ΤΟ ΘΕΜΑ

Η απάντηση της πρωθυπουργού της Ιταλίας Τζόρτζια Μελόνι στο –ως είθισται– άκομψο και ανεπεξέργαστο σχόλιο του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ (ότι «εκλιπαρούσε» για μια φωτογραφία μαζί του) έχει συζητηθεί από χθες αρκετά. Η φράση της κ. Μελόνι στα κοινωνικά δίκτυα: «Εγώ και η Ιταλία δεν εκλιπαρούμε», συνοδευόμενη από την ακύρωση προγραμματισμένου ταξιδιού του υπουργού Εξωτερικών Αντόνιο Ταγιάνι στις ΗΠΑ, έχει αναδειχθεί ιδιαίτερα από τα ιταλικά μέσα σε ένα πλαίσιο εθνικής ανάτασης. Η αλήθεια είναι, βέβαια, ότι από τον κ. Τραμπ δεν έχουν γλιτώσει και άλλοι ηγέτες, όπως ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν, ο καγκελάριος της Γερμανίας Φρίντριχ Μερτς και πολλοί άλλοι.

Η ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ

Εκείνο που πρέπει να μένει από συγκρούσεις μπροστά στις κάμερες και –κυρίως– μέσα από τον διαστρεβλωτικό φακό των κοινωνικών δικτύων είναι ότι τίποτε από όλα αυτά δεν έχει σημασία. Πρόκειται φυσικά για επικοινωνιακό παιχνίδι, το οποίο ηγέτες όπως ο Τραμπ και η Μελόνι γνωρίζουν να παίζουν πάρα πολύ καλά. Η έλλειψη διπλωματικού τακτ είναι χαρακτηριστική του προέδρου Τραμπ και η Μελόνι βρήκε μια εξαιρετική ευκαιρία να δείξει πόσο καλά αντανακλαστικά έχει απέναντι στις «αντι-ιταλικές» προκλήσεις. Εως ένα βαθμό αυτές οι μικροπολιτικού χαρακτήρα δημόσιες εκδηλώσεις δείχνουν το χάσμα που υπάρχει ανάμεσα στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ, κυρίως όμως λειτουργούν σαν ένα χαλί κάτω από το οποίο μπαίνουν οι βασικές αποτυχίες του δυτικού κόσμου: Οι ΗΠΑ απέτυχαν στους στόχους που έθεσαν όταν σύρθηκαν στον πόλεμο κατά του Ιράν. Και η Ευρώπη εμφανίζεται όχι να συναποφασίζει, αλλά να παρακάθεται στο τραπέζι των αποφάσεων απλώς κυρώνοντας συμφωνίες που ελήφθησαν ερήμην της. Οι κερδισμένοι ήταν μάλλον μακριά από το τραπέζι.

ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΟ

Η Αγκυρα έχει πάρει πολύ σοβαρά την υπόθεση της συμφωνίας Λευκωσίας – Παρισιού για την κατά καιρούς στάθμευση Γάλλων στρατιωτών στο έδαφος της Κυπριακής Δημοκρατίας και γι’ αυτό το προωθεί και εκτός συνόρων. Από τις Βρυξέλλες όπου βρέθηκε ο υπουργός Εθνικής Αμυνας της Τουρκίας Γιασάρ Γκιουλέρ (φωτογραφία), μιλώντας σε Τούρκους δημοσιογράφους, εξαπέλυσε ευθείες απειλές. Μίλησε για «ενέργειες που θα μπορούσαν να εντείνουν τις περιφερειακές εντάσεις». Ο κ. Γκιουλέρ σημείωσε ότι η συμφωνία που υπεγράφη μεταξύ της Κυπριακής Δημοκρατίας και της Γαλλίας, «η οποία δεν διαθέτει την ιδιότητα της εγγυήτριας δύναμης, αποτελεί στην πραγματικότητα μια πρωτοβουλία χωρίς νομιμότητα, που διαταράσσει τις ευαίσθητες ισορροπίες και είναι αντίθετη προς το διεθνές δίκαιο». Ο τρόπος που αντιλαμβάνεται η Αγκυρα την παρουσία των Γάλλων προκύπτει και από το γεγονός ότι ο κ. Γκιουλέρ επισήμανε ότι αυτή «δεν έχει πιθανότητες επιτυχίας», αν και ευθύς εξαρχής Λευκωσία και Παρίσι συνομολόγησαν μια συμφωνία με πλαίσιο ανθρωπιστικές αποστολές και επιχειρήσεις. «Το βασικό ζήτημα είναι πως προσεγγίσεις που, αντί να ενισχύουν την περιφερειακή ασφάλεια, ενδέχεται να καταστήσουν ορισμένους παράγοντες μέρος συγκρούσεων και κρίσεων, εγκυμονούν μακροπρόθεσμα κινδύνους για την ασφάλεια των λαών της περιοχής», ανέφερε ο κ. Γκιουλέρ, ο οποίος και υπογράμμισε ουκ ολίγες φορές τον ρόλο της Τουρκίας ως εγγυήτριας δύναμης για την ασφάλεια των Τουρκοκυπρίων. Πρόσθεσε ότι «απέναντι σε εξελίξεις που θα απειλήσουν την ασφάλεια της “Τουρκικής Δημοκρατίας Βόρειας Κύπρου” (σ.σ. το ψευδοκράτος), η βούλησή μας να εκπληρώσουμε τις ευθύνες μας ως εγγυήτριας δύναμης παραμένει ακέραιη».

Ο ΤΟΠΟΣ

Οι Βρυξέλλες, όπου βρέθηκε ο κ. Γκιουλέρ. Η συνάντηση με τους ομολόγους του στο ΝΑΤΟ ήταν ενδιαφέρουσα από πολλές απόψεις και όχι εντελώς ασύνδετη με το κλίμα που επικρατεί μεταξύ συμμάχων (Τραμπ εναντίον Μελόνι και αντιστρόφως) που περιγράψαμε παραπάνω. Και τούτο διότι η Τουρκία εμφανίζεται ως αναντικατάστατος εταίρος στο «ΝΑΤΟ 3.0», όπως περιέγραψε τη μεγαλύτερη συμμετοχή της Ευρώπης στην άμυνά της ο υπουργός Πολέμου των ΗΠΑ Πιτ Χέγκσεθ. Ο κ. Γκιουλέρ υπερασπίστηκε, όπως ήταν αναμενόμενο, το συγκεκριμένο αφήγημα της Αγκυρας, που ειδικά σε κάποιες πρωτεύουσες (όπως η Ρώμη και η Μαδρίτη) έχει και απολύτως χειροπιαστό αντίκρισμα. Οι Τούρκοι συνεργάζονται με εταιρείες-κολοσσούς της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας και σύντομα η συζήτηση μπορεί να πάει και αλλού, ειδικά καθώς αρκετοί στις Βρυξέλλες θεωρούν ότι η Τουρκία μπορεί να κάνει και αυτή βήματα προς την Ευρώπη, πάντα κρατώντας την ιδιαιτερότητά της.

Η ΑΤΑΚΑ

Το πόσο περίεργα, πάντως, έχουν γίνει τα πράγματα στο ΝΑΤΟ τελευταία φαίνεται και από το γεγονός ότι πλέον σχολιάζουν τις εξελίξεις και οι στρατιωτικοί. Οπως, για παράδειγμα, ο ναύαρχος Τζουζέπε Κάβο Ντραγκόνε, πρόεδρος της Στρατιωτικής Επιτροπής του ΝΑΤΟ, ο οποίος ερωτήθηκε στη διάρκεια εκδήλωσης στη Ρώμη (FII Priority Europe) για τη νέα κριτική του κ. Χέγκσεθ προς το ΝΑΤΟ. Ο Ιταλός ναύαρχος απάντησε ότι «αυτές είναι φράσεις που έχουμε ήδη ακούσει πέρυσι και τα γεγονότα δείχνουν ότι οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι και ο Καναδάς έχουν αναλάβει υπεύθυνα έναν σημαντικό δρόμο από τη σύνοδο κορυφής της Χάγης πέρυσι».