«Αμήχανο ξύπνημα». Με αυτή τη φράση περιγράφει το BBC την επομένη της χθεσινής απόφασης του δικαστηρίου στο Παρίσι που ναι μεν έκρινε ένοχη τη Μαρίν Λεπέν για υπεξαίρεση ευρωπαϊκών κονδυλίων, αλλά τής έδωσε τυπικά τη δυνατότητα να συμμετάσχει στην κούρσα για την προεδρία της Γαλλίας το 2027.

Οπως σχολιάζει το ίδιο δημοσίευμα, η Λεπέν όχι μόνο δήλωσε ότι θα διεκδικήσει την προεδρία, αλλά επί της ουσίας εκκίνησε και την προεκλογική της εκστρατεία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

«Pour la France» («Για τη Γαλλία») αναγράφεται στην αφίσα που ανήρτησε, στην οποία εμφανίζεται χαμογελαστή, με τα χέρια ανοιχτά, μπροστά από τη γαλλική σημαία. «Σαν την Κέιτ Γουίνσλετ στον “Τιτανικό”», σχολίασε ένας Γάλλος δημοσιογράφος, αναμεταδίδει χιουμοριστικά το BBC. «Η Γαλλία αυτή τη στιγμή μοιάζει με τον “Τιτανικό” τουλάχιστον σε πολιτικό επίπεδο, δίνει την αίσθηση ότι βυθίζεται», θα συμπλήρωνε ο ίδιος. Παρότι η Λεπέν προσπαθεί να εκπέμψει το αντίθετο μήνυμα: Κεντρικό της σύνθημα, η «Αναγέννηση».

Η Λεπέν προβάλλει εδώ και χρόνια την εικόνα μιας πολιτικού που βρίσκεται κοντά στις ανησυχίες των πολιτών, κόντρα στο στο «σύστημα» και τα «παραδοσιακά κόμματα». Σε αυτό το πλαίσιο ρητορικής αντιπαραθέτει από τη μια τον «λαό» και από την άλλη την «ελίτ», στην οποία φυσικά -κατά την ίδια- τοποθετείται και ο Γάλλος πρόεδρος, Εμανουέλ Μακρόν.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το κόμμα του Μακρόν ονομάζεται «Αναγέννηση» (Renaissance). Το γεγονός, λοιπόν, ότι η ίδια λέξη δεσπόζει στη διαδικτυακή εκστρατεία της Λεπέν δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να θεωρηθεί τυχαίο.

Ισως η ίδια να βλέπει τη συγκυρία ως μια ιδανική ευκαιρία για «πολιτική εκδίκηση» απέναντι στον απερχόμενο πρόεδρο. Η Λεπέν ηττήθηκε δύο φορές από τον Μακρόν στις προηγούμενες προεδρικές εκλογές. Εκείνος, ωστόσο, δεν μπορεί να διεκδικήσει τρίτη θητεία, καθώς το γαλλικό Σύνταγμα δεν το επιτρέπει, την ώρα που η Λεπέν -παρά τις δικαστικές της περιπέτειες- εμφανίζεται σήμερα ισχυρότερη παρά ποτέ – τουλάχιστον δημοσκοπικά.

Πάντως, η λέξη «Αναγέννηση» φαίνεται να αντικατοπτρίζει και την ταραχώδη πολιτική διαδρομή της ηγέτιδας της γαλλικής Ακρας Δεξιάς, σχολιάζει το BBC. Δεν είναι η πρώτη φορά που πολλοί θεωρούσαν πως η πολιτική καριέρα της Λεπέν έφτανε στο τέλος της. Το ίδιο είχε συμβεί, σχολιάζει το BBC, μετά την αποτυχημένη τηλεμαχία της με τον Μακρόν, λίγο πριν από τις προεδρικές εκλογές του 2017. Κι όμως, κάθε φορά κατάφερνε να επιστρέψει.

Πολλοί ήταν εκείνοι που και χτες, πριν την απόφαση του Εφετείου, προεξοφλούσαν ότι η πολιτική της διαδρομή έμελλε να ολοκληρωθεί. Τελικά, το Εφετείο περιόρισε τη διάρκεια της απαγόρευσης του εκλέγεσθαι στη Λεπέν, αφήνοντας την τελική απόφαση στα χέρια της. Της έδωσε επί της ουσίας τη δυνατότητα να είναι υποψήφια για την προεδρία, επιβάλλοντάς της την υποχρέωση να φορά ηλεκτρονικό βραχιολάκι επιτήρησης για έναν χρόνο.

Υποψήφια με ή χωρίς βραχιολάκι

Η Λεπέν, όπως αναμενόταν, πέρασε στην αντεπίθεση. Λίγο μετά την απόφαση εμφανίστηκε στη γαλλική τηλεόραση και διαμήνυσε ότι δεν σκοπεύει να κάνει πίσω. «Θα είμαι υποψήφια για την προεδρία», δήλωσε. Ανέφερε ακόμη ότι θα προσφύγει στο Ακυρωτικό Δικαστήριο, το ανώτατο δικαστήριο της χώρας, κατά της καταδικαστικής απόφασης και της ποινής που της επιβλήθηκε. Μέχρι να εκδοθεί η απόφαση, υποστήριξε, δεν πρόκειται να φορέσει ηλεκτρονικό βραχιολάκι. «Στο τέλος, ο γαλλικός λαός θα αποφασίσει ποιος έχει δίκιο και ποιος άδικο», είπε. Οι επικριτές της χαρακτηρίζουν τη στάση της «τραμπική», υπό το πρίσμα ότι η Λεπέν αμφισβητεί τους θεσμούς, ενώ εχθροί και φίλοι θεωρούν πως η προσφυγή στο ακυρωτικό δικαστήριο συνιστά από μόνη της μια επιλογή ρίσκου.

Σύμφωνα με την ανάλυση του BBC, η Λεπέν και οι νομικοί της σύμβουλοι βασίζουν το σκεπτικό αυτής της επιλογής τους στον αργό ρυθμό με τον οποίο εκδικάζει τις υποθέσεις του το Ακυρωτικό Δικαστήριο. Αν, λοιπόν, η απόφασή για την υπόθεσή της εκδοθεί την επόμενη άνοιξη, δεν αποκλείεται η Λεπέν να έχει ήδη εκλεγεί πρόεδρος, οπότε και να απολαμβάνει ασυλία.

Ωστόσο, λόγω της ιδιαίτερης πολιτικής βαρύτητας της υπόθεσης, το δικαστήριο θα μπορούσε να επισπεύσει τη διαδικασία. Σε αυτή την περίπτωση, η Λεπέν ενδέχεται τελικά να υποχρεωθεί να φορέσει ηλεκτρονικό βραχιολάκι, γεγονός που θα περιόριζε τις μετακινήσεις της στις κρίσιμες τελευταίες εβδομάδες της προεκλογικής εκστρατείας γεγονός που θα «στιγμάτιζε» την προεκλογική της καμπάνια. Ενα τέτοιο ενδεχόμενο, βέβαια, δύσκολα θα επηρέαζε τους πιο πιστούς υποστηρικτές της, είναι πιθανό, όμως, να αποθάρρυνε τους πιο «θεσμικούς» παραδοσιακούς συντηρητικούς ψηφοφόρους, τους οποίους εδώ και χρόνια προσπαθεί να προσελκύσει.

Για την αριστερή γαλλική αντιπολίτευση τα πράγματα είναι απλά. «Η Λεπέν κρίθηκε ένοχη δύο φορές για υπεξαίρεση 4,1 εκατομμυρίων ευρώ από δημόσια κονδύλια, χρήματα που προέρχονταν από τους Γάλλους φορολογουμένους. Επομένως, είναι καταδικασμένη για ποινικό αδίκημα. Αυτό είναι το μόνο συμπέρασμα που μπορεί να εξαχθεί από τη συγκεκριμένη δικαστική απόφαση», σχολίασεο Φρανσουά Ρουφέν, επικεφαλής του αριστερού κόμματος Debout!. «Κατά συνέπεια, λογικά δεν θα έπρεπε να είναι υποψήφια στις προεδρικές εκλογές».

Σε πρόσφατη συγκέντρωση μαζί με τον Ζορντάν Μπαρντελά. [AP Photo/Jean-Francois Badias]

Προβληματισμός στις Βρυξέλλες

Το Politico σε ανάλυσή του θέτει μια διαφορετική πτυχή πάνω στις εξελίξεις, από τη σκοπιά των Βρυξελλών. Ειδικότερα, φαίνεται πως Ευρωπαίοι αξιωματούχοι και πολιτικοί αναλυτές αφενός θεωρούν ότι -σε κάθε περίπτωση- μια νίκη είτε της Λεπέν είτε του Μπαρντελά θα είχε βαθιές συνέπειες για την Ευρωπαϊκή Ενωση. Ωστόσο, αρκετοί, τόσο σε δημόσιες όσο και σε ιδιωτικές συνομιλίες, περιγράφουν τον 30χρονο πρόεδρο του Εθνικού Συναγερμού ως πιο πραγματιστή και λιγότερο άκαμπτο από τη Λεπέν, εκφράζοντας το προηγούμενο χρονικό διάστημα την ελπίδα ότι εκείνος -σε αντίθεση με την πολιτική του μέντορα- θα μπορούσε να αποτελέσει μελλοντικά έναν «συνεργάσιμο» συνομιλητή στις Βρυξέλλες.

Σε αντίθεση με τη Λεπέν, ο Μπαρντελά δεν κάνει αναφορές σε πιθανή αποχώρηση της Γαλλίας από την Ευρωπαϊκή Ενωση ή σε έξοδο της χώρας από τη ζώνη του ευρώ. Η άνοδός του στην ηγετική ομάδα του κόμματος, συνέπεσε με μια σταδιακή άμβλυνση κάποιων «ακραίων» θέσεων του Εθνικού Συναγερμού, ειδικά απέναντι στην Ε.Ε. – διαδικασία που επισπεύστηκε μετά την ήττα της Λεπέν από τον Μακρόν στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών του 2017.

Ο τίτλος του δημοσιεύματος του Politico μοιάζει συνοψίζει και την κυρίαρχη προσέγγιση στους διαδρόμους των Βρυξελλών: «Η υποψηφιότητα Λεπέν διαψεύδει τις ελπίδες της Ε.Ε. για μια “νέα Μελόνι”» – δηλαδή για μια συνεργάσιμη, «θεσμική» εκδοχή ηγεσίας με… Ακροδεξιά αφετηρία.