Πόσο πιο χαμηλά και για πόσο ακόμη; Αυτά είναι τα δύο –αλληλένδετα– ερωτήματα που πλανώνται πλέον πάνω από τον Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς, θέτοντας εν αμφιβόλω την παραμονή του στην εξουσία. Το πρώτο έχει να κάνει με το ποσοστό της δημοτικότητάς του –που υποχωρεί– και το δεύτερο με τον εναπομείναντα χρόνο παραμονής του στην εξουσία που φαίνεται πια να εκπνέει. Οι επόμενες ομοσπονδιακές κάλπες αναμένεται να στηθούν στη Γερμανία το 2029 και το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών δεν είναι κάτι που συνηθίζεται στη συγκεκριμένη χώρα. Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, οι ομοσπονδιακές εκλογές επισπεύσθηκαν εκεί μόνο τέσσερις φορές: τα έτη 1972, 1983, 2005 και 2025. Ο Φρίντριχ Μερτς ανήλθε στην εξουσία μέσα από μια τέτοια –πρόωρη– εκλογική αναμέτρηση όπως ήταν εκείνη της 23ης Φεβρουαρίου του 2025. Ωστόσο, αν και ημερολογιακά νέος στην καγκελαρία, ο 70χρονος δείχνει να έχει ήδη «εξαντληθεί» πολιτικά. Το ποσοστό των πολιτών που δηλώνουν ικανοποιημένοι με το έργο του ως καγκελαρίου έχει πια υποχωρήσει στο 13% (RTL / ntv-Trendbarometer / Forsa, ARD-DeutschlandTrend / Infratest). «Γίνεται πιο χαμηλά;» θα μπορούσε να διερωτηθεί κανείς. Τα ποσοστά της δημοτικότητας του Μερτς κινούνται, ωστόσο, κάτω από το 30% ήδη από τις αρχές του 2026, ακολουθώντας πορεία σταθερά πτωτική. Εν τω μεταξύ, τα εκλογικά πλήγματα για τον καγκελάριο και το κυβερνών κόμμα των Γερμανών Χριστιανοδημοκρατών (CDU) πολλαπλασιάστηκαν διευρύνοντας τις δημοσκοπικές πληγές.

Σε πρόσφατη σφυγμομέτρηση της YouGov, το δίδυμο Χριστιανοδημοκρατών / Χριστιανοκοινωνιστών (CDU/CSU) παρουσιάζεται να συγκεντρώνει μόλις 18%, «το χαμηλότερο που έχει καταγραφεί ποτέ», όπως αναφέρει η Welt. Η πρόθεση ψήφου σε ομοσπονδιακές εκλογές δεν είχε ποτέ άλλοτε υποχωρήσει τόσο χαμηλά για τα CDU/CSU σε δημοσκόπηση της YouGov. Το προηγούμενο ιστορικό χαμηλό ήταν 20% και είχε καταγραφεί τον Σεπτέμβριο του 2021 και έπειτα ξανά το καλοκαίρι του 2026. Ωστόσο, πέρα από τις δημοσκοπικές εκτιμήσεις, υπάρχουν πλέον και «απτά» εκλογικά αποτελέσματα που προβληματίζουν. Στις εκλογές που πραγματοποιήθηκαν στις 6 Σεπτεμβρίου στο κρατίδιο της Σαξονίας-Ανχαλτ στην ανατολική Γερμανία, το κόμμα του Φρίντριχ Μερτς έλαβε 17,2%, χάνοντας 25 έδρες (έμεινε με 15) και σχεδόν 20 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με την προηγούμενη εκλογική αναμέτρηση του 2021. Συγκριτικά, τότε είχε λάβει 37,1% και 40 έδρες.

Το επόμενο κρίσιμο εκλογικό τεστ για τους Χριστιανοδημοκράτες αναμένεται την προσεχή Κυριακή 20 Σεπτεμβρίου, με πεδίο τις κρατιδιακές εκλογές που διεξάγονται σε Βερολίνο και Μεκλεμβούργο – Δυτική Πομερανία.

Στο Βερολίνο, το CDU δίνει μεν μάχη για την πρώτη θέση, αλλά κινούμενο σε επίπεδα σημαντικά χαμηλότερα από εκείνα του 2023. Τότε είχε λάβει 28,2%. Τώρα όμως οι δημοσκοπήσεις το τοποθετούν κοντά στο 20%. Τότε είχε επικρατήσει άνετα απέναντι στην Αριστερά (Die Linke) και στην άκρα Δεξιά (AfD). Τώρα όμως κοντράρεται με τις συγκεκριμένες δυνάμεις για την πρωτιά, την οποία είναι πολύ πιθανόν τελικώς να εξασφαλίσει την προσεχή Κυριακή στο Βερολίνο η Linke.

Προβληματισμό προκαλούν όμως παράλληλα και όσα πρόκειται να εκτυλιχθούν στις 20 Σεπτεμβρίου στο Μεκλεμβούργο – Δυτική Πομερανία. To CDU δεν έχει παράδοση καλών επιδόσεων εκεί. Το 2021 είχε λάβει 13,3% και το 2019 19%. Εν έτει 2026, ωστόσο, οι τελευταίες δημοσκοπήσεις τού δίνουν κάτω από 10%. Ορισμένες (INSA, pollytix) τοποθετούν μάλιστα τους Χριστιανοδημοκράτες ακόμη χαμηλότερα, κοντά στο όριο εισόδου στην τοπική κρατιδιακή Βουλή που είναι το 5%. Θα μπορούσαν, άραγε, αυτοί να μείνουν εκτός Βουλής;

Οι βαριές απώλειες είναι πια δεδομένες και έρχονται να επιβαρύνουν το κλίμα που είναι ήδη δυσβάσταχτα βαρύ για τον Φρίντριχ Μερτς. Υπό την πίεση των εσωτερικών εξελίξεων, ο Γερμανός καγκελάριος έκανε, μάλιστα, γνωστό ότι δεν πρόκειται να μεταβεί στη Νέα Υόρκη την επόμενη εβδομάδα για τη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών.

Επιστολή στήριξης

Οκτώ κρατιδιακοί πρωθυπουργοί έσπευσαν, ωστόσο, να τον στηρίξουν με κοινή επιστολή τους. «Τώρα περισσότερο από ποτέ, το πολιτικό τοπίο στη Γερμανία χρειάζεται σταθερότητα. Ο δρόμος για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης προς τους Χριστιανοδημοκράτες βρίσκεται στην ανάληψη πολιτικής δράσης και στην ακρόαση (σ.σ. των ανησυχιών των πολιτών), όχι σε συζητήσεις για τα πρόσωπα. Ως πρωθυπουργοί κρατιδίων, θα συμβάλουμε σε αυτή την προσπάθεια μαζί με τον καγκελάριο», αναφέρουν στην επιστολή τους οι κρατιδιακοί πρωθυπουργοί του CDU. Μεταξύ αυτών βρίσκονται, όμως, και πολιτικοί όπως ο Μάρκους Ζέντερ και ο Χένρικ Βουστ που έχουν «ακουστεί» ως πιθανοί διάδοχοι του Μερτς στην καγκελαρία, όπως αναφέρει η Deutsche Welle.