Το μεσημέρι της Δευτέρας το ιρανικό πρακτορείο Fars ανακοίνωσε πως ιρανικοί πύραυλοι έπληξαν αμερικανικό πολεμικό πλοίο που επιχείρησε να διαπλεύσει τα Στενά του Ορμούζ.

Η είδηση διαψεύστηκε γρήγορα από την αμερικανική πλευρά, με αξιωματούχους της Τεχεράνης να διαμηνύουν πως υπήρξαν προειδοποιητικές βολές κατά αμερικανικού αντιτορπιλικού χωρίς όμως να είναι σαφές εάν το πλοίο τελικά επλήγη.

Είχε προηγηθεί η ανακοίνωση από τον Ντόναλντ Τραμπ του «Σχεδίου Ελευθερία», σύμφωνα με το οποίο αμερικανικά πλοία θα μεριμνούσαν για τον διάπλου πλοίων ουδέτερων χωρών που παραμένουν εγκλωβισμένα στον Κόλπο.

Στο άκουσμα του σχεδίου Τραμπ η Τεχεράνη προειδοποίησε πως θα θεωρήσει οποιαδήποτε αμερικανική ανάμειξη στα Στενά του Ορμούζ «παραβίαση» της κατάπαυσης του πυρός,

Καθώς ο Αμερικανός πρόεδρος γνωστοποίησε ότι σχεδιάζεται ναυτική επιχείρηση συνοδείας πλοίων αποκλεισμένων στον Κόλπο, το Ιράν προειδοποίησε επίσης το αμερικανικό ναυτικό να μην εισέλθει στο Ορμούζ.

«Εχουμε επανειλημμένα δηλώσει ότι η ασφάλεια των Στενών του Ορμούζ είναι στα χέρια μας και πως η ασφαλής διέλευση των πλοίων πρέπει να συντονίζεται με τις ένοπλες δυνάμεις», ανέφερε σχετική ιρανική δήλωση.

Πώς όμως οδηγηθήκαμε στις ανακοινώσεις Τραμπ που προκάλεσαν την, τουλάχιστον αρχικά, ρητορική κλιμάκωση, η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέα ανάφλεξη της σύγκρουσης;

Καθώς ο Αμερικανός πρόεδρος γνωστοποίησε ότι σχεδιάζεται ναυτική επιχείρηση συνοδείας πλοίων αποκλεισμένων στον Κόλπο, το Ιράν προειδοποίησε επίσης το αμερικανικό ναυτικό να μην εισέλθει στο Ορμούζ.

Axios: «Ο Τραμπ θέλει δράση»

Σύμφωνα με δημοσίευμα του Axios, ο πρόεδρος των ΗΠΑ είχε κουραστεί από το αδιέξοδο «ούτε συμφωνία ούτε πόλεμος» με το Ιράν. Η επιχείρηση που διέταξε για να αλλάξει αυτή τη δυναμική θα μπορούσε τελικά να οδηγήσει ξανά σε πόλεμο.

«Ο πρόεδρος θέλει δράση. Δεν θέλει να μένει στάσιμος. Θέλει πίεση. Θέλει συμφωνία», ανέφερε ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος στο Axios.

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του αμερικανικού ειδησεογραφικού ιστότοπου, την Πέμπτη το βράδυ παρουσιάστηκε στον Τραμπ ένα σχέδιο για αποστολή ναυτικών δυνάμεων στο Στενό του Ορμούζ με στόχο το άνοιγμά του δια της ισχύος. Την τελευταία στιγμή, ωστόσο, ο Αμερικανός πρόεδρος επέλεξε μια πιο προσεκτική προσέγγιση — τουλάχιστον αρχικά.

Ανακοίνωσε ότι από σήμερα, Δευτέρα, το Αμερικανικό Ναυτικό θα βοηθά αμερικανικά και άλλα εμπορικά πλοία να διασχίζουν το Στενό, παρέχοντάς τους οδηγίες για την αποφυγή ναρκών και παραμένοντας σε ετοιμότητα για παρέμβαση σε περίπτωση ιρανικής επίθεσης.

Στρατιωτική υποστήριξη

Αμερικανοί αξιωματούχοι διευκρίνισαν ότι δεν υπάρχει προς το παρόν σχέδιο για πλήρη ναυτική συνοδεία πλοίων. Αντίθετα, πολεμικά πλοία θα βρίσκονται «στην περιοχή», έτοιμα να επέμβουν, μαζί με αμερικανικά στρατιωτικά αεροσκάφη.

Η στρατιωτική υποστήριξη της επιχείρησης «Σχέδιο Ελευθερία» περιλαμβάνει αντιτορπιλικά με πυραύλους, drones, περισσότερα από 100 αεροσκάφη ξηράς και θαλάσσης, καθώς και 15.000 στρατιώτες, σύμφωνα με την CENTCOM.

Πηγή κοντά στον πρόεδρο χαρακτήρισε την πρωτοβουλία ως «την αρχή μιας διαδικασίας που θα μπορούσε να οδηγήσει σε σύγκρουση με τους Ιρανούς».

Η «ανθρωπιστική» αποστολή για την απελευθέρωση πλοίων που έχουν εγκλωβιστεί στο Στενό σημαίνει ότι «αν οι Ιρανοί αντιδράσουν, θα εμφανιστούν ως υπαίτιοι και εμείς θα έχουμε τη νομιμοποίηση να δράσουμε», πρόσθεσε η ίδια πηγή.

Από σήμερα, Δευτέρα, το Αμερικανικό Ναυτικό θα βοηθά αμερικανικά και άλλα εμπορικά πλοία να διασχίζουν το Στενό

Το σχέδιο που απέρριψε ο Τραμπ

Ο διοικητής της CENTCOM, ναύαρχος Μπραντ Κούπερ, φέρεται να παρουσίασε στον Τραμπ ένα πιο φιλόδοξο σχέδιο για αποστολή πολεμικών πλοίων που θα περνούσαν μέσα από το Στενό.

Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο που γνωρίζει το σχέδιο, οι ΗΠΑ θα κατέστρεφαν πυραύλους ή ταχύπλοα σκάφη του Ιράν ως αντίδραση, ενώ θα επανεκκινούσαν τον πόλεμο με πλήρη ισχύ σε περίπτωση περαιτέρω κλιμάκωσης.

Η τρέχουσα εκδοχή της επιχείρησης ενέχει μικρότερο άμεσο κίνδυνο κλιμάκωσης, αλλά ενδέχεται να παρατείνει το αδιέξοδο.

Η αντίδραση του Ιράν θα καθορίσει την εξέλιξη του «Σχεδίου Ελευθερίας».

Την τελευταία εβδομάδα, το Ιράν επιτίθεται σχεδόν καθημερινά σε πλοία που επιχειρούν να διασχίσουν το Στενό.

Ο Εμπραχίμ Αζίζι, πρόεδρος της επιτροπής εθνικής ασφάλειας του ιρανικού κοινοβουλίου, απείλησε με αντίποινα για την κίνηση Τραμπ, μέσω ανάρτησης στο X:

«ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΗ: Οποιαδήποτε αμερικανική παρέμβαση στο νέο ναυτιλιακό καθεστώς του Στενού του Χορμούζ θα θεωρηθεί παραβίαση της εκεχειρίας. Το Στενό του Χορμούζ και ο Περσικός Κόλπος δεν θα διοικούνται από τις αυταπάτες του Τραμπ!».

Οι διαπραγματεύσεις δεν έχουν «παγώσει»

Η διπλωματία δεν έχει παγώσει πλήρως. Οι απεσταλμένοι του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ και Στιβ Γουίτκοφ, συνεχίζουν να ανταλλάσσουν σχέδια συμφωνίας με τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί.

«Υπάρχουν συνομιλίες. Υπάρχουν προτάσεις. Δεν μας αρέσουν οι δικές τους, δεν τους αρέσουν οι δικές μας. Δεν γνωρίζουμε ακόμα την κατάσταση του ανώτατου ηγέτη. Και μεταφέρουν μηνύματα με το χέρι, σε σπηλιές ή όπου κι αν κρύβεται. Αυτό επιβραδύνει τη διαδικασία», δήλωσε ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος.

Ο Γουίτκοφ έχει συμβουλεύσει τον Τραμπ να συνεχίσει τις διαπραγματεύσεις και εμφανίζεται πιο αισιόδοξος για συμφωνία, ωστόσο άλλοι αξιωματούχοι είναι πιο απαισιόδοξοι.

«Ή βρισκόμαστε κοντά σε μια πραγματική, εφικτή συμφωνία, ή θα τους βομβαρδίσει ανελέητα», δήλωσε χαρακτηριστικά ο ανώτερος αξιωματούχος στον ιστότοπο Axios.