Ενα μήνα και πλέον μετά την έναρξη της επιχείρησης «Επική οργή» εναντίον του Ιράν, ο Ντόναλντ Τραμπ ένιωσε για πρώτη φορά την ανάγκη να ενημερώσει με τηλεοπτικό διάγγελμα τους πολίτες για τους στόχους και τις προοπτικές τερματισμού ενός πολέμου, που από την πρώτη στιγμή αποδοκιμάστηκε από την πλειονότητα των Αμερικανών και εξελίσσεται πολύ διαφορετικά από τις προσδοκίες του προέδρου τους. Καθώς διέψευσε, όμως, τις ελπίδες για γρήγορο τερματισμό των εχθροπραξιών και απείλησε το Ιράν με ακόμη σφοδρότερα πλήγματα τις επόμενες εβδομάδες, η παρέμβασή του ενίσχυσε την ανησυχία των αγορών, με αποτέλεσμα οι τιμές του πετρελαίου να επανέλθουν στην ανιούσα και τα χρηματιστήρια να ξαναμπούν στο κόκκινο.

Στα 19 λεπτά που διήρκεσε το προεδρικό διάγγελμα, δεν ακούστηκε κάτι πραγματικά καινούργιο, αντιθέτως επρόκειτο για συρραφή αντιφατικών πραγμάτων που είχε υποστηρίξει τις προηγούμενες ημέρες ο Τραμπ με τις αναρτήσεις του στα κοινωνικά δίκτυα. Προσπαθώντας να καθησυχάσει την κοινωνική του βάση, υποστήριξε ότι ο πόλεμος «βρίσκεται πολύ κοντά στην ολοκλήρωσή του» και ότι αποτελεί μια «καλή επένδυση για τις μελλοντικές γενιές». Δεν δίστασε μάλιστα να επικαλεστεί το αμφίβολης παρηγορητικής αξίας επιχείρημα ότι θα κρατήσει και θα κοστίσει λιγότερο από τον Α΄ και τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, όπως και από τον πόλεμο του Βιετνάμ.

Αντιφάσεις

Αν και αυτή τη φορά διάβαζε γραπτό κείμενο, ο Αμερικανός πρόεδρος δεν απέφυγε να ανακυκλώσει τις κραυγαλέες αντιφάσεις του. Εμφανίστηκε να υποστηρίζει τον διάλογο με την Τεχεράνη, μάλιστα λίγο νωρίτερα είχε επαινέσει ως «πολύ λογικό» τον Μασούντ Πεζεσκιάν, εμφανίζοντάς τον ως «πρόεδρο του νέου καθεστώτος», αν και βρίσκεται σε αυτό το αξίωμα από το 2024. Στη συνέχεια, ωστόσο, απείλησε ότι θα γυρίσει το Ιράν «πίσω στη Λίθινη Εποχή» με «εξαιρετικά σκληρά πλήγματα για δύο ή τρεις εβδομάδες» και καταστροφή των εγκαταστάσεων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.

Το προεδρικό διάγγελμα δεν απάντησε στο ερώτημα που απασχολεί τους πάντες σχετικά με το τι θα κληθούν να πράξουν οι ειδικές δυνάμεις αλεξιπτωτιστών, πεζοναυτών και καταδρομέων που συγκεντρώνουν οι ΗΠΑ στην περιοχή. Σε κάποιο σημείο της παρέμβασής του, ο Τραμπ φάνηκε να αφήνει στην άκρη το σενάριο που είχε κυκλοφορήσει για επιχείρηση με στόχο την κατάσχεση των ιρανικών αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου, αν και ορισμένοι σχολιαστές εικάζουν ότι μπορεί να το έκανε για να συσκοτίσει τα επόμενα βήματα.

Ούτε για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ έγιναν σοφότεροι όσοι παρακολούθησαν το διάγγελμα Τραμπ, παρότι πρόκειται για το θέμα που επηρεάζει με τον πιο δραματικό τρόπο την παγκόσμια οικονομία. Ο Τραμπ επανέλαβε τις εκκλήσεις του προς τους Ευρωπαίους και τους λοιπούς συμμάχους, που εξαρτώνται από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο του Κόλπου, να δείξουν «έστω και με καθυστέρηση κάποιο θάρρος» και να αναλάβουν τον έλεγχο των Στενών, κρίνοντας ότι το μεγαλύτερο μέρος της «δουλειάς» έχει γίνει ήδη από τους Αμερικανούς. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες απέρριψαν και πάλι τις πιέσεις του να συμμετάσχουν σε έναν πόλεμο για τον οποίο δεν ρωτήθηκαν καν. Μοιράστηκαν, πάντως, μια κάποια ανακούφιση μιας και ο Αμερικανός πρόεδρος δεν επανήλθε στις απειλές του για απόσυρση των ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ, όπως εικαζόταν τις προηγούμενες ώρες στον διεθνή Τύπο.

Αυστηρό μήνυμα

Απαντώντας στο διάγγελμα Τραμπ, το Ιράν απείλησε με «ακόμη πιο συντριπτικές, πιο εκτεταμένες και καταστροφικές ενέργειες» διά στόματος Εμπραχίμ Ζολφακαρί, εκπροσώπου του γενικού επιτελείου των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων. Ο επικεφαλής του στρατού Αμίρ Χαταμί δήλωσε ότι οι δυνάμεις του προετοιμάζονται για χερσαία επιχείρηση των ΗΠΑ, ενώ ο πρόεδρος της Βουλής Μοχάμαντ Μπαγκέρ Καλιμπάφ ανακοίνωσε ότι επτά εκατομμύρια Ιρανοί ανταποκρίθηκαν στην έκκληση της κυβέρνησης και προσήλθαν εθελοντικά για να πάρουν τα όπλα ενόψει της αναμενόμενης αμερικανικής επίθεσης. Παράλληλα, το ιρανικό κοινοβούλιο συζητούσε νομοσχέδιο το οποίο θεσμοθετεί την απαγόρευση διέλευσης πλοίων εχθρικών χωρών από τα Στενά του Ορμούζ και επιβάλλει τέλη σε όσα θα έχουν τη δυνατότητα να τα διασχίζουν.

Πριν από το διάγγελμα Τραμπ, ο Μασούντ Πεζεσκιάν δημοσιοποίησε ανοικτή επιστολή προς τον αμερικανικό λαό, τονίζοντας ότι το Ιράν δεν τρέφει εχθρικά συναισθήματα απέναντι στους απλούς Αμερικανούς, αλλά αντιμετωπίζει απρόκλητη επίθεση. Ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος που μίλησε στο Reuters ανέφερε ότι η Τεχεράνη αξιώνει κατάπαυση του πυρός με εγγυήσεις ότι δεν θα εξαπολυθεί ξανά επίθεση εναντίον της, ενώ διέψευσε ότι έχουν γίνει διαπραγματεύσεις με τους Αμερικανούς για προσωρινή εκεχειρία.

Απομάκρυνση της Μπόντι

Σε μια άλλη αξιοσημείωτη εξέλιξη χθες, ο Αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωσε ότι απομακρύνει την Παμ Μπόντι από τη θέση της υπουργού Δικαιοσύνης των ΗΠΑ. Σύμφωνα με αμερικανικά δημοσιεύματα, η Μπόντι είχε ενημερωθεί ότι επρόκειτο να αποπεμφθεί ήδη από το βράδυ της Τετάρτης, πριν από το διάγγελμα Τραμπ για τον πόλεμο στο Ιράν, ενώ το ενδεχόμενο της απομάκρυνσής της κυκλοφορούσε ως πιθανό σενάριο τα τελευταία 24ωρα. Τη θέση της πρόκειται να πάρει, ως νέος υπουργός Δικαιοσύνης, ο μέχρι πρότινος αναπληρωτής υπουργός Δικαιοσύνης Τοντ Μπλανς. Σύμφωνα με το CNN, ο Τραμπ δεν ήταν ικανοποιημένος από τον τρόπο με τον οποίο η Μπόντι χειρίστηκε τις αποκαλύψεις σχετικά με την υπόθεση του Τζέφρεϊ Επσταϊν. Επιπλέον, λέγεται ότι απογοητεύτηκε επειδή η Μπόντι δεν ξεκίνησε έρευνες ή διώξεις κατά πολιτικών αντιπάλων του. Η απομάκρυνση της Μπόντι, η οποία πρόκειται τώρα να μετακινηθεί στον ιδιωτικό τομέα σύμφωνα με όσα ανακοινώθηκαν χθες, είναι η τρίτη ηχηρή αποχώρηση κορυφαίου αξιωματούχου κατά τη νέα θητεία Τραμπ, έπειτα από εκείνες της πρώην υπουργού Εσωτερικής Ασφάλειας Κρίστι Νόεμ και του πρώην συμβούλου Εθνικής Ασφάλειας Μάικ Γουόλτς.