Τα θεμέλια για το ενδεχόμενο ενός παρατεταμένου πολέμου με το Ιράν φαίνεται πως θέτει η τεράστια στρατιωτική κινητοποίηση των Ηνωμένων Πολιτειών στη Μέση Ανατολή. Εν μέσω διαπραγματεύσεων των δύο πλευρών για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, η Ουάσιγκτον φέρεται, όπως μετέδωσε το Axios, να κλίνει προς το σενάριο σύρραξης.

Το μόνο που μένει είναι η απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ προς τη μία ή την άλλη κατεύθυνση. Σήμερα, ο Αμερικανός πρόεδρος ισχυρίστηκε ότι «οι ΗΠΑ πρέπει να συνάψουν μια ουσιαστική συμφωνία με το Ιράν» τονίζοντας πως «δεν μπορούν να αποκτήσουν πυρηνικό όπλο» και ότι «θα μάθουμε για το Ιράν σε περίπου 10 ημέρες». «Το Ιράν πρέπει να κάνει συμφωνία αλλιώς θα συμβούν άσχημα πράγματα», πρόσθεσε.

Ο Τραμπ έχει απειλήσει επανειλημμένα το Ιράν με μαζική στρατιωτική επίθεση, εάν οι εν εξελίξει συνομιλίες δεν καταλήξουν σε αντικατάσταση της πυρηνικής συμφωνίας που ο ίδιος ακύρωσε το 2018, κατά τη διάρκεια της πρώτης θητείας του.

Τα δίκτυα CNN και CBS μετέδωσαν ότι ο αμερικανικός στρατός θα είναι έτοιμος να εξαπολύσει επιθέσεις κατά του Ιράν ήδη από αυτό το Σαββατοκύριακο, αν και ο Τραμπ δεν έχει ακόμη λάβει την τελική απόφαση.

Η παρουσία «τόσο μεγάλης δύναμης πυρός στην περιοχή δημιουργεί μια δική της δυναμική», δήλωσε η Σούζαν Ζιάντε, ανώτερη σύμβουλος στο Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών. «Μερικές φορές είναι λίγο δύσκολο να φρενάρεις αυτή τη δυναμική και να πεις, αυτό ήταν, δεν κάνουμε τίποτα», τόνισε η Ζιάντε στον ιστότοπο Al Monitor.

Μεγάλη στρατιωτική κινητοποίηση

Σύμφωνα με έναν Αμερικανό αξιωματούχο, η Ουάσιγκτον διαθέτει επί του παρόντος 13 πολεμικά πλοία στη Μέση Ανατολή: ένα αεροπλανοφόρο – το Abraham Lincoln – εννέα αντιτορπιλικά και τρία παράκτια πολεμικά πλοία, ενώ άλλα βρίσκονται καθ’ οδόν.

Το αεροπλανοφόρο Gerald R. Ford το μεγαλύτερο αεροπλανοφόρο στον κόσμο – βρίσκεται επί του παρόντος στον Ατλαντικό Ωκεανό, καθ’ οδόν από την Καραϊβική προς τη Μέση Ανατολή, μετά από εντολή του Τραμπ νωρίτερα αυτό το μήνα. Συνοδεύεται από τρία αντιτορπιλικά.

Η μεταφορά δύο αεροπλανοφόρων στη Μέση Ανατολή, τα οποία μεταφέρουν το καθένα δεκάδες πολεμικά αεροσκάφη και έχουν πλήρωμα χιλιάδων, δεν είναι ένα συχνό γεγονός. Οι Ηνωμένες Πολιτείες ανέπτυξαν ξανά δύο αεροπλανοφόρα στην περιοχή τον Ιούνιο του 2025 κατά τους βομβαρδισμούς των ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων στον πόλεμο των 12 ημέρων ανάμεσα στο Ισραήλ και το Ιράν.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν επίσης στείλει έναν μεγάλο στόλο αεροσκαφών στη Μέση Ανατολή, σύμφωνα με ανοιχτές πηγές πληροφοριών στο X και στον ιστότοπο παρακολούθησης πτήσεων Flightradar24. Αυτά περιλαμβάνουν μαχητικά αεροσκάφη F-22 Raptor, πολεμικά αεροσκάφη F-15 και F-16, καθώς και αεροσκάφη ανεφοδιασμού KC-135 που είναι απαραίτητα για τη διατήρηση των επιχειρήσεών τους. Την Τετάρτη, το Flightradar24 έδειξε πολλά KC-135 να πετούν κοντά ή εντός της Μέσης Ανατολής, αεροσκάφη προειδοποίησης και ελέγχου E3 Sentry καθώς και μεταγωγικά.

Παράλληλα, το Πεντάγωνο φέρεται να έχει αποστείλει περισσότερα αμυντικά αεροπορικά συστήματα Patriot και THAAD στην περιοχή για να προστατεύσει τα στρατεύματά του από ενδεχόμενα αντίποινα των Ιρανών με πυραύλους μικρού και μεσαίου βεληνεκούς. Στην ευρύτερη περιοχή βρίσκονται πολλές μόνιμες αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις που θα μπορούσαν να δεχτούν επίθεση ενώ υπολογίζεται ότι σε αυτές σταθμεύουν περίπου 30.000 έως 40.000 στρατιώτες.

Τοποθεσίες των αμερικανικών βάσεων στη Μέση Ανατολή – Φωτ.: Congressional Research Service / The New York Times

Προετοιμασίες για πόλεμο στο Ιράν

Στο μεταξύ, δημοσίευμα της Wall Street Journal, ανέφερε την Τετάρτη ηγεσία του Ιράν θέλει να καταλήξει σε συμφωνία με τις ΗΠΑ, ωστόσο, προετοιμάζεται παράλληλα για πόλεμο σε περίπτωση που οι διαπραγματεύσεις αποτύχουν.

Στο πλαίσιο αυτό, η Τεχεράνη αναπτύσσει το τελευταίο διάστημα τις στρατιωτικές της δυνάμεις, κατανέμει σε αξιωματούχους τις ενδεχόμενες λήψεις αποφάσεων, ενισχύει τη θωράκιση των πυρηνικών εγκαταστάσεων και επεκτείνει την καταστολή της εσωτερικής αντιπολίτευσης.

«Το Ιράν αντιμετωπίζει τη χειρότερη στρατιωτική απειλή από το 1988», όταν και έληξε ο οκταετής πόλεμος με το Ιράκ, δήλωσε ο Φαρζάν Σαμπέτ, αναλυτής για το Ιράν και την ασφάλεια στη Μέση Ανατολή σε Ινστιτούτο της Γενεύης. «Το Ιράν προετοιμάζεται για επιθέσεις προκειμένου να αποτρέψει τον αποκεφαλισμό της ηγεσίας του και να προστατεύσει τις πυρηνικές εγκαταστάσεις», πρόσθεσε.

Συγκεκριμένα, η Τεχεράνη φαίνεται ότι θέλει να αποφύγει μια μαζική επίθεση να διαταράξει τη διοίκηση της χώρας. Νωρίτερα αυτόν τον μήνα, οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν σχέδια για την αναβίωση της λεγόμενης μωσαϊκής άμυνας, μια τακτική η οποία δίνει στους εκάστοτε διοικητές την αυτονομία να εκδίδουν διαταγές στις μονάδες τους. Η στρατηγική αυτή έχει σχεδιαστεί για να καταστήσει το ιρανικό καθεστώς πιο ανθεκτικό σε ξένες επιθέσεις.

Πόσο μπορεί να κρατήσει η επίθεση;

Σύμφωνα με τον ιστότοπο Axios που επικαλείται αξιωματούχους, επίθεση των Ηνωμένων Πολιτειών στο Ιράν θα ήταν πιθανότατα μια μαζική εκστρατεία διάρκειας εβδομάδων, που θα έμοιαζε περισσότερο με έναν ολοκληρωτικό πόλεμο παρά με τη στοχευμένη επιχείρηση του περασμένου μήνα στη Βενεζουέλα.

Οι πηγές σημείωσαν ότι αν επαληθευτεί το σενάριο πιθανότατα θα πρόκειται για κοινή επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ, με πολύ ευρύτερο πεδίο εφαρμογής και πολύ πιο υπαρξιακά χαρακτηριστικά για το καθεστώς της Τεχεράνης συγκριτικά με τον πόλεμο των 12 ημερών τον περασμένο Ιούνιο.

Ενας τέτοιας εμβέλειας πόλεμος θα είχε τεράστια επίδραση σε ολόκληρη την περιοχή και σημαντικές συνέπειες για τα τρία χρόνια που απομένουν στην κυβέρνηση Τραμπ. Με την προσοχή του Κογκρέσου και των πολιτών στραμμένη σε άλλα θέματα, σήμερα υπάρχει ελάχιστη δημόσια συζήτηση σχετικά με το ενδεχόμενο στρατιωτικής επέμβασης των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή.

Εκτοξεύτηκε το πετρέλαιο

Με φόντο την κλιμάκωση, οι τιμές του πετρελαίου έφτασαν στα υψηλότερα επίπεδα από το περασμένο καλοκαίρι. Οι επενδυτές φαίνεται ότι διαβλέπουν σοβαρούς κινδύνους από το ενδεχόμενο μιας σύγκρουσης η οποία θα μπορούσε να απειλήσει τις μεταφορές προϊόντων.

Συγκεκριμένα, οι τιμές του πετρελαίου ανέβηκαν πάνω από 4% την Τετάρτη και συνεχίζουν να αυξάνονται την Πέμπτη το πρωί. Το παγκόσμιο σημείο αναφοράς για το αργό πετρέλαιο Brent είναι πάνω από 71 δολάρια το βαρέλι σήμερα το πρωί, ενώ το αμερικανικό WTI είναι περίπου στα 66 δολάρια.

«Για τις αγορές πετρελαίου, η ανησυχία είναι σαφώς το τι θα σήμαινε μια επίθεση όχι μόνο για τον εφοδιασμό με ιρανικό πετρέλαιο, αλλά και για τις ευρύτερες ροές πετρελαίου στον Περσικό Κόλπο, δεδομένου του κινδύνου διακοπής των μεταφορών μέσω των Στενών του Ορμούζ», ανέφεραν αναλυτές της ING σε ενημερωτικό σημείωμα την Τετάρτη.

Το Ιράν εξάγει περίπου 1,5 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, κυρίως στην Κίνα. Ωστόσο, τα Στενά του Ορμούζ είναι ένα σημείο συμφόρησης που διαχειρίζεται περίπου το ένα τέταρτο του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου.