγήθηκε της αμερικανικής ομάδας στις συνομιλίες με το Ιράν, σύμφωνα με ανάρτηση του Ισραηλινού πρέσβη στις ΗΠΑ Μάικλ Λάιτερ στην πλατφόρμα Χ.

Γάζα

Στην ατζέντα βρίσκεται και η Γάζα. Ο Τραμπ επιδιώκει την προώθηση της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός στην οποία συνέβαλε. Η πρόοδος στο σχέδιο των 20 σημείων του για τον τερματισμό του πολέμου και την ανοικοδόμηση του κατεστραμμένου παλαιστινιακού θυλάκου έχει παγώσει, καθώς παραμένουν σημαντικές διαφωνίες για σύνθετα βήματα, όπως ο αφοπλισμός της Χαμάς και η σταδιακή αποχώρηση των ισραηλινών στρατευμάτων.

«Συνεχίζουμε να εργαζόμαστε στενά με τον σύμμαχό μας Ισραήλ για την εφαρμογή της ιστορικής συμφωνίας ειρήνης του προέδρου Τραμπ για τη Γάζα και για την ενίσχυση της περιφερειακής ασφάλειας», δήλωσε η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Αννα Κέλι.

Η επίσκεψη Νετανιάχου, που είχε αρχικά προγραμματιστεί για τις 18 Φεβρουαρίου, επισπεύσθηκε εν μέσω ανανεωμένης αμερικανικής κινητικότητας γύρω από το Ιράν. Και οι δύο πλευρές χαρακτήρισαν θετικές τις συνομιλίες στο Ομάν και αναμένεται νέος γύρος σύντομα.

Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο είχε δηλώσει πριν από τη συνάντηση στο Ομάν ότι οι συνομιλίες πρέπει να περιλαμβάνουν το πυραυλικό πρόγραμμα του Ιράν, τη στήριξή του σε οργανώσεις-συμμάχους και την εσωτερική του πολιτική. Το Ιράν, το οποίο απορρίπτει περιορισμούς στους πυραύλους του, ανέφερε ότι οι συζητήσεις κινήθηκαν σε ζητήματα σχετικά με τα πυρηνικά.

Ο Τραμπ εμφανίστηκε ασαφής ως προς τη διεύρυνση των διαπραγματεύσεων, δηλώνοντας στο Axios ότι είναι «αυτονόητο» μια συμφωνία να καλύπτει το πυρηνικό πρόγραμμα, αλλά άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο να συζητηθούν και τα πυραυλικά αποθέματα.

Η Τεχεράνη υποστηρίζει ότι οι πυρηνικές της δραστηριότητες έχουν ειρηνικό χαρακτήρα, ενώ ΗΠΑ και Ισραήλ την κατηγορούν για προηγούμενες προσπάθειες ανάπτυξης πυρηνικών όπλων.

Τον περασμένο Ιούνιο, κατά τη διάρκεια 12ήμερης σύγκρουσης, οι ΗΠΑ συμμετείχαν στα ισραηλινά πλήγματα εναντίον ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων.

Το Ισραήλ προκάλεσε επίσης σημαντικές ζημιές στην ιρανική αντιαεροπορική άμυνα και στο πυραυλικό οπλοστάσιο της Τεχεράνης. Ωστόσο, σύμφωνα με δύο Ισραηλινούς αξιωματούχους, υπάρχουν ενδείξεις για προσπάθειες αποκατάστασης αυτών των δυνατοτήτων, τις οποίες το Ισραήλ θεωρεί στρατηγική απειλή.

Ανασυγκρότηση

Η περιφερειακή επιρροή της Τεχεράνης έχει περιοριστεί τόσο εξαιτίας της ισραηλινής επίθεσης του Ιουνίου όσο και λόγω των πληγμάτων κατά οργανώσεων-συμμάχων της –από τη Χαμάς στη Γάζα και τη Χεζμπολάχ στον Λίβανο μέχρι τους Χούθι στην Υεμένη και πολιτοφυλακές στο Ιράκ– καθώς και λόγω της ανατροπής του στενού της συμμάχου, του πρώην προέδρου της Συρίας Μπασάρ αλ Ασαντ.

Ωστόσο, το Ισραήλ εμφανίζεται επιφυλακτικό, προειδοποιώντας για ενδεχόμενο ανασυγκρότησης των αντιπάλων του μετά τις βαριές απώλειες που υπέστησαν στον πολυμέτωπο πόλεμο που πυροδοτήθηκε από την επίθεση της Χαμάς στο νότιο Ισραήλ τον Οκτώβριο του 2023.

Παρότι Τραμπ και Νετανιάχου έχουν σε μεγάλο βαθμό κοινή γραμμή και οι ΗΠΑ παραμένουν ο βασικός προμηθευτής όπλων του Ισραήλ, οι συνομιλίες της Τετάρτης ενδέχεται να φέρουν στην επιφάνεια εντάσεις.

Μέρος του σχεδίου Τραμπ για τη Γάζα αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο μελλοντικής παλαιστινιακής κρατικής οντότητας – κάτι που ο Νετανιάχου και ο κυβερνητικός του συνασπισμός, ο πιο δεξιός στην Ιστορία του Ισραήλ, απορρίπτουν εδώ και χρόνια.

Το ισραηλινό υπουργικό συμβούλιο ασφαλείας ενέκρινε την Κυριακή μέτρα που διευκολύνουν τους Ισραηλινούς εποίκους στη Δυτική Οχθη να αγοράζουν γη, παραχωρώντας παράλληλα στο Ισραήλ ευρύτερες εξουσίες σε περιοχή που οι Παλαιστίνιοι θεωρούν πυρήνα ενός μελλοντικού τους κράτους. Η απόφαση προκάλεσε διεθνείς αντιδράσεις.

«Είμαι κατά της προσάρτησης», φέρεται να δήλωσε ο Τραμπ στο Axios, επαναλαμβάνοντας τη θέση του. «Εχουμε αρκετά ζητήματα να σκεφτούμε αυτή τη στιγμή», πρόσθεσε.