Το πλάνο για την Πολεμική Αεροπορία (Π.Α.) των επόμενων 20 χρόνων έχει στο επίκεντρό του τα μαχητικά πέμπτης γενιάς F-35, τα οποία θα επιχειρούν σε συνεργασία με αεριωθούμενα μη επανδρωμένα αεροσκάφη (Collaborative Combat Aircrafts – CCA). Γνωστά και ως «σκάφη-παραστάτες» (από την ορολογία στην αγγλική γλώσσα «Loyal Wingmen»), τα CCA θα δώσουν στην Πολεμική Αεροπορία επιχειρησιακό εύρος και, κυρίως, θα μπορούν να διαδραματίζουν τον ρόλο της ασπίδας για τα υψηλής αξίας αεροσκάφη, όπως τα F-35.

Οι δύο επιλογές

Οπως αποκαλύπτει σήμερα η «Κ», η Πολεμική Αεροπορία έχει καταλήξει να συζητά με δύο εταιρείες για την προμήθεια μη επανδρωμένων CCA, με τους Αυστραλούς, και συγκεκριμένα για το MQ-28 Ghost Bat που έχει αναπτύξει η Boeing για τη Βασιλική Αεροπορία της Αυστραλίας και ήδη είναι δοκιμασμένο στον Ειρηνικό Ωκεανό, και με την αμερικανική Shield AI για το υπό ανάπτυξη X-BAT που αναμένεται να είναι έτοιμο το 2028 ή 2029.

Το σχέδιο της Πολεμικής Αεροπορίας, το οποίο τα τελευταία χρόνια ουσιαστικά διαμορφώθηκε υπό τη στενή επίβλεψη του αρχηγού ΓΕΑ Δημοσθένη Γρηγοριάδη, έχει ως στόχο να μετατρέψει τα 20 F-35 που θα διαθέτει από το 2029 και έπειτα η Π.Α. σε ιπτάμενα κέντρα ελέγχου, πέντε-έξι CCA για καθένα από τα μαχητικά πέμπτης γενιάς. Τα CCA αφενός θα διαδραματίζουν ρόλο αμυντικό, ως αναλώσιμες μονάδες προκειμένου να προστατευθούν τα F-35, αλλά και ρόλο επιθετικών όπλων, καθώς θα δύνανται να φέρουν πυραύλους αέρος-αέρος και αέρος-εδάφους.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η Τουρκία ήδη αναπτύσσει το δικό της CCA, με την ονομασία Kizilelma, για το οποίο, μάλιστα, έχει δείξει ενδιαφέρον η Ιταλία.

Εκτίμηση

Ο σχεδιασμός αυτός γίνεται με στόχο να ξεπεραστεί ο Μακροπρόθεσμος Προγραμματισμός Αμυντικών Εξοπλισμών (ΜΠΑΕ) των Ενόπλων Δυνάμεων για την περίοδο 2025-2036, ώστε να μπορεί να γίνει μια αρχική εκτίμηση και για τα επόμενα 10 χρόνια, ως το 2045. Δεδομένου του κόστους που έχει συνολικότερα η διατήρηση και υποστήριξη μιας ισχυρής Αεροπορίας, ο μακροπρόθεσμος σχεδιασμός είναι απαραίτητος. Ιδιαίτερα για να αποφευχθούν λάθη, όπως, για παράδειγμα, η σύμβαση για την πρόσκτηση των 24 αεροσκαφών τύπου Rafale που δεν περιλάμβανε σαφή πρόβλεψη για την υποστήριξή τους, με αποτέλεσμα πριν από λίγους μήνες το Ελληνικό Δημόσιο να εκταμιεύσει άλλα 500 εκατ. ευρώ για την υποστήριξή τους για μία ακόμη πενταετία.

Εργασίες διαμόρφωσης

Το πρώτο F-35 θα προσγειωθεί στην Ανδραβίδα το φθινόπωρο του 2029. Νωρίτερα θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί το σύνολο των εργασιών διαμόρφωσης της αεροπορικής βάσης σε «φωλιά» των F-35, καθώς αυτή θα πρέπει να περιλαμβάνει χώρους που αυτήν τη στιγμή δεν υπάρχουν σε καμία βάση της Πολεμικής Αεροπορίας ανά την επικράτεια. Σύμφωνα με πληροφορίες της «Κ», εντός του φθινοπώρου οι Αμερικανοί θα αποφασίσουν σε ποια ή ποιες από τις ελληνικές εταιρείες που έχουν επιλεγεί θα δοθεί το έργο (κύριο κριτήριο είναι η δυνατότητα, αλλά και η ευθυγράμμιση με διάφορα αμερικανικά κατασκευαστικά πρότυπα). Το κόστος του έργου έχει συμπιεστεί στα 290 εκατ. ευρώ, γεγονός που προσθέτει έναν βαθμό δυσκολίας δίχως να έχουν καν ξεκινήσει οι εργασίες. Στην Τσεχία, για παράδειγμα, τα ίδια έργα (για τα F-35) θα κοστίσουν 700 εκατ. ευρώ και στο Βέλγιο θα ξεπεράσουν το 1 δισ. ευρώ.

Υπάρχει αισιοδοξία ότι το ύψος των δαπανών θα συγκρατηθεί σε αυτό το επίπεδο και ότι –σε κάθε περίπτωση– τα έργα θα έχουν ολοκληρωθεί σε σύντομο χρονικό διάστημα. Σύμφωνα με ορισμένες εκτιμήσεις, το χρονικό όριο δεν μπορεί να κινηθεί πολύ μακριά από τις αρχές του 2028. Ενδιαμέσως θα έχει ξεκινήσει και ολοκληρωθεί η εκπαίδευση των Ελλήνων μελλοντικών χειριστών των F-35 στις ΗΠΑ.