Κωστής Π. Παπαδιόχος

Εγγύτερα χρονικά, και ειδικότερα τον Οκτώβριο, φέρνει τις εκλογές το πρώτο κύμα των δημοσκοπήσεων μετά την ίδρυση των κομμάτων του Αλέξη Τσίπρα και της Μαρίας Καρυστιανού, παρότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης προσμετράει πάντα στις αποφάσεις του τη «θεσμικότητα» που έχει επιδείξει κατά την επταετή πρωθυπουργική του θητεία και η οποία συνηγορεί υπέρ της εξάντλησης της τετραετίας. Με το καλοκαίρι να είναι εκ των πραγμάτων περίοδος αποφάσεων για τον πρωθυπουργό, θιασώτες της άποψης ότι οι εξελίξεις πρέπει να επιταχυνθούν προεξοφλούν πως ο Κυρ. Μητσοτάκης θα συνεκτιμήσει κατά την επιλογή του χρόνου προσφυγής στις κάλπες την αλλαγή δεδομένων που συντελείται στην πολιτική σκηνή σε πέντε άξονες:

Πρώτον, το κόμμα του Αλ. Τσίπρα συγκεντρώνει ποσοστά στην περιοχή του 15%, υψηλότερα δηλαδή από ό,τι ανέμεναν οι δημοσκόποι. Οπως αναφέρεται, είναι πλέον πιθανό η ΕΛΑΣ να απορροφήσει σε πολύ μεγάλο βαθμό τα κόμματα που προέκυψαν από τις διαδοχικές διασπάσεις του άλλοτε «κυβερνητικού» ΣΥΡΙΖΑ, υπερβαίνοντας σύντομα το 17,8% της αναμέτρησης του 2023. Ως εκ τούτου, επισημαίνεται, στην περίπτωση κατά την οποία οι εκλογές καθυστερήσουν και διεξαχθούν στο τέλος της τετραετίας, ο Αλ. Τσίπρας μπορεί να αποτελέσει πραγματική απειλή για τον Κυρ. Μητσοτάκη, εάν η ΕΛΑΣ καταστεί σταδιακά φορέας υποδοχής και ψηφοφόρων πέραν της Αριστεράς, που απλώς επιθυμούν την εκλογική ήττα της Ν.Δ.

Δεύτερον, η υποχώρηση του ΠΑΣΟΚ στο μεταίχμιο μεταξύ τρίτης και τέταρτης θέσης αποτελεί εξέλιξη που επίσης οφείλει να εκμεταλλευθεί σε σύντομο χρόνο το Μέγαρο Μαξίμου. Οι χαμηλές πτήσεις του καθιστούν ευκολότερο τον «διεμβολισμό» της εκλογικής του βάσης, είτε στην πορεία προς τις πρώτες εκλογές είτε στη δεύτερη –σε περίπτωση μη αυτοδυναμίας– κάλπη, με πρόταγμα την πολιτική σταθερότητα.

Ως εκ τούτου, δεν θα πρέπει να δοθεί στη Χαριλάου Τρικούπη το χρονικό περιθώριο προκειμένου να ανατρέψει εκ νέου τους συσχετισμούς στο «γήπεδο» της Κεντροαριστεράς, εις βάρος του Αλ. Τσίπρα. Τέλος, επισπεύδοντας την εκλογική αναμέτρηση η κυβέρνηση, ακυρώνει –το εξαιρετικά μακρινό αλλά διακινούμενο στο παρασκήνιο– σενάριο περί αλλαγής ηγεσίας στο ΠΑΣΟΚ «εν πλω», που ενδεχομένως θα μπορούσε να μεταβάλει τα πολιτικά δεδομένα.

Τρίτον, προκηρύσσοντας εκλογές τον Οκτώβριο, ο Κυρ. Μητσοτάκης θα μπορεί να εξαγγείλει από το βήμα της ΔΕΘ τις παροχές του 2027 και να αξιοποιήσει τον πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο που δημιουργεί η ενεργειακή ρήτρα διαφυγής χωρίς οι κάλπες να συνδυαστούν με τον «βαρύ» σε πληθωριστικές πιέσεις χειμώνα που προεξοφλείται ότι θα ακολουθήσει για τους πολίτες, ανεξαρτήτως από το εάν η πολεμική σύγκρουση στο Ιράν τερματιστεί σύντομα ή όχι.

Τέταρτον, η διαφαινόμενη μετάθεση –εξαιτίας και παρασκηνιακών κινήσεων της Αθήνας–από την Αγκυρα της ψήφισης του νόμου για τη «Γαλάζια Πατρίδα» αναμένεται να συμβάλει στη διατήρηση των «ήρεμων νερών» στο Αιγαίο, αποδυναμώνοντας την κριτική που ασκείται κατά της κυβέρνησης στο πεδίο της εξωτερικής πολιτικής. Η συγκεκριμένη παράμετρος θεωρείται κρίσιμη, καθώς ο Αντώνης Σαμαράς προεξοφλείται πως θα προχωρήσει στην ίδρυση κόμματος που θα «επενδύσει» στα ελληνοτουρκικά.

Πέμπτον, τη νέα πολιτική περίοδο αναμένεται ότι η τοξικότητα και η σκανδαλολογία θα επανέλθουν με τον ένα ή τον άλλο τρόπο στην πρώτη γραμμή της επικαιρότητας, εξέλιξη που εάν έχει πολύμηνη διάρκεια, επίσης δεν ευνοεί την κυβέρνηση.

Αφετηρία διπλής ανάγνωσης

Καλύτερη του αναμενομένου εκκίνηση πραγματοποίησε η ΕΛΑΣ, αλλά, παράλληλα, από τα ευρήματα των ερευνών της κοινής γνώμης επιβεβαιώνεται ότι ο Αλέξης Τσίπρας έχει μακρύ δρόμο να διανύσει προκειμένου να αμφισβητήσει την πολιτική ηγεμονία της Ν.Δ. και του Κυριάκου Μητσοτάκη. Το βασικότερο κέρδος για τον πρώην πρωθυπουργό είναι ότι εμφανίστηκε όχι μόνο να καταλαμβάνει τη δεύτερη θέση, αλλά και να αποκτά «ορατή» διαφορά από το ΠΑΣΟΚ.

Ως εκ τούτου, ο πρώην πρωθυπουργός μεταφέρει την πολιτική πίεση στον Νίκο Ανδρουλάκη και το «φιτίλι» της εσωστρέφειας στο ΠΑΣΟΚ, ενώ εάν παγιωθεί ως δεύτερο κόμμα, θα είναι σε θέση να συσπειρώσει σταδιακά την «αντινεοδημοκρατική» ψήφο. Πάντως, από όσους επιμένουν να βλέπουν «μισοάδειο» το ποτήρι του Αλ. Τσίπρα, δεν περνάει απαρατήρητο ότι ο ίδιος κινείται κάτω από το 17,8% που συγκέντρωσε στις εκλογές του Ιουνίου του 2023. Κυρίως, όμως, ότι (σύμφωνα με την Pulse για τον ΣΚΑΪ) η διείσδυση του πρώην πρωθυπουργού στον χώρο του Κέντρου είναι εξαιρετικά περιορισμένη (10% έναντι 27% στην Αριστερά και 34% στην Κεντροαριστερά), ενώ, επί του παρόντος τουλάχιστον, αποτυγχάνει να προσελκύσει τους λεγόμενους «ψηφοφόρους του καναπέ», με μόλις 8% όσων τον επιλέγουν να δηλώνουν ως πολιτικό αυτοχαρακτηρισμό το «πουθενά».

Οι γρίφοι του ΠΑΣΟΚ

Δύσκολη εξίσωση αποτελεί για το ΠΑΣΟΚ το πολιτικό του αφήγημα, μετά την απώλεια της δεύτερης θέσης από την ΕΛΑΣ: Η ρητορική σύμφωνα με την οποία διεκδικεί «έστω με μία ψήφο» τη νίκη στις προσεχείς εκλογές, εάν τα δημοσκοπικά δεδομένα δεν μεταβληθούν, θα θεωρείται πλέον απολύτως μη ρεαλιστική. Παράλληλα, στην περίπτωση κατά την οποία η Χαριλάου Τρικούπη επιμείνει να αρνείται τις κυβερνητικές συνεργασίες, ελλοχεύει ο κίνδυνος μετακίνησης ψηφοφόρων της προς τη Ν.Δ. πρωτίστως, αλλά και προς την ΕΛΑΣ.

Πάντως, επί του παρόντος στη Χαριλάου Τρικούπη δεν υφίστανται σκέψεις για αλλαγή στρατηγικής και διατυπώνεται η εκτίμηση πως το προβάδισμα του Αλ. Τσίπρα είναι συγκυριακό και μπορεί να ανατραπεί. Ομως, προκειμένου ο στόχος να επιτευχθεί κρίσιμο θεωρείται:

– Το ΠΑΣΟΚ να ενισχύσει την κυβερνησιμότητά του και ο Νίκος Ανδρουλάκης την πρωθυπουργική του εικόνα, πεδίο στο οποίο ο Αλ. Τσίπρας διαθέτει συγκριτικό πλεονέκτημα.

– Η σχεδιαζόμενη διεύρυνση να συνδυαστεί με πρόσωπα «ειδικού βάρους», κάτι που πολλοί αμφισβητούν ότι έχει γίνει έως τώρα.

– Να αποσαφηνιστεί η στρατηγική της Χαριλάου Τρικούπη έναντι του πρώην πρωθυπουργού, καθώς ορισμένα στελέχη εκτιμούν ότι η υπενθύμιση των πεπραγμένων της περιόδου 2015-2019 τελικώς αναβιώνει το αντι-ΣΥΡΙΖΑ μέτωπο και ευνοεί τον Κυρ. Μητσοτάκη.

– Να υπάρξει σύνθεση απόψεων και «κοινή γλώσσα» των κορυφαίων στελεχών στην πορεία προς τις κάλπες. Το τελευταίο αποτελεί και το μεγαλύτερο ζητούμενο, όπως κατέδειξαν οι έντονοι εσωκομματικοί κραδασμοί που προκάλεσαν οι αναφορές του Χάρη Δούκα στην προοπτική συνεργασίας με τον Αλ. Τσίπρα.