Η αλλαγή που προσδοκούσε μεγάλο μέρος της ισραηλινής κοινωνίας και ευαγγελίστηκε ο πρώην αρχηγός του στρατού Γκάντι Αϊζενκοτ δεν ήρθε το βράδυ της Κυριακής. Στις πιο κρίσιμες, για το μέλλον της χώρας και της Μέσης Ανατολής, βουλευτικές εκλογές του Ισραήλ, ο μακροβιότερος πρωθυπουργός του δικαίωσε για μία ακόμη φορά τη φήμη του ως πολιτικού survivor. Διαψεύδοντας τις δημοσκοπήσεις και τα exit polls, το κόμμα του Μπέντζαμιν Νετανιάχου, το Λικούντ, αναδείχθηκε πρώτη δύναμη, ενώ ο συνασπισμός των κομμάτων που στήριζαν την κυβέρνησή του κέρδισε περισσότερες έδρες από την αντιπολίτευση, αν και έμεινε μακριά από την εξασφάλιση κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας.

Με αυτά τα δεδομένα, ο πρόεδρος της χώρας Ισαάκ Χέρτσογκ αναμένεται εντός των προσεχών ημερών να του δώσει εντολή σχηματισμού κυβέρνησης, ανοίγοντας μια περίοδο εντατικών διαβουλεύσεων και πολιτικής αβεβαιότητας, η οποία μπορεί να κρατήσει αρκετές εβδομάδες, με το ενδεχόμενο του αδιεξόδου και της νέας προσφυγής στις κάλπες να διαγράφεται ισχυρό.

Τα ποσοστά

Με καταμετρημένο το 88,6% των ψήφων, χθες το βράδυ, ο υπό τον Νετανιάχου συνασπισμός δεξιών, ακροδεξιών και θρησκευτικών κομμάτων εξασφάλιζε 53 έδρες σε σύνολο 120 –οκτώ λιγότερες από τον μαγικό αριθμό των 61– έναντι 48 εδρών της αντιπολίτευσης. Οι υπόλοιπες 19 έδρες πηγαίνουν στα δύο αραβικά κόμματα, που εκφράζουν τους παλαιστινιακής καταγωγής πολίτες του Ισραήλ, αντιπροσωπεύουν τους μεγάλους κερδισμένους αυτής της εκλογικής αναμέτρησης και θα μπορούσαν, θεωρητικά, να παίξουν ρόλο ρυθμιστή στον σχηματισμό κυβέρνησης.

Υπολείπεται η καταμέτρηση ακόμη 600.000 ψηφοδελτίων, το μεγαλύτερο μέρος των οποίων αφορά τα εκλογικά κέντρα ειδικών κατηγοριών του πληθυσμού (στρατιωτικοί, διπλωμάτες, νοσοκομειακοί, τρόφιμοι φυλακών). Σε προηγούμενες εκλογές, αυτά τα κέντρα ευνοούσαν τον συνασπισμό του Νετανιάχου, αλλά η συμπερίληψή τους δεν αναμένεται να αλλάξει θεαματικά το αποτέλεσμα. Παραμένει γεγονός ότι ο Νετανιάχου και η παράταξή του είχαν σοβαρές απώλειες σε σύγκριση με τις προηγούμενες εκλογές του 2022. Το Λικούντ έπεσε από το 23,4% και τις 32 έδρες σε 20,80% και 26 έδρες, ενώ στο σύνολό του το κυβερνητικό μπλοκ υποχώρησε από 64 έδρες σε 53.

Στις πρώτες δηλώσεις του, γύρω στις 3 τα χαράματα, ο Μπέντζαμιν Νετανιάχου ανέφερε ότι «πρέπει να σχηματίσουμε μια ισχυρή, δεξιά, εθνικιστική κυβέρνηση» και ότι «δεν πρέπει να θέσουμε σε κίνδυνο το Ισραήλ με την εγκαθίδρυση μιας κυβέρνησης η οποία θα στηρίζεται σε αντισιωνιστικά, αραβικά κόμματα».

Στο απέναντι στρατόπεδο, ο Αϊζενκοτ αναγνώρισε ότι ο Νετανιάχου θα παραμείνει, προς το παρόν, στην εξουσία ως υπηρεσιακός πρωθυπουργός, αλλά υποστήριξε ότι «δεν έχει λαϊκή εντολή, ούτε απολαμβάνει της εμπιστοσύνης του έθνους» και τον κάλεσε να παραιτηθεί. Ο ηγέτης του νεοπαγούς κόμματος Γιασάρ δεν έχει αποκλείσει τον σχηματισμό κυβέρνησης με τη στήριξη των αραβικών κομμάτων, θέτει όμως αυστηρούς όρους για κάτι τέτοιο – μεταξύ άλλων, να αναγνωρίσουν τον εβραϊκό χαρακτήρα του κράτους του Ισραήλ και να στιγματίσουν ως τρομοκρατική οργάνωση τη Χαμάς. Ακόμη κι αν το συντηρητικό – ισλαμικό κόμμα Ράαμ (το οποίο στήριξε την κυβέρνηση των Ναφτάλι Μπένετ και Γιαΐρ Λαπίντ, που είχε ανατρέψει τον Νετανιάχου, την περίοδο 2021-2022) προσυπέγραφε τους όρους, είναι εντελώς βέβαιο ότι δεν θα το ακολουθούσε ο αριστερός συνδυασμός της Κοινής Λίστας, χωρίς τις 12 έδρες της οποίας δεν θα μπορούσε να επιβιώσει κυβέρνηση Αϊζενκοτ. Επιπλέον, οποιαδήποτε μορφή στήριξης ή έστω ψήφου ανοχής των αραβικών κομμάτων προς τον αντι-Νετανιάχου συνασπισμό πιθανότατα θα οδηγούσε στη διάσπασή του, με τα δεξιά κόμματα των Ναφτάλι Μπένετ και Αβιγκντόρ Λίμπερμαν να αποχωρούν. Ο μόνος πολιτικός ηγέτης της αντιπολίτευσης που επέμεινε στη συνεργασία με τα αραβικά κόμματα, χαρακτηρίζοντας «ρατσιστικό» τον αποκλεισμό τους, ήταν ο Γιαΐρ Γκολάν, ηγέτης του αριστερού κόμματος Δημοκράτες, που κέρδισε 8 έδρες.

Εθνική ενότητα

Σε αυτό το φόντο, κυκλοφορεί στο Ισραήλ το σενάριο σχηματισμού κυβέρνησης εθνικής ενότητας, με στήριξη τόσο του Νετανιάχου όσο και του Αϊζενκοτ. Ισραηλινά μέσα αναφέρουν ότι υπέρ αυτής της λύσης πιέζουν τόσο ο Ισαάκ Χέρτσογκ όσο και ο Ντόναλντ Τραμπ. Σε χθεσινή δήλωσή του ο Ισραηλινός πρόεδρος τόνισε ότι «πρέπει να κάνουμε ό,τι μπορούμε για να αποφύγουμε άλλον έναν εκλογικό γύρο, επομένως περιμένω όλοι να έρθουν στις διαβουλεύσεις με ανοιχτό πνεύμα», ενώ το Λικούντ κατήγγειλε νοθεία και κατηγόρησε τα αραβικά κόμματα ότι «έκλεψαν».

Νωρίτερα, ο Αμερικανός ομόλογός του είχε δηλώσει ότι ο Νετανιάχου «τα πήγε πολύ καλά» και ότι σε αυτό βοήθησε η δική του υποστήριξη. Στην προεκλογική περίοδο, ο Τραμπ είχε καλέσει τους Ισραηλινούς να ψηφίσουν τον απερχόμενο πρωθυπουργό ώστε ΗΠΑ και Ισραήλ «να τελειώσουν τη δουλειά» που ξεκίνησαν στο Ιράν.

Από τη Μόσχα, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγκτσί προειδοποίησε ότι οποιοσδήποτε «στρατιωτικός τυχοδιωκτισμός» του Ισραήλ στον Περσικό Κόλπο θα είχε «ολέθριες επιπτώσεις» στην παγκόσμια οικονομία.