Στον απόηχο της κατάταξης, πρόσφατα, του Ολύμπου στον Κατάλογο Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, η Ελλάδα επιδιώκει να εντάξει στη λίστα και τη λίμνη της Μεγάλης Πρέσπας, στα σύνορα με την Αλβανία και τη Βόρεια Μακεδονία. Η πρωτοβουλία, που είχε ξεκινήσει το 2014 από την Ελλάδα, έχει αυτήν τη φορά συμμάχους τις άλλες δυο όμορες χώρες (Αλβανία, Βόρεια Μακεδονία), με τις οποίες μοιράζεται την πανέμορφη λίμνη και προωθούν από κοινού το θέμα, με την υποστήριξη και της Ευρωπαϊκής Ενωσης.

Η πρωτοβουλία για τη Μεγάλη Πρέσπα, που ξεκίνησε το 2014 από την Ελλάδα, έχει αυτήν τη φορά συμμάχους τις δύο όμορες χώρες Αλβανία και Βόρεια Μακεδονία, με τις οποίες μοιράζεται τη λίμνη.

Το ασκηταριό της Παναγίας Ελεούσας στη Μεγάλη Πρέσπα, ένα πέτρινο εκκλησάκι του 15ου αιώνα χτισμένο μέσα σε σπηλιά στη νοτιοδυτική όχθη της λίμνης. [ALAMY / HERCULES MILAS]

Η συνάντηση

Την ερχόμενη Παρασκευή, 9 Οκτωβρίου, μάλιστα, συναντώνται στο δημαρχείο των Πρεσπών οι υπουργοί Πολιτισμού των τριών χωρών, Λίνα Μενδώνη (Ελλάδας), Μπλέντι Γκότζια (Αλβανίας) και Σεντάτ Σουλεϊμάνι (Βόρειας Μακεδονίας), παρουσία και του επικεφαλής της διπλωματικής αποστολής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στη Βόρεια Μακεδονία Μιχάλη Ρόκα, με σκοπό να σχεδιάσουν τις περαιτέρω κινήσεις τους.

Ερωτηθείς από την «Κ», ο κ. Ρόκας είπε ότι η Ε.Ε. αποφάσισε, πέρα από την πολιτική στήριξη, να χρηματοδοτήσει τις πρώτες σχετικές μελέτες. Υπογράμμισε, επίσης, τη σημασία, με γεωπολιτικές προεκτάσεις, της κοινής προσπάθειας τριών γειτονικών χωρών να προστατεύσουν και να αναδείξουν ένα περιβαλλοντικό και πολιτιστικό αγαθό, με το οποίο τις προίκισε η φύση και το οποίο τις φέρνει πιο κοντά.

Ο δήμαρχος Πρεσπών Γιώργος Στεργίου δήλωσε ενθουσιασμένος, με την ιδέα να γίνει η λίμνη τους το τέταρτο, μετά τον Αθω, τα Μετέωρα και τον Ολυμπο, μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς στην Ελλάδα. «Είμαστε ασφαλώς θετικοί και πρόθυμοι να συνδράμουμε την προσπάθεια όπου και όπως μπορούμε. Οι σχέσεις μας με τους γείτονες είναι άριστες. Συνεργαζόμαστε χρόνια τώρα για την προστασία της λίμνης, υλοποιούμε κοινά προγράμματα. Μάλιστα, ανυπομονούμε να ανοίξει ο υπό κατασκευήν μεθοριακός σταθμός που θα μας φέρει πιο κοντά με το τουριστικό θέρετρο της Αχρίδας», ανέφερε.

Το «τριεθνές σταυροδρόμι» της Μεγάλης Πρέσπας, με τα υδάτινα σύνορά της ανάμεσα σε τρεις χώρες: την Ελλάδα, τη Βόρεια Μακεδονία και την Αλβανία.

«Ο αντίκτυπος υπερβαίνει κατά πολύ την ίδια την υποψηφιότητα. Σημαίνει μεγαλύτερη διεθνή προσοχή για την Πρέσπα, περισσότερες ευκαιρίες για την προστασία και την προώθηση της πολιτιστικής της κληρονομιάς, βιώσιμη ανάπτυξη, ποιοτικό τουρισμό και νέα προοπτική για τις τοπικές κοινότητες», επισήμανε ο Αλβανός υπουργός Πολιτισμού στο πρακτορείο ειδήσεων ΑΤΑ.

Δεν είναι βέβαια καινούργια η ιδέα για ένταξη των Πρεσπών στον Κατάλογο Μνημείων της UNESCO. Το αίτημα πρωτοδιατυπώθηκε από ελληνικής πλευράς στις 16 Ιανουαρίου 2014, οπότε υποβλήθηκε επισήμως στην «ενδεικτική λίστα» –αρχικό στάδιο υποβολής του συνολικού φακέλου– και αφορούσε «μεικτό μνημείο», φυσικής (νερά, βιοποικιλότητα κ.λπ.) και πολιτιστικής κληρονομιάς, λόγω των υπέροχων βυζαντινών και μεταβυζαντινών μνημείων, με κορυφαία τα ασκηταριά στις απόκρημνες όχθες της λίμνης.

Μεγάλη Πρέσπα: Συμμαχία με σκοπό να ενταχθεί στην UNESCO-3
Είχαν προηγηθεί τριμερείς συναντήσεις σε επίπεδο πρωθυπουργών στις Πρέσπες, το 2000 και το 2009, στις οποίες είχαν συμφωνηθεί συντονισμένες ενέργειες και κοινές πρωτοβουλίες για την προστασία του υγροβιότοπου με χαρακτηριστικό το τριεθνές πάρκο των Πρεσπών. Με την πάροδο του χρόνου και λόγω του γενικότερου πολιτικού κλίματος στην περιοχή, οι κοινές δράσεις και το θέμα της UNESCO ατόνησαν.

Αναβάθμιση

Τώρα, με πρωτοβουλία της υπουργού Λίνας Μενδώνη, το αίτημα αναβαθμίστηκε στην ατζέντα του υπουργείου Πολιτισμού και της κυβέρνησης, με την πρότασή της να προωθηθεί από κοινού με τις άλλες δύο χώρες.

Εν αναμονή των τελικών ανακοινώσεων στο δημαρχείο του Λαιμού, σημειώνεται ότι ο παγκοσμίως γνωστός υγροβιότοπος των Πρεσπών, στον οποίο δεσπόζει η μεγάλη ομώνυμη λίμνη, προστατεύεται ήδη από διεθνείς συνθήκες και συμβάσεις, όπως αυτή του Ραμσάρ και το ευρωπαϊκό δίκτυο NATURA.