Οι ΗΠΑ θέλουν να διαπιστώσουν κατά πόσο κάθε σύμμαχος στο ΝΑΤΟ στηρίζει τις πολιτικές και τις στρατηγικές επιλογές του Ντόναλντ Τραμπ, προτού αποφασίσουν για περικοπές σε στρατεύματα και στρατιωτικά μέσα που διατίθενται για την άμυνα της Συμμαχίας στην Ευρώπη.

Σε έγγραφο που εστάλη πρόσφατα στα μέλη του ΝΑΤΟ και περιήλθε σε γνώση του Bloomberg News, οι ΗΠΑ θέτουν σειρά ερωτημάτων με στόχο να αξιολογήσουν τη στήριξη προς την πολιτική του Αμερικανού προέδρου. Εχει η χώρα «εκφράσει δημόσια τη στήριξή της» στην εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ; Τι είδους «περιορισμούς» έχει επιβάλει στη χρήση των βάσεών της από τον αμερικανικό στρατό;

Το έγγραφο εξετάζει επίσης κατά πόσον οι σύμμαχοι αγοράζουν αμυντικό εξοπλισμό από αμερικανικές εταιρείες και εάν έχουν ταχθεί δημόσια κατά κανονισμών που περιορίζουν τη σύναψη συμβάσεων με αμερικανικές επιχειρήσεις. Μεταξύ άλλων, οι ΗΠΑ ρωτούν: «Εχει η χώρα δείξει ότι ευθυγραμμίζεται με την αμερικανική προσέγγιση “ισχυρά, ξεκάθαρα και αθόρυβα”;», παραπέμποντας σε φράση του υπουργού Αμυνας Πιτ Χέγκσεθ.

Οι σύμμαχοι αντέδρασαν αρνητικά στην κίνηση, θεωρώντας ότι αποτελεί προσπάθεια εξαναγκασμού τους σε ιδεολογική ευθυγράμμιση με αντάλλαγμα την αμερικανική προστασία, σύμφωνα με πρόσωπα που γνωρίζουν το θέμα και ζήτησαν να μην κατονομαστούν, καθώς αναφέρονταν σε ιδιωτικό έγγραφο.

Ανατροπή των διατλαντικών σχέσεων

Η σύνδεση της αμερικανικής στρατιωτικής προστασίας με την πολιτική ευθυγράμμιση των συμμάχων θα μπορούσε να αλλάξει ριζικά τις διατλαντικές σχέσεις, οι οποίες μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο βασίστηκαν στις εγγυήσεις ασφαλείας των ΗΠΑ, παρά τις κατά καιρούς πολιτικές διαφωνίες. Η κυβέρνηση Τραμπ έχει ήδη επιχειρήσει να ενισχύσει δεξιές δυνάμεις σε χώρες όπως η Γερμανία και η Ουγγαρία, ενώ υποσχέθηκε επιπλέον στρατεύματα στην Πολωνία μετά την εκλογή υποψηφίου που θεωρούσε πολιτικά πιο κοντά της.

Το ερωτηματολόγιο εστάλη ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη η εξάμηνη επανεξέταση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη, η οποία αναμένεται να ολοκληρωθεί έως τον Δεκέμβριο. Η διαδικασία έχει προκαλέσει ανησυχία στους συμμάχους του ΝΑΤΟ, που φοβούνται σημαντικές περικοπές τόσο στα αμερικανικά στρατεύματα στην Ευρώπη όσο και στα στρατιωτικά μέσα που οι ΗΠΑ θα διέθεταν σε περίπτωση επίθεσης.

Αξιωματούχος του ΝΑΤΟ επιβεβαίωσε ότι οι ΗΠΑ συνεργάζονται με τους συμμάχους τους στο πλαίσιο της επανεξέτασης, χωρίς όμως να σχολιάσει την επιστολή. Το αμερικανικό υπουργείο Αμυνας δεν σχολίασε. Το έγγραφο αγγίζει έμμεσα σειρά ζητημάτων που έχουν προκαλέσει διαφωνίες μεταξύ της Ουάσιγκτον και των συμμάχων της στο ΝΑΤΟ, μεταξύ των οποίων οι αμερικανικές επιθέσεις στο Ιράν, η επιχείρηση για τη σύλληψη του ηγέτη της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο και η ευρωπαϊκή προσπάθεια να κατευθυνθούν αμυντικές συμβάσεις προς εγχώριες εταιρείες.

Οι δύο επίμαχες περιοχές

Το ερώτημα σχετικά με τη δημόσια στήριξη της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής αναφέρει συγκεκριμένα «πρωτοβουλίες» στη Μέση Ανατολή και στο Δυτικό Ημισφαίριο, δύο περιοχές όπου ο Τραμπ έχει πραγματοποιήσει στρατιωτικά πλήγματα χωρίς τη στήριξη του ΝΑΤΟ.

Στο Ιράν, οι ΗΠΑ και το Ισραήλ ξεκίνησαν τον συνεχιζόμενο πόλεμο χωρίς να έχουν προηγουμένως διαβουλευθεί με τους συμμάχους του ΝΑΤΟ. Αρκετές χώρες, όπως η Ισπανία, απαγόρευσαν στη συνέχεια στην Ουάσιγκτον να χρησιμοποιεί βάσεις στο έδαφός τους για επιθέσεις κατά του Ιράν.

Στο έγγραφο τίθεται το ερώτημα εάν κάθε χώρα έχει επιβάλει τέτοιες απαγορεύσεις και ακολουθεί με το ερώτημα: «Είναι διατεθειμένες να μειώσουν ή να καταργήσουν τέτοιους περιορισμούς;».

Το ερωτηματολόγιο εξετάζει επίσης τις αμυντικές δαπάνες, ζητώντας από τις χώρες να αποδείξουν ότι αυξάνουν τους προϋπολογισμούς τους και αναλαμβάνουν μεγαλύτερο μέρος της άμυνας της Ευρώπης. Παράλληλα, ρωτά εάν αγοράζουν εξοπλισμό από αμερικανικές εταιρείες και εάν έχουν ταχθεί κατά των νέων πολιτικών «made in Europe».

«Εάν όχι, θα ήταν διατεθειμένες να το κάνουν;», αναφέρεται.

Το έγγραφο διανεμήθηκε αρχικά στις χώρες μέσω των αντιπροσωπειών τους στην Ουάσιγκτον και αυτή την εβδομάδα άρχισε να κυκλοφορεί και στην έδρα του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες. Οι ΗΠΑ θα συναντηθούν με τους συμμάχους τους στις Βρυξέλλες αργότερα μέσα στον μήνα για να συζητήσουν την εν εξελίξει επανεξέταση.

Ο αμερικανικός σχεδιασμός περικοπών

Η αξιολόγηση αναμένεται να οδηγήσει σε περαιτέρω περιορισμό του αμερικανικού στρατιωτικού αποτυπώματος στην Ευρώπη. Οι ΗΠΑ έχουν ήδη ανακοινώσει ότι θα αποσύρουν 5.000 στρατιώτες από τη Γερμανία και θα αναδιατάξουν άλλες δυνάμεις χωρίς να τις αντικαταστήσουν. Ο Τραμπ, ωστόσο, δεσμεύθηκε να στείλει επιπλέον στρατεύματα στην Πολωνία, επικαλούμενος την εκλογή του εθνικιστή Κάρολ Ναβρότσκι στην προεδρία.

Οι ΗΠΑ περιορίζουν επίσης τα στρατιωτικά μέσα που έχουν δεσμευθεί για την αντιμετώπιση ενδεχόμενης επίθεσης εναντίον συμμάχων του ΝΑΤΟ. Οι μειώσεις ενδέχεται να επηρεάσουν στρατηγικά βομβαρδιστικά, τα οποία η Ευρώπη δεν διαθέτει, καθώς και drones και πολεμικά πλοία.

Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε έχει υποστηρίξει ότι η επανεξέταση αποτελεί λογική και θετική απόφαση, δεδομένης της μεγάλης αύξησης των αμυντικών δαπανών στην Ευρώπη και τον Καναδά.

«Νομίζω ότι φέρνει τα μέλη του ΝΑΤΟ πιο κοντά», δήλωσε στους δημοσιογράφους τον Ιούλιο. «Και θεωρώ ότι είναι απολύτως συνετό να πραγματοποιείται τακτικά μια τέτοια επανεξέταση».

Πηγή: Bloomberg