Ο Ακάμας είναι τα χωριά του, ανέφερε η Επίτροπος Περιβάλλοντος, Αντωνία Θεοδοσίου κατά τη διάρκεια της συζήτησης με θέμα, «Akamas… The Art of Doing Nothing» στο πλαίσιο του συνεδρίου Green Agenda 2026, που διοργανώθηκε στη Λευκωσία την Πέμπτη 6 Ιουνίου. Στη συζήτηση συμμετείχαν η Επίτροπος Περιβάλλοντος, Αντωνία Θεοδοσίου και ο ιδρυτής του Green Agenda και CEO της SPP Media, Δημήτρης Λοττίδης.

Όπως τόνισε η κα Θεοδοσίου, «για τους κατοίκους, ο Ακάμας είναι το μισό του κρατικού δάσους προς τον Άγιο Κόνωνα και μετά» και τόνισε πως αυτή η πληροφορία είναι πολύ σημαντική, διότι, όπως εξήγησε, όταν ξεκίνησαν να πηγαίνουν στον Ακάμα από τη Λευκωσία, δεν γνώριζαν πού ακριβώς είναι ο Ακάμας. «Τεχνικά και τεχνητά καθορίστηκε ως χερσόνησος Ακάμα η περιοχή που οριοθετείται διοικητικά ξεκινώντας από κάτω, από την Πέγεια, Κάθηκα, Πάνω και Κάτω Αρόδες, Ίνεια, Δρούσεια, Φάσλι, Ανδρολύκου και Νέο Χωριό. Όλα αυτά, με τα διοικητικά τους όρια, είναι Ακάμας είναι 22.000 εκτάρια και το 45% έχει ενταχθεί στο ευρωπαϊκό δίκτυο Natura 2000».

Ο κ. Λοττίδης χαρακτήρισε καυτό το θέμα του Ακάμα που έχει καταντήσει «εθνικό ζήτημα» πλέον. Σε ερώτηση του κ. Λοττίδη, «γιατί είναι τόσο σημαντικός ο Ακάμας;», η Επίτροπος Περιβάλλοντος είπε πως ο Ακάμας τοποθετείται δεύτερος σε σημαντικότητα στα είδη, τους οικότοπους, τη χερσαία χλωρίδα, τη θαλάσσια χλωρίδα και πανίδα και τα πουλιά, μετά το Τρόοδος. «Έχει πολύ σημαντικά είδη, τα οποία βρίσκονται στα παραρτήματα των σχετικών ευρωπαϊκών οδηγιών, γι’ αυτό και καθορίστηκε ως περιοχή Natura 2000 και έχει και πολλά άλλα τα οποία μπορεί να μην είναι ευρωπαϊκής σημασίας, αλλά είναι τοπικής σημασίας».

Ημιτελής δρόμος

Κατά τη διάρκεια της συζήτηση ο κ. Λοττίδης έδειξε μια φωτογραφία από τον ημιτελή δρόμο που θα οδηγούσε στη Λάρα. Ο δρόμος παραμένει ημιτελής εδώ και τρία χρόνια, ανέφερε ο κ. Λοττίδης, και σταμάτησε, επειδή θεωρήθηκε ότι είναι πιο πλατύς, τονίζοντας πως εκείνα τα δρομάκια είναι πίστα από γουρούνες, με τον ίδιο να θέτει το ερώτημα τι γίνεται με τα έργα στον Ακάμα, ούτως ώστε να μπει μια τάξη.

Όπως είπε η κα Θεοδοσίου, η περιοχή που είναι από τη βραχώδη περιοχή στα δεξιά μέχρι και την παραλία είναι μνημεία της ουσίας. Όπως τόνισε, οι δρόμοι κάποτε θα γίνουν, σημειώνοντας πως, έχει γίνει ένα σχεδιασμός κάποιων κύριων δρόμων από συμβούλους που προσέλαβε το Τμήμα Δασών, με τη ίδια να εκφράζει την αντίθεσή της στον σχεδιασμό των δρόμων. «Δεν ήμουν εγώ ο λόγος που ανεστάλησαν οι εργασίες. Είναι διότι έγιναν άσκοπες εκσκαφές και άσκοπα πλάτη και άσκοπες κατασκευές.

«Ο σχεδιασμός δεν γίνεται»

Σύμφωνα με την κα Θεοδοσίου, έχουν γίνει απανωτές μελέτες: «Η AdHoc Επιτροπή αποφάσισε ότι ο τρόπος που σχεδιάζεται ο δρόμος και κυρίως τα υδραυλικά έργα είναι ασύμβατα με την περιοχή και πρέπει να γίνει ανασχεδιασμός και κάτι τέτοιο δεν γίνεται. Ανατέθηκε δύο φορές ήδη και τώρα έχει τρίτη πρόκριση για να μας πουν κάποιοι εμπειρογνώμονες δυστυχώς όχι με μια πολύ επιστημονική επιτροπή εάν όντως είναι συμβατοί αυτή οι δρόμοι και αν μπορούν να γίνουν διαφορετικά».

Η πανίδα

Αναφερόμενη η κα Θεοδοσίου στις χελώνες, επεσήμανε πως, έχουμε δύο σημαντικά είδη χελωνών που έρχονται στην Κύπρο και σημείωσε πως η πράσινη χελώνα αναπαράγεται μόνο στην Κύπρο και στην Τουρκία. Επίσης, στον Ακάμα φιλοξενούνται και η κοινή χελώνα καρέτα-καρέτα, οι φώκιες, λέγοντας χαρακτηριστικά, «τις οποίες αγνοούσαμε για πολλά χρόνια», λέγοντας πως με τον διορισμό της το 2012 ως διευθύντρια του Ακάμα επέστρεψαν και οι φώκιες. Σύμφωνα με την κα Θεοδοσίου, υπάρχουν περίπου 20 φώκιες διαβιούν μόνιμα, που είναι μεγάλο προτέρημα για εμάς, γιατί η ύπαρξη φωκιών στη θάλασσά μας σημαίνει καθαρές θάλασσες.

Τα θεματικά κέντρα

Κάθηκας: Κέντρο χερσαίας χλωρίδας και πανίδα. Δημιουργία επίσης περιβαλλοντικού κέντρου με ξενώνες.

Πάνω Αρόδες: Κέντρο γεωλογίας και Παλαιοντολογίας Ακάμα. Γι’ αυτό το έργο η Επίτροπος δήλωσε ιδιαίτερα περήφανη. Στην περιοχή δημιουργήθηκε επίσης και κέντρο ερασιτεχνικής αυτοπαρατήρησης πάρκο ερασιτεχνικής αστρονομίας. «Είμαστε οι πρώτοι που μιλήσαμε για την ερασιτεχνική αστρονομία στην Κύπρο».

Ίνεια: Δημιουργία κέντρου χελώνας

Ανδρολύκου: Πραγματοποιήθηκαν κάποιοι εξωραϊσμοί και δεν προχώρησε το κέντρο φαραγγιών, τα οποία η κα Θεοδοσίου χαρακτήρισε πολύ σημαντικά.

Νέο χωριό: Δημιουργήθηκε το πάρκο ερπετών

Φάσλι

Σχετικά με το Φάσλι η Επίτροπος είπε πως έγινε η οργάνωση για να γίνει ανοιχτό οικομουσείο. Μάλιστα, όπως είπε, υπήρχε μια διαμάχη αν θα τα αναλάβει η Δρούσεια ή η Ανδρολύκου, διότι, όπως εξήγησε δεν ανήκει σε κανέναν σε διοικητικά.

Τα στιάδια στον Ακάμα

Επιπλέον η συζήτηση επικυρώνεται στα στιάδια –πρόχειρα κτηνοτροφικά καταλύματα– τα οποία κατά κύριο λόγο είναι ερειπωμένα. Η κα Θεοδοσίου στην τοποθέτησή της σημείωσε πως πρέπει να παραμείνει ο ξηρολιθικός τους χαρακτήρας, προσθέτοντας ότι λειτουργούν ως ενίσχυση της βιοποικιλότητας και έχουν και βιοκλιματική λειτουργία.
Όπως είπε η κα Θεοδοσίου είχαμε προτείνει την αποκατάστασή τους, ενώ μόνο στην Ίνεια υπάρχουν 200 περίπου, προσθέτοντας πως είχαμε σκεφτεί διάφορες χρήσεις που θα μπορούσαν να γίνουν, ωστόσο δεν προχώρησε το πρόγραμμα. Επιπλέον κατά την παρέμβασή της η Επίτροπος ανέδειξε την απουσία επαφής ανάμεσα στα χωριά αλλά και μεταξύ της κεντρικής κυβέρνησης. Επίσης κατά τη διάρκεια της θητείας ανέφερε είχε προτάσεις με 23 θεματικές ενότητες, στις οποίες δεν περιλαμβάνονταν μόνο κοινωφελή έργα, αλλά υπήρχε και το πλάνο για δημιουργία μιας εταιρείας που θα ανήκε στις κοινότητες. Με τη δημιουργία της εταιρείας θα προωθούνταν τα έργα ύψους 30 εκατομμυρίων. Καταληκτικά, αν υλοποιούνταν αυτά τα έργα, ο Ακάμας σήμερα θα έλαμπε, όπως είπε χαρακτηριστικά.