Το μεταγραφικό παράθυρο πλησιάζει στο τέλος του κι ένα θέμα που ανακυκλώνεται συνεχώς είναι η τιμή πώλησης των ποδοσφαιριστών. Οι πλείστες ομάδες στο πρωτάθλημα μας έχουν μπει σε αυτό το παζάρι και πλέον είναι σύνηθες φαινόμενο είτε να πουλούν, είτε να αγοράζον.

Παραδείγματα μόνο απ' τη φετινή σεζόν είναι του Μοτνόρ (Άρης - Ομόνοια), του Κακουλλή (Άρης - Ομόνοια), Μαέ (Ομόνοια - Άτλας) Κούτσακου (ΑΠΟΕΛ - Σταρτ), Αγγελόπουλου (Εθνικός Άχνας - ΑΠΟΕΛ), Πάνκοφ (Κρασάβα ΕΝΥ - ΑΕΚ), Κέλερ (ΑΕΛ - Αλ Ιτιχάντ), Σεργίου (Νέα Σαλαμίνα - Ανόρθωση), Χριστοδούλου (Κρασάβα ΕΝΥ - Σλασκ Βόρτσλαβ), Κονομής (Ολυμπιακός - Απόλλων), Ελ Αλάτσι (Ντε Γκράαφσχαπ - Άρης), Μπάντελι (Κραϊόβα - Άρης), Παζέ (Βίλα Νόβα - Άρης) και αρκετά ακόμη.

Πως όμως καθορίζεται η τιμή πώλησης ή αγοράς ενός ποδοσφαιριστή; Ποιοι παράγοντες μετρούν και πως μπορεί ανά πάσα στιγμή να αλλάξει αυτό.

Το 24sports παρουσιάζει τους βασικούς πυλώνες που επηρεάζουν στο να καθοριστεί η αξία ενός ποδοσφαιριστή:

Ηλικία

Καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της χρηματιστηριακής αξίας ενός ποδοσφαιριστή παίζει ασφαλώς και η ηλικία του, αν και τα δεδομένα δεν είναι πάντα γραμμικά. Προφανώς, ένας παίκτης 21 ετών έχει σημαντικά μεγαλύτερη μεταπωλητική αξία από έναν αντίστοιχο 31 ετών, λόγω του προοπτικού του ορίζοντα.

Ωστόσο, η εξίσωση αλλάζει όταν η κουβέντα πάει σε μικρότερες ηλικίες. Ένας ποδοσφαιριστής στα 26 του στα καλύτερα του ποδοσφαιρικά χρόνια έχει σχεδόν πάντα υψηλότερη τιμή στο παζάρι σε σχέση με έναν 16χρονο, ο οποίος όσο ταλαντούχος κι αν θεωρείται, παραμένει ένα ανεπεξέργαστο στοίχημα.

Εμπειρία (παραστάσεις)

Άμεσα συνδεδεμένη με την ηλικία είναι και η ποδοσφαιρική εμπειρία, η οποία σημαντικό στοιχείο για την κοστολόγηση ενός παίκτη. Η εμπειρία όμως δεν μετριέται απλώς με τα χρόνια της ηλικίας, αλλά με τις παραστάσεις.

Αν πρέπει να το φέρουμε στα μέτρα της Κύπρου στο ΑΠΟΕΛ υπάρχει ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα με δυο κεντρικούς αμυντικούς. Ο Αγγελόπουλος και ο Γιαννακού, μπορεί πάνω κάτω να έχουν την ίδια ηλικία, 22 ετών ο πρώτος και 21 ετών ο δεύτερος, ωστόσο η αξία τους στο παζάρι διαφέρει. Κι αυτό γιατί ο Αγγελόπουλος μετρά ήδη 77 συμμετοχές στην πρώτη κατηγορία, ενώ ο Γιαννακού είναι στις 9 (αν και μετρά 22 στη δεύτερη κατηγορία).

Η αγορά κοστολογεί πολύ υψηλότερα έναν ποδοσφαιριστή που διαθέτει «ψημένες» παραστάσεις από νεαρή ηλικία, καθώς αυτό μειώνει το ρίσκο για τον αγοραστή. Για το ΑΠΟΕΛ, το να προσφέρει χρόνο συμμετοχής και ευρωπαϊκές εμπειρίες σε νέους παίκτες είναι ο πιο σύντομος δρόμος για να εκτοξεύσει τη μεταπωλητική τους αξία.

Ιατρικό ιστορικό

Είναι δεδομένο πως στο παζάρι οι τραυματισμοί διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της αξίας. Οι ποδοσφαιριστές αποτελούν περιουσιακά στοιχεία των συλλόγων, και επί τούτου ένας παίκτης χωρίς τραυματισμούς αυξάνει την αξία του.

Υπάρχουν παραδείγματα που μπορεί κάποιος να διαθέτει σπάνιο ταλέντο, αλλά αν το ιστορικό του επιβαρύνεται από σοβαρούς τραυματισμούς (όπως ρήξεις χιαστού), η αξία του στο παζάρι κατρακυλά.

Αντίθετα, η «διαθεσιμότητα» είναι ένα στοιχείο που κοστολογείται ακριβά. Ένας παίκτης που σπάνια χάνει παιχνίδι και μπορεί να βγάλει μια σεζόν με 40-50 συμμετοχές, προσφέρει σιγουριά στην ομάδα που θα τον αγοράσει και διατηρεί την τιμή του σε υψηλά επίπεδα.

Πρωτάθλημα που αγωνίζεται

Το πρωτάθλημα που αγωνίζεται ένας ποδοσφαιριστής είναι καθοριστικό στο ποσό που θα δαπανηθεί για λογαριασμό του σε μια αγορά. Σε γενικές γραμμές, ένας εξαιρετικός παίκτης που αγωνίζεται σε ένα λιγότερο ανταγωνιστικό πρωτάθλημα συχνά κοστολογείται χαμηλότερα από έναν μέτριο παίκτη μίας κορυφαίας διοργάνωσης.

Αυτή η διαφορά οφείλεται τόσο στο γεγονός ότι οι παίκτες των μεγάλων πρωταθλημάτων έχουν (τουλάχιστον στη θεωρεία) αποδείξει την αξία τους σε υψηλότερο επίπεδο ανταγωνισμού.

Διάρκεια συμβολαίου

Στην όλη συζήτηση δεν μπορεί να μην υπάρχει η διάρκεια συμβολαίου που έχει ένας ποδοσφαιριστής. Μάλιστα είναι από τους καθοριστικούς παράγοντες ακόμα κι αν ο ίδιος πιέζει ανοιχτά για μεταγραφή.

Παρόλο που συχνά αμφισβητείται η σημασία των συμβολαίων όταν ένας παίκτης απαιτεί να αποχωρήσει, στην πραγματικότητα το συμβόλαιο είναι αυτό που εξασφαλίζει στο κλαμπ την υψηλότερη δυνατή τιμή πώλησης.

Βάζοντας στο όλο θέμα ένα παράδειγμα γυρίζουμε το χρόνο πίσω στο 2020 όταν η Ρεάλ Μαδρίτης χτύπησε την πόρτα της Ρεν για τον Καμαβινγκά. Τότε το ποσό που ζητούσαν οι Γάλλοι ήταν 90 εκατομμύρια. Ένα χρόνο αργότερα η μεταγραφή ολοκληρώθηκε έναντι 35 εκατομμυρίων, μια διαφορά 55 εκατομμυρίων. Ο λόγος ήταν απλός καθώς ο Καμαβινγκά είχε μπει στον τελευταίο χρόνο του συμβολαίου του και σε έξι μήνες θα μπορούσε να υπογράψει ως ελεύθερος σε οποιαδήποτε ομάδα, αναγκάζοντας τον σύλλογό του να συμβιβαστεί με σημαντικά χαμηλότερο ποσό.

Ζήτηση

Όπως συμβαίνει σε όλες τις εμπορικές δραστηριότητες έτσι και στο ποδόσφαιρο η ζήτηση και η προσφορά μετρούν.

Αν για παράδειγμα θες να πουλήσεις ένα ακίνητο και υπάρχουν 3-4 ενδιαφερόμενοι, αναμένεται να δημιουργήσουν έναν άτυπο πλειστηριασμό, κάτι που θα ανεβάσει την τιμή.

Έτσι ακριβώς και στο ποδόσφαιρο, όπου οι παίκτες αντιμετωπίζονται ως περιουσιακά στοιχεία. Όσο περισσότεροι σύλλογοι παρακολουθούν και διεκδικούν έναν παίκτη, τόσο αυξάνεται η αξία του, ενώ καθοριστικό ρόλο παίζει και το μέγεθος ή η οικονομική επιφάνεια των ενδιαφερόμενων ομάδων.

Χρονική στιγμή

Η χρονική στιγμή που εκδηλώνεται το ενδιαφέρον μιας ομάδας για έναν ποδοσφαιριστή επηρεάζει το κόστος της μεταγραφής.

Αν ένας σύλλογος του εξωτερικού καταθέσει πρόταση για παίκτη ομάδας της Κύπρου ενώ το μεταγραφικό παράθυρο στο νησί έχει κλείσει (ή οδεύει προς τη λήξη του), η τιμή παραχώρησης θα είναι αισθητά υψηλότερη, καθώς δεν υπάρχουν περιθώρια άμεσης αντικατάστασής του.

Το ίδιο ισχύει και από την αντίθετη πλευρά. Μια ομάδα που πιέζεται από τον χρόνο στις τελευταίες ημέρες των μεταγραφών και ψάχνει εσπευσμένα ενίσχυση, αναγκάζεται να πληρώσει υπεραξία επειδή διαπραγματεύεται υπό καθεστώς πίεσης.

Εμπορικότητα

Τα τελευταία χρόνια ολοένα αυξάνεται ο ρόλος που παίζει η εμπορικότητα ενός παίκτη στην αξία μεταγραφής του. Το ποδόσφαιρο λειτουργεί ως επιχείρηση και για αυτό οι σύλλογοι δεν ψάχνουν πάντα μόνο ταλαντούχους αθλητές αλλά θέλουν να αποτελούν ισχυρό χαρτί στην εικόνα του συλλόγου.

Πιο απλά ένα παίκτης σταρ μπορεί να φέρει πολλαπλά οφέλει στην ομάδα αντί ένας θεωρητικά άγνωστος παίκτης, έστω κι αν αγωνιστικά μπορεί να μην διαφέρουν.

Το παράδειγμα του Νταβίντ Λουίζ είναι χαρακτηριστικό. Ποδοσφαιριστής με αυτόνομο «brand», ο οποίος προσέλκυσε νέους φιλάθλους και έκανε ακόμη πιο γνωστό το όνομα της Πάφου. Στην συγκεκριμένη περίπτωση υπάρχει και συνδυασμός καθώς ο Βραζιλιάνος αστέρας έχει κερδίσει τον σεβασμό όλων με τον επαγγελματισμό του, την θέληση να αγωνιστεί και το επίπεδο που βρίσκεται παρά στα 39 του χρόνια. Στην προκειμένη δεν αναμένεται να πουλήσεις τον Νταβίντ Λουίζ ένεκα ηλικίας αλλά ένας παίκτης με τέτοιο «brand» αυξάνει την αξία του.

Αν πάμε όμως στην περίπτωση του Έλκαν Μπάγκοτ τότε τα πράγματα είναι πιο ξεκάθαρα. Στα 23 του χρόνια δεν έχει καταφέρει να αποδείξει ακόμη την αξία του ως ποδοσφαιριστής. Ξεκίνησε απ' την Ίπσουιτς και τώρα πήρε μεταγραφή στην Μίλγουολ που έδωσε για την αγορά του 1.2 εκατομμύρια (μαζί με τα μπόνους μπορεί να φθάσει τα 2). Μετρά συμμετοχές στην 3η κατηγορία της Αγγλίας και φέτος η Τσάμπιονσιπ αποτελεί το μεγάλο του βήμα. Τα 2 εκατομμύρια μάλλον δεν αντιστοιχούν στο ταλέντο του ή τουλάχιστον για την ώρα δεν μπορούν να δικαιολογηθούν μόνο από αυτό. Είναι όμως ένας απ' τους μεγαλύτερους influencer της Ινδονησίας κι αυτό αναπόφευκτα αυξάνει την αξία του. Κουβαλά ένα πιστό κοινό μαζί του, που μπορεί να φέρει κέρδη στην Μίλγουολ πέραν του αγωνιστικού.

Ταλέντο (βασικό)

Τελευταίο αλλά και πιο ουσιαστικό είναι η αγωνιστική ικανότητα και προοπτική ενός ποδοσφαιριστή. Είναι το θεμέλιο για να καθοριστεί η αξία του.

Η θέση, τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και οι αριθμοί παίζουν καταλυτικό ρόλο. Διαφορετικά ποσά δαπανώνται για έναν επιθετικό και διαφορετικά για έναν αμυντικό. Άλλη αξία έχει ένας στράικερ με 30 γκολ τη σεζόν και άλλη ένας με 3. Ένας αριστεροπόδαρος κεντρικός αμυντικός με ηγετικά στοιχεία κοστίζει συχνά περισσότερο από έναν αντίστοιχο δεξιοπόδαρο, λόγω της σπανιότητας της θέσης. Επιπλέον, η ιδιότητα του διεθνούς με την εθνική ομάδα της χώρας του προσθέτει αυτόματα υπεραξία.

Φυσικά, ένας ποδοσφαιριστής που εντυπωσιάζει στις κορυφαίες διοργανώσεις θα κοστίσει μια περιουσία, ενώ η αξία ενός αθλητή που διανύει παρατεταμένο ντεφορμάρισμα θα σημειώσει κατακόρυφη πτώση.

Εν κατακλείδι η αξία ενός ποδοσφαιριστή διαμορφώνεται από πολλούς παράγοντες, ενώ την ίδια ώρα αυτή μπορεί να αλλάξει μέσα σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα. Ο κάθε παίκτης έχει διαφορετική αξία για κάθε σύλλογο, ανάλογα με τις ιδιαίτερες ανάγκες, το πλάνο και τις φιλοδοξίες. Σε κάθε περίπτωση, η κοστολόγηση στο σύγχρονο ποδόσφαιρο δεν βασίζεται σε κάποιον «μαγικό» μαθηματικό τύπο αλλά είναι το αποτέλεσμα μιας πολυπαραγοντικής εξίσωσης στην οποία το ταλέντο είναι βασικό στοιχείο αλλά αποτελεί μόνο την αρχή.