Από τα ψυγεία και τους καταψύκτες των σούπερ μάρκετ μέχρι τα αυτοκίνητα, τα εργοστάσια και τις ενεργειακές υποδομές, ολοένα και περισσότερες συσκευές συνδέονται στο διαδίκτυο και ελέγχονται εξ αποστάσεως. Η ευκολία αυτή, ωστόσο, δημιουργεί και νέες δυνατότητες για κυβερνοεπιθέσεις, όπως δείχνουν περιστατικά που έχουν προκαλέσει ανησυχία σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Σούπερ μάρκετ σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες, όπως τη Γαλλία και το Βέλγιο, έγιναν το τελευταίο διάστημα στόχοι κυβερνοεπιθέσεων, οι οποίες φέρεται να επηρέασαν τη λειτουργία των ψυγείων και των καταψυκτών τους.

Πέρα από τα σούπερ μάρκετ, όμως, άλλες έξυπνες συσκευές όπως ψυγεία, συστήματα κεντρικής θέρμανσης, ακόμα και πλυντήρια ρούχων, ίσως μπορέσουν να βρεθούν στο στόχαστρο χάκερ, καθώς η σύνδεσή τους στο διαδίκτυο επιτρέπει τον απομακρυσμένο έλεγχο και τη διαχείρισή τους από τους χρήστες.

Αυτό δεν σημαίνει, βέβαια, ότι και οι χάκερ μπορούν εύκολα να αποκτήσουν τον έλεγχό τους, αφού οι μεγάλες εταιρείες καταβάλλουν συνήθως σημαντικές προσπάθειες για την προστασία των προϊόντων τους.

Παρ’ όλα αυτά, στο παρελθόν έχουν εντοπιστεί κενά ασφαλείας σε τέτοιου είδους συσκευές. Το 2015, για παράδειγμα, ερευνητές απέδειξαν ότι μια ευπάθεια σε έξυπνο ψυγείο της Samsung τούς επέτρεψε την πρόσβαση σε κινήσεις χρηστών στο διαδίκτυο. 

Ο Σιάραν Μάρτιν, πρώην επικεφαλής του Εθνικού Κέντρου Κυβερνοασφάλειας του Ηνωμένου Βασιλείου (NCSC), υποστηρίζει ότι οι κατασκευαστές πρέπει να κάνουν περισσότερα για την προστασία των συνδεδεμένων συσκευών. «Πρέπει να απαιτήσουμε πολύ περισσότερα από τις μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας, ώστε να μας παρέχουν εξαρχής ασφαλέστερες συσκευές και προϊόντα», δήλωσε.

Παράλληλα, συνέστησε στους καταναλωτές να εγκαθιστούν τις διαθέσιμες ενημερώσεις λογισμικού και να ενεργοποιούν, όπου είναι δυνατόν, τον έλεγχο ταυτότητας πολλαπλών παραγόντων. «Ξέρω ότι είναι ενοχλητικό, αλλά χρειάζονται μόνο λίγα δευτερόλεπτα», σημείωσε.

Από τον Απρίλιο του 2024, η νομοθεσία στο Ηνωμένο Βασίλειο, χαρακτηριστικά, υποχρεώνει τους κατασκευαστές ορισμένων έξυπνων συσκευών ευρείας κατανάλωσης να τηρούν κάποιες προδιαγραφές κυβερνοασφάλειας, μεταξύ άλλων όσον αφορά τους κωδικούς πρόσβασης και τις ενημερώσεις ασφαλείας.

Ερευνητές της UK Cyber Defence έχουν εντοπίσει περισσότερες από 800 διεπαφές συστημάτων ψύξης και ελέγχου κτιρίων, οι οποίες συνδέονται με βρετανικές επιχειρήσεις λιανικής και είναι προσβάσιμες μέσω του δημόσιου διαδικτύου. Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι μπορούν να παραβιαστούν, ενδέχεται όμως να είναι εκτεθειμένες σε χάκερ που εκμεταλλεύονται αδύναμους κωδικούς πρόσβασης ή κενά στο λογισμικό.

Προβλήματα στην τροφοδοσία και άδεια ράφια

Οσον αφορά τις πρόσφατες κυβερνοεπιθέσεις σε σούπερ μάρκετ, δεν είναι η πρώτη φορά που προκαλούν ανησυχία για τις επιπτώσεις τους στην τροφοδοσία της αγοράς.

Τον Μάιο του 2025, όταν οι αλυσίδες σούπερ μάρκετ M&S και Co-op δέχθηκαν επιθέσεις με κακόβουλο λογισμικό που χρησιμοποιείται για τον εκβιασμό θυμάτων (ransomware), αντιμετώπισαν δυσκολίες στον ανεφοδιασμό ορισμένων ραφιών με φρέσκα προϊόντα. Τις ημέρες που διαδέχθηκαν το συμβάν, καταναλωτές ανέφεραν ότι έβρισκαν άδεια ράφια στα καταστήματα.

Ο Τομ Χέγκελ, ερευνητής στην εταιρεία κυβερνοασφάλειας SentinelOne, υπογράμμισε ότι οι επιχειρήσεις λιανεμπορίου πρέπει να ξεκαθαρίσουν ποιος φέρει την ευθύνη για την ασφάλεια του εξοπλισμού τους. «Το ερώτημα στο οποίο πρέπει να απαντήσουν οι λιανέμποροι είναι ποιος έχει την ευθύνη για την ασφάλεια αυτού του εξοπλισμού και όχι απλώς ποιος τον επισκευάζει», δήλωσε.

Οπως εξήγησε, η σύνδεση στο διαδίκτυο κάνει την καθημερινή τεχνολογία πιο εύχρηστη, αλλά τα μέτρα ασφαλείας πρέπει να εξελίσσονται με τον ίδιο ρυθμό. «Από τη στιγμή που ένας εισβολέας μπορεί να χειριστεί αυτά τα συστήματα ελέγχου, λειτουργίες όπως η απόψυξη μπορούν να μετατραπούν σε εργαλεία πρόκλησης ζημιάς», σημείωσε.

Κίνδυνοι για αυτοκίνητα, εργοστάσια και δίκτυα κοινής ωφέλειας

Πέρα από τις οικιακές συσκευές και τον εξοπλισμό των καταστημάτων, οι συνδεδεμένες τεχνολογίες χρησιμοποιούνται ευρέως για την απομακρυσμένη διαχείριση βιομηχανικών μηχανημάτων και οχημάτων.

Ο ειδικός κυβερνοασφάλειας Κεν Μάνρο αναφέρθηκε σε επίδειξη του 2015, κατά την οποία ερευνητές κατάφεραν να παραβιάσουν εξ αποστάσεως ένα Jeep, αξιοποιώντας ένα smart app του οχήματος που ήταν συνδεδεμένο στο διαδίκτυο. Το περιστατικό οδήγησε σε βελτιώσεις στην ασφάλεια των αυτοκινήτων. «Ευτυχώς, η αυτοκινητοβιομηχανία αντιλήφθηκε τη σοβαρότητα του προβλήματος και το αντιμετώπισε», ανέφερε.

Οι συνδέσεις μέσω κινητών δικτύων χρησιμοποιούνται επίσης για την παρακολούθηση εξοπλισμού σε μονάδες παραγωγής ενέργειας και δίκτυα ύδρευσης, επιτρέποντας στους μηχανικούς να διαχειρίζονται τα συστήματα από απόσταση.

Χωρίς τις κατάλληλες δικλίδες προστασίας, «κάθε εργοστάσιο ή εξοπλισμός» που είναι συνδεδεμένος στο διαδίκτυο, από τις αυτοκινητοβιομηχανίες έως τις ενεργειακές και μεταφορικές υποδομές, μπορεί να αντιμετωπίσει ανάλογους κινδύνους, προειδοποίησε ο Ολιβιέ Νταλόι, ειδικός κυβερνοασφάλειας στην εταιρεία Zscaler.