Μέσα σε λίγους μήνες, περίπου το ένα τρίτο της αποθηκευτικής δυναμικότητας της Wildberries, της μεγαλύτερης πλατφόρμας ηλεκτρονικού εμπορίου στη Ρωσία, έχει τεθεί εκτός λειτουργίας από ουκρανικές επιθέσεις με drones. Μαζί με τις αποθήκες χάθηκαν εμπορεύματα δισεκατομμυρίων δολαρίων, ενώ το πλήγμα φτάνει πλέον στους περισσότερους από ένα εκατομμύριο πωλητές που χρησιμοποιούν την πλατφόρμα.

Σύμφωνα με το Bloomberg, περισσότερες από 20 εγκαταστάσεις της Wildberries έχουν δεχθεί επιθέσεις από τον Ιούλιο. Η αξία των προϊόντων που είχαν καταστραφεί έως τα τέλη Αυγούστου υπολογίζεται σε τουλάχιστον 550 δισ. ρούβλια, περίπου 6,4 δισ. δολάρια. Αλλα 200 δισ. ρούβλια, ή 2,3 δισ. δολάρια, εκτιμά η Data Insight ότι θα χρειαστούν για την αποκατάσταση των κατεστραμμένων αποθηκών.

Στο επίκεντρο βρίσκεται η Tatyana Kim, η οποία μέσα σε δύο δεκαετίες μετέτρεψε μια μικρή επιχείρηση που ξεκίνησε από το σπίτι της στον μεγαλύτερο διαδικτυακό λιανοπωλητή της Ρωσίας και έγινε η πλουσιότερη γυναίκα της χώρας. Η περιουσία της έχει μειωθεί φέτος κατά 1,5 δισ. δολάρια, στα 6,4 δισ. δολάρια, σύμφωνα με το Bloomberg Billionaires Index.

Από την άδεια μητρότητας στα 6,1 τρισ. ρούβλια
Η Kim ίδρυσε τη Wildberries πριν από περισσότερα από 20 χρόνια, όταν βρισκόταν σε άδεια μητρότητας. Η αρχική ιδέα ήταν απλή: να πουλά οικονομικά ρούχα σε γυναίκες που, όπως η ίδια, είχαν περιορισμένο χρόνο για αγορές.

Στην αρχή παρήγγελλε ρούχα μαζικά από γερμανικό κατάλογο ταχυδρομικών παραγγελιών, σκάναρε τις φωτογραφίες και τις ανέβαζε στην ιστοσελίδα της. Εκανε ακόμη και η ίδια τις παραδόσεις.

Η Wildberries εξελίχθηκε έκτοτε στο μεγαλύτερο online marketplace της Ρωσίας. Πέρυσι η ακαθάριστη αξία των εμπορευμάτων που διακινήθηκαν μέσω της πλατφόρμας έφτασε περίπου τα 6,1 τρισ. ρούβλια, ποσό που αντιστοιχεί σχεδόν στο 3% του ρωσικού ΑΕΠ.

Η τεράστια κλίμακα που στήριξε την ανάπτυξή της αποτελεί σήμερα και μία από τις μεγαλύτερες αδυναμίες της.

Ορισμένες αποθήκες της Wildberries καλύπτουν περίπου 250.000 τετραγωνικά μέτρα, έκταση αντίστοιχη με περίπου 35 γήπεδα ποδοσφαίρου. Καθώς το Κίεβο διευρύνει την εμβέλεια των επιθέσεών του σε ρωσικές υποδομές logistics, οι εγκαταστάσεις αυτές έχουν μετατραπεί σε επαναλαμβανόμενους στόχους.

Η Ozon, η δεύτερη μεγαλύτερη εταιρεία ηλεκτρονικού εμπορίου της Ρωσίας, διαθέτει πιο αποκεντρωμένο δίκτυο μικρότερων εγκαταστάσεων, αν και αποθήκες της έχουν επίσης δεχθεί επιθέσεις.

Στα πρώτα χρόνια του πολέμου η Wildberries ήταν μεταξύ των εταιρειών που ευνοήθηκαν από την αποχώρηση δυτικών λιανεμπόρων από τη ρωσική αγορά.

Η πλατφόρμα απέκτησε μεγαλύτερο ρόλο στην πώληση από ρούχα της Zara μέχρι smartphones και ηλεκτρονικά είδη, ορισμένα από τα οποία έφταναν στη Ρωσία μέσω παράλληλων εισαγωγών, χωρίς την άδεια των κατασκευαστών.

Παράλληλα, η εταιρεία επένδυσε επιθετικά στις υποδομές της. Μέσα στον τελευταίο χρόνο σχεδόν διπλασίασε τη συνολική επιφάνεια των αποθηκευτικών χώρων της, στα περίπου 5,2 εκατ. τετραγωνικά μέτρα.

Τώρα αυτό το δίκτυο πρέπει να αλλάξει. Η RWB Group, στην οποία ανήκει η Wildberries μετά τη συγχώνευσή της με τη Russ Group, ανέφερε στο Bloomberg ότι λαμβάνει όλα τα αναγκαία μέτρα για να περιορίσει τις επιπτώσεις των επιθέσεων και να αποκαταστήσει την κανονική λειτουργία.

Οι συνέπειες δεν περιορίζονται στον ισολογισμό της Wildberries. Περισσότεροι από ένα εκατομμύριο πωλητές χρησιμοποιούν την πλατφόρμα, σύμφωνα με στοιχεία της ίδιας της εταιρείας.

Κατεστραμμένα αποθέματα, καθυστερήσεις στις παραδόσεις και υψηλότερα κόστη logistics έχουν αρχίσει να μεταφέρονται και στις τιμές καταναλωτή, σύμφωνα με το Bloomberg.

Η Wildberries ανακοίνωσε πρόσθετα μέτρα στήριξης για τους εμπόρους που επλήγησαν, μεταξύ των οποίων αποζημιώσεις για κατεστραμμένα προϊόντα και αυτόματη τρίμηνη αναστολή πληρωμών για δάνεια που έχουν χορηγηθεί από τις WB Bank και WB Finance.

Η εικόνα όμως διαφέρει από πωλητή σε πωλητή. Ο 42χρονος Tigran Arutyunov, ο οποίος πουλούσε μέσω της Wildberries σχολικές τσάντες, παιδικά παιχνίδια και είδη κουζίνας, δήλωσε στο Bloomberg ότι έχασε εμπορεύματα αξίας περίπου 1,5 εκατ. ρουβλίων, ενώ αποζημιώθηκε με μόλις 30.000 ρούβλια.

Τα μηνιαία έσοδα του καταστήματός του μειώθηκαν περίπου κατά τα δύο τρίτα. Αναγκάστηκε να απολύσει όλους τους εργαζομένους του και να εργαστεί μερικώς ως οδηγός ασθενοφόρου για να εξυπηρετήσει τα χρέη του.

«Είναι ένα άμεσο πλήγμα στους μικρούς επιχειρηματίες», δήλωσε στο Bloomberg η Alexandra Prokopenko, συνεργάτιδα του Carnegie Endowment for International Peace, εκτιμώντας ότι θα ακολουθήσουν λουκέτα, περισσότερες πτωχεύσεις και υποχώρηση των επενδύσεων.

Μικρότερες αποθήκες, υψηλότερο κόστος

Η Wildberries επιχειρεί ήδη να περιορίσει την εξάρτησή της από τις γιγαντιαίες εγκαταστάσεις που αποτέλεσαν βασικό στοιχείο του μοντέλου ανάπτυξής της. Η εταιρεία μείωσε τις προμήθειες για τους πωλητές που αποθηκεύουν και συσκευάζουν μόνοι τους τα προϊόντα τους, αφήνοντας στη Wildberries αποκλειστικά την παράδοση στον τελικό πελάτη. Παράλληλα, δημιουργεί δίκτυο συνεργαζόμενων αποθηκευτικών κέντρων, με εγκαταστάσεις που ξεκινούν από μόλις 100 τετραγωνικά μέτρα.

Το νέο μοντέλο είναι ακριβότερο από τη λειτουργία μεγάλων κεντρικών αποθηκών και προσθέτει νέα πίεση στα οικονομικά της εταιρείας.

Η πλήρης εικόνα των οικονομικών της Wildberries δεν είναι γνωστή, καθώς δεν δημοσιεύει ολοκληρωμένες οικονομικές καταστάσεις βάσει διεθνών προτύπων. Η ίδια έχει αναφέρει ότι έκλεισε το περασμένο έτος με άνετο επίπεδο χρέους, παρά τη φάση έντονων επενδύσεων.

Σύμφωνα πάντως με το ρωσικό μέσο The Bell, το συνολικό χρέος της εταιρείας ενδέχεται να προσεγγίζει τα 1,3 τρισ. ρούβλια, εκ των οποίων περισσότερα από 500 δισ. ρούβλια οφείλονταν στην κρατική VTB Bank στα τέλη του 2025.

Για την Kim, το ζητούμενο είναι πλέον να προσαρμόσει γρήγορα ένα επιχειρηματικό μοντέλο που χτίστηκε πάνω στην κλίμακα και στις τεράστιες αποθήκες.

«Το μόνο που μπορούμε να κάνουμε τώρα ως ρωσική επιχειρηματική κοινότητα είναι να διατηρήσουμε την ψυχραιμία μας, να σχεδιάσουμε για το άμεσο μέλλον, να προσαρμοστούμε και να μετασχηματιστούμε», ανέφερε η ίδια σε βίντεο που δημοσίευσε στο Telegram στα τέλη Ιουλίου.