Ο Ντιέγκο το είχε συνοψίσει καλύτερα απ’ όλους, ύστερα από ένα Νάπολι-Μίλαν στα 80s, λέγοντας ότι «έχω αντιμετωπίσει όλων των ειδών τους αμυντικούς. Αλλοι με κοντράρουν, άλλοι με κρατάνε, άλλοι –όπως ο Τζεντίλε– με κλωτσάνε. Ο Μπαρέζι, όμως, απλώς εμφανίζεται από το πουθενά και μου κλέβει την μπάλα. Είναι ο καλύτερος αμυντικός που έχω δει». Κι όταν έχεις την πιστοποίηση από τον κορυφαίο δεν χρειάζεσαι άλλη.

Ελεύθερος να μεγαλουργήσει 

Τη δεκαετία του ’70 στην Ιταλία οι ομάδες ακολουθούσαν το μοντέλο «κατενάτσιο» του Ελένιο Ερέρα, που προέβλεπε απαραίτητα τον λίμπερο ως τον τελευταίο κυματοθραύστη. Εναν «ελεύθερο» παίκτη, δηλαδή, πίσω από την άμυνα, που είναι πάντα έτοιμος να επέμβει, να «σκουπίσει», όταν κάθε άλλο σχέδιο για να ανακοπεί η επίθεση της αντίπαλης ομάδας έχει αποτύχει.

Αυτόν ακριβώς τον ρόλο τελειοποίησε στην πρώτη δεκαετία της καριέρας του ο Φράνκο Μπαρέζι. Από το 1977, όταν σε ηλικία 17 ετών έπαιξε για πρώτη φορά στη Μίλαν και για 308 παιχνίδια έκτοτε, ο Μπαρέζι πήρε την κληρονομιά του Μπεκενμπάουερ και την εξέλιξε. Παίζοντας ως τελευταίος παίκτης και πίσω απ’ όλους, ο οξυδερκής Μπαρέζι έβλεπε όλο το γήπεδο κι έτσι έμαθε να το διαβάζει. Πέρα, λοιπόν, από το ότι έδειχνε απαράμιλλη δεξιότητα στα βασικά της θέσης, όπως τα τάκλιν αυτοθυσίας, άρχισε να αντιλαμβάνεται και να προβλέπει σε αφύσικα υψηλό επίπεδο το τι θα συμβεί στον χώρο στα επόμενα δευτερόλεπτα, με αποτέλεσμα να μπορεί να παρεμβαίνει προληπτικά, να «σβήνει τις εστίες φωτιάς» πριν αυτές δημιουργηθούν. Αυτή του την ικανότητα θα τελειοποιούσε δέκα χρόνια αργότερα.

Ο Σάκι και η ευθεία στην άμυνα

Τον Ιούλιο του 1987 ο Αρίγκο Σάκι αναλαμβάνει τη Μίλαν και ανακοινώνει ότι «οι εποχές Μάτσα-Καζαντζίδη τελείωσαν» κι από δω και πέρα η ομάδα θα παίζει απαρέγκλιτα με τετράδα ζώνης στην άμυνα σε ευθεία, διότι πρέπει οι γραμμές της ομάδας να μην απέχουν πολύ η μια από την άλλη. Ο Μπαρέζι δεν άργησε να προσαρμοστεί και να κάνει κι αυτή τη θέση δική του για την επόμενη δεκαετία (άλλα 411 παιχνίδια μέχρι τα 37 του, που αποσύρθηκε). Στην αρχή έπαιζε με τον Ράικαρντ στο πλάι του, μέχρι να καθιερωθεί εκεί ο Κοστακούρτα. Δεξιά ο Τασότι, αριστερά ο (19χρονος τότε) Μαλντίνι.

Τα νέα του αυτά καθήκοντα ο Μπαρέζι τα έκανε τέχνη. Λόγω της υψηλής ποδοσφαιρικής του ευφυΐας έκοβε κι έραβε όταν και όποτε χρειαζόταν, κυρίως όμως καθοδηγούσε την τετράδα στον χώρο, μετατρέποντας την παλιά παθητική αμυντική λειτουργία του «περιμένω για να αναχαιτίσω» σε ενεργητική, σε «κλείνω χώρους μετακινούμενος, ανακτώ την μπάλα ή βγάζω τον αντίπαλο οφσάιντ και ξεκινάω αμέσως επίθεση». Η ικανότητα του Μπαρέζι και σ’ αυτό το κομμάτι ήταν μνημειώδης. Εξαιρετικός πασέρ και πολύ εκρηκτικός στα πρώτα μέτρα με την μπάλα στα πόδια, ο Μπαρέζι ήταν ο στρατηγός των αντεπιθέσεων της Μίλαν. Η ακρίβεια και η δημιουργικότητά του μάλιστα ήταν τέτοια που στα πρώτα του χρόνια στην Εθνική Ιταλίας αγωνιζόταν ως αμυντικός χαφ, θέση η οποία δεν του άρεσε διότι θεωρούσε ότι περιόριζε τις επιλογές του και τα μέτρα στα οποία μπορούσε να κινηθεί μέσα στο γήπεδο. 

Αιώνια κληρονομιά

Ο Μπαρέζι ήταν τόσο ηγέτης και τόσο στοχοπροσηλωμένος, που στο χορτάρι οι συμπαίκτες του δεν κοιτούσαν την μπάλα αλλά τον ίδιο. Να δουν τι θα κάνει, τι θα τους πει, πότε θα σηκώσει χέρι για να εφαρμόσουν το τεχνητό οφσάιντ. Να δουν δηλαδή τα πράγματα να δημιουργούνται, αντί να τα περιμένουν να συμβούν. 
Οκτακόσια παιχνίδια καριέρας, με μόνο δύο φανέλες. Της Μίλαν και της «σκουάντρα ατζούρα». Ολοι οι σπουδαίοι Ιταλοί αμυντικοί έχουν και θα έχουν τον Μπαρέζι ως το απόλυτο σημείο αναφοράς τους για τη θέση. Από τον Μαλντίνι ώς τον Κοστακούρτα και από τον Νέστα μέχρι τον Καναβάρο. Κι αυτή είναι η κληρονομιά που αφήνει στους αιώνες: Οχι τον θαυμασμό για τη δύναμη και την αντοχή ή την τεχνική και τον χρονισμό του, αλλά την εμπεδωμένη αίσθηση ότι το «διάβασμα» της εξέλιξης του παιχνιδιού σε σχέση με τον ανά πάσα στιγμή διαθέσιμο χώρο είναι η αρχή των πάντων. Αυτό, το ποδόσφαιρο θα το οφείλει για πάντα στον Φράνκο Μπαρέζι.