Τουλάχιστον 19 κράτη μέλη – ανάμεσά τους και η Ελλάδα – συνυπογράφουν την κοινή επιστολή Δανίας – Ιταλίας για την επιτάχυνση της δημιουργίας «κόμβων επιστροφών» παράτυπων μεταναστών σε τρίτες χώρες.

«Μαζί επαναπροσδιορίζουμε την ευρωπαϊκή συζήτηση για το μεταναστευτικό» επισημαίνεται στην εν λόγω επιστολή, που έχει στη διάθεσή της η «Κ» και που υπογραμμίζει παράλληλα ότι «τώρα χρειαζόμαστε συγκεκριμένα αποτελέσματα, που θα κάνουν πραγματική διαφορά για τους πολίτες μας με λύσεις, που θα βασίζονται σε τρίτες χώρες, όσο το δυνατόν ταχύτερα». Το θέμα κυριάρχησε, άλλωστε, στη σχετική συνάντηση 17 Ευρωπαίων ηγετών για το μεταναστευτικό, που παραδοσιακά λαμβάνει πλέον χώρα στο περιθώριο των Συνόδων Κορυφής της Ε.Ε., στις Βρυξέλλες.

Οι διαδικασίες επιτάχυνσης ως προς τους «κόμβους» οφείλονται πάντως και στην έγκριση αυτή την εβδομάδα από το Ευρωκοινοβούλιο του Κανονισμού Επιστροφών, που έδωσε τη νομική βάση, που έλειπε για τη δημιουργία τους σε τρίτες χώρες, μετά και το ανεπιτυχές ως προς την εφαρμογή του «μοντέλο» της αντίστοιχης συμφωνίας Ιταλίας – Αλβανίας.

Οι συνυπογράφοντες, μάλιστα, κάνουν λόγο για «όραμα» σχετικά με τη δημιουργία αυτών των «κόμβων» σε τρίτες χώρες. «Οι χώρες εργάζονται τώρα … για να εφαρμόσουν τις νέες δυνατότητες, συμπεριλαμβανομένων των κόμβων σε τρίτες χώρες. Θα οδηγήσουμε προσωπικά το δρόμο για να διασφαλίσουμε ότι το όραμά μας θα πάρει σάρκα και οστά» αναφέρει χαρακτηριστικά η επιστολή.

Από την πλευρά της, η Δανή πρωθυπουργός Μέτε Φρέντρικσεν επισήμανε σε δηλώσεις της ότι «πρέπει να πάρουμε πίσω τον έλεγχο των συνόρων της Ευρώπης. Η υπερβολική μετανάστευση έχει τεράστιες συνέπειες για τους ευρωπαϊκούς πληθυσμούς, για τη συνοχή της κοινωνίας μας και για τους ανθρώπους που διακινδυνεύουν τη ζωή τους στο δρόμο τους προς την Ευρώπη, σε πολλές περιπτώσεις μόνο για να σταλούν πίσω».

Τη δημιουργία «κόμβων επιστροφών» σε τρίτες χώρες προωθούσαν έως τώρα 5 χώρες, η Γερμανία, Δανία, Αυστρία, Ολλανδία και Ελλάδα, ενώ η Ιταλία προστέθηκε πολύ πρόσφατα, καθώς έως τώρα επιδίωκε να εφαρμοστεί η συμφωνία με την Αλβανία, που προσέκρουε όμως διαρκώς σε δικαστικές αποφάσεις. Βασικός στόχος, πάντως, των χωρών, που επιδιώκουν τη δημιουργία αυτών των κέντρων απελάσεων, ουσιαστικά, είναι να μην βρίσκονται κοντά σε σύνορα με κράτη μέλη της Ε.Ε.

Κάποιες χώρες εκ των «5» εκτιμούν ότι η δημιουργία αυτών των κόμβων θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί εντός του 2026. Παρά τη συζήτηση- που έχει ήδη ξεκινήσει για πιθανούς προορισμούς- Ευρωπαίοι αξιωματούχοι αποφεύγουν να ξεκαθαρίσουν ποιες χώρες θα μπορούσαν να αποδεχθούν τη δημιουργία τέτοιων χώρων.

Ωστόσο, στις Βρυξέλλες θεωρείται ότι οι σχετικές συζητήσεις θα επικεντρωθούν, κυρίως, σε χώρες της Αφρικής και της Κεντρικής Ασίας ενώ ήδη κάποια κράτη μέλη έχουν αναφέρει κατά καιρούς ως πιθανούς εταίρους την Ρουάντα, Γκάνα, Σενεγάλη, Τυνησία, Λιβύη, Αίγυπτο, Αιθιοπία Ουγκάντα, Ουζμπεκιστάν και Καζακστάν.

Στη χθεσινή σύντομη συζήτηση στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για το μεταναστευτικό, η Δανή πρωθυπουργός Μέτε Φρέντρικσεν επικρότησε πάντως τη σχετική ψηφοφορία του Ευρωκοινοβουλίου για τον Κανονισμό των Επιστροφών και ζήτησε τη διεξαγωγή στρατηγικής συζήτησης μεταξύ των ηγετών για τη μεταναστευτική πολιτική. Ωστόσο, απέναντί της στάθηκε ο Ισπανός πρωθυπουργός που δήλωσε, μάλιστα, αντίθετος ως προς τον Κανονισμό, καθώς κατά τον ίδιο δεν θα επιφέρει αποτελέσματα.

Σε εκείνο το σημείο, παρενέβη η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι, που επέκρινε τον Πέδρο Σάντσεθ για την πρόσφατη απόφαση της κυβέρνησής του να νομιμοποιήσει εκατοντάδες χιλιάδες παράτυπους μετανάστες, όπως επιβεβαιώνουν στην «Κ» ευρωπαϊκές διπλωματικές πηγές. Η Μελόνι κατηγόρησε συγκεκριμένα τον Ισπανό ομόλογό της ότι υιοθετεί μέτρο, που προκαλεί επιπτώσεις σε γειτονικές χώρες της Ισπανίας.

Ωστόσο, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα διέκοψε τη συζήτηση αναφέροντας ότι η Σύνοδος Κορυφής τον Οκτώβριο θα επικεντρωθεί στο ζήτημα του μεταναστευτικού.