Γράφει ο Κώστας Κουκουλάς

Όταν ο Μπόμπι Μουρ ανέβηκε τα σκαλιά του Γουέμπλεϊ για να σηκώσει το τρόπαιο Ζιλ Ριμέ στις 30 Ιουλίου 1966, ελάχιστοι θα μπορούσαν να φανταστούν ότι η Αγγλία θα εξακολουθούσε να περιμένει ακόμη έναν θρίαμβο σε Παγκόσμιο Κύπελλο 60 χρόνια αργότερα.

Η αναμονή αυτή παρατάθηκε ξανά την περασμένη Τετάρτη, καθώς η ομάδα του Τόμας Τούχελ σπατάλησε το προβάδισμα που είχε στα τελευταία λεπτά απέναντι στην εμπνευσμένη από τον Λιονέλ Μέσι, Αργεντινή, γνωρίζοντας την ήττα με 2-1 στην Ατλάντα και χάνοντας την ευκαιρία να προκριθεί στον τελικό του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 2026.

Στις έξι δεκαετίες που μεσολάβησαν από τη μοναδική κατάκτηση του Παγκοσμίου Κυπέλλου από την Αγγλία, το ποδόσφαιρο έχει αλλάξει, η Βρετανία έχει αλλάξει και ο κόσμος έχει αλλάξει. Το μόνο που δεν έχει αλλάξει είναι να κατακτήσει η Αγγλία ένα δεύτερο τρόπαιο….

Οι παίκτες και προπονητές

Από τότε που η Αγγλία νίκησε τη Δυτική Γερμανία με 4-2 στην παράταση στον τελικό του 1966, συνολικά 454 ποδοσφαιριστές πραγματοποίησαν την πρώτη τους συμμετοχή με την εθνική ομάδα. Ο πρώτος ήταν ο Τζον Χόλινς, ο οποίος έγινε ο 847ος διεθνής στην ιστορία των «τριών λιονταριών» στη φιλική νίκη με 2-0 επί της Ισπανίας στο Γουέμπλεϊ τον Μάιο του 1967. Ο πιο πρόσφατος είναι ο έφηβος της Λίβερπουλ, Ρίο Νγκουμόχα, που έγινε ο 1.300ός ποδοσφαιριστής που εκπροσώπησε την Αγγλία, κάνοντας το ντεμπούτο του στη φιλική νίκη με 1-0 επί της Νέας Ζηλανδίας τον Ιούνιο, στην Τάμπα.

Σε επίπεδο Παγκοσμίων Κυπέλλων, 161 διαφορετικοί ποδοσφαιριστές έχουν εκπροσωπήσει την Αγγλία από το 1970 και έπειτα, από τα μέλη της πρωταθλήτριας ομάδας του Άλφ Ράμσεϊ μέχρι τη νεότερη γενιά που έφτασε ξανά τόσο κοντά, χωρίς όμως να τα καταφέρει.

Συνολικά 15 ομοσπονδιακοί προπονητές, εκ των οποίων μόνο οι τρεις δεν ήταν Βρετανοί, προσπάθησαν να επαναλάβουν το επίτευγμα του Ράμσεϊ. Οι Ρον Γκρίνγουντ, Μπόμπι Ρόμπσον, Γκλεν Χοντλ, Σβεν-Γκόραν Έρικσον, Φάμπιο Καπέλο, Γκάρεθ Σάουθγκεϊτ και Τόμας Τούχελ οδήγησαν την Αγγλία σε Παγκόσμιο Κύπελλο, ελπίζοντας ο καθένας να βάλει τέλος στην πολυετή αναμονή.

Μόλις επτά ποδοσφαιριστές έχουν φορέσει το περιβραχιόνιο του αρχηγού της Αγγλίας σε Παγκόσμιο Κύπελλο μετά το 1966: ο Μουρ, που επέστρεψε το 1970, οι Μικ Μιλς, Μπράιαν Ρόμπσον, Άλαν Σίρερ, Ντέιβιντ Μπέκαμ, Στίβεν Τζέραρντ και Χάρι Κέιν.

Οι απογοητεύσεις

Η Αγγλία συμμετείχε στα 12 από τα 15 Παγκόσμια Κύπελλα μετά το 1966 και επανειλημμένα έφτασε κοντά, χωρίς ποτέ να επιστρέψει σε τελικό. Οι αποκλεισμοί της έχουν γίνει πλέον μέρος της ποδοσφαιρικής παράδοσης.

Υπήρξε η απώλεια προβαδίσματος 2-0 απέναντι στη Δυτική Γερμανία το 1970, το «Χέρι του Θεού» και το «Γκολ του Αιώνα» του Ντιέγκο Μαραντόνα το 1986, τα δάκρυα του Πολ Γκασκόιν στον ημιτελικό του 1990, η αποβολή του Μπέκαμ απέναντι στην Αργεντινή το 1998, το περίφημο φάουλ του Ροναλντίνιο το 2002, το γκολ του Φρανκ Λάμπαρντ που λανθασμένα δεν μέτρησε το 2010, το χαμένο πέναλτι του Κέιν απέναντι στη Γαλλία το 2022 και η εντυπωσιακή ανατροπή της Αργεντινής στην Ατλάντα.

Έχοντας κερδίσει τον πρώτο της ημιτελικό σε Παγκόσμιο Κύπελλο το 1966, η Αγγλία έχει χάσει και τους τρεις που ακολούθησαν, το 1990, το 2018 και το 2026.

Μάλιστα, μόλις δύο φορές μέσα στον 21ο αιώνα μια ομάδα προηγήθηκε σε ημιτελικό Παγκοσμίου Κυπέλλου αλλά τελικά αποκλείστηκε. Και στις δύο περιπτώσεις ήταν η Αγγλία, απέναντι στην Κροατία το 2018 και στην Αργεντινή το 2026.

Οι μόνιμοι «δήμιοι»

Η Γερμανία (μαζί με τη Δυτική Γερμανία) και η Αργεντινή έχουν αποκλείσει από τρεις φορές η καθεμία την Αγγλία από το Παγκόσμιο Κύπελλο μετά το 1966. Και η επίδοση της Αγγλίας στις διαδικασίες των πέναλτι εξελίχθηκε επίσης σε μια ανεπιθύμητη ιστορία. Οι Κρις Γουάντλ και Στιούαρτ Πιρς αστόχησαν από τα 11 μέτρα στον ημιτελικό του 1990, επιτρέποντας στη Δυτική Γερμανία να τερματίσει τις ελπίδες της Αγγλίας.

Η αποβολή του Μπέκαμ προηγήθηκε της ήττας στα πέναλτι από την Αργεντινή το 1998, αν και τέσσερα χρόνια αργότερα ο ίδιος ευστόχησε στο νικητήριο χτύπημα απέναντι στους Αργεντινούς, ξορκίζοντας εκείνους τους εφιάλτες.

Από το 1966 και μετά υπήρξαν 30 διαθέσιμες θέσεις σε τελικούς Παγκοσμίων Κυπέλλων, όμως αυτές καταλήφθηκαν από μόλις οκτώ διαφορετικές χώρες. Η Γερμανία και η Αργεντινή συμμετείχαν από έξι φορές, η Βραζιλία, η Ιταλία και η Γαλλία από τέσσερις, η Ολλανδία τρεις, η Ισπανία δύο και η Κροατία μία. Η Αγγλία εξακολουθεί να βρίσκεται εκτός αυτού του κλειστού κλαμπ.

Οσο η Αγγλία περίμενε…

Το πέρασμα του χρόνου αποτυπώνεται ίσως καλύτερα μακριά από τα γήπεδα. Από το 1966, η Βρετανία έχει αλλάξει 14 πρωθυπουργούς, από τον Χάρολντ Γουίλσον έως τον σερ Κιρ Στάρμερ. Οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν 11 προέδρους, από τον Λίντον Μπ. Τζόνσον έως τον Ντόναλντ Τραμπ. Τη βασίλισσα Ελισάβετ Β΄ διαδέχθηκε ο βασιλιάς Κάρολος Γ΄. Υπήρξαν επτά διαφορετικοί Τζέιμς Μποντ και δεκαπέντε διαφορετικές ενσαρκώσεις του Doctor Who.

Οι άνθρωποι περπάτησαν στη Σελήνη, το Τείχος του Βερολίνου έπεσε, δημιουργήθηκε ο Παγκόσμιος Ιστός (World Wide Web), η Σήραγγα της Μάγχης συνέδεσε τη Βρετανία με την ηπειρωτική Ευρώπη και η εποχή των έξυπνων κινητών τηλεφώνων άλλαξε την καθημερινότητα.

Όταν η Αγγλία κατέκτησε το Παγκόσμιο Κύπελλο, το Out of Time του Κρις Φάρλοου βρισκόταν στην κορυφή των βρετανικών μουσικών charts, ενώ η ταινία Batman: The Movie, με πρωταγωνιστή τον Άνταμ Γουέστ, ήταν η μεγαλύτερη εισπρακτική επιτυχία στους βρετανικούς κινηματογράφους.

Υπολογίζεται ότι 32,3 εκατομμύρια άνθρωποι παρακολούθησαν τηλεοπτικά τον τελικό του 1966, αριθμός που παραμένει ένας από τους μεγαλύτερους στην ιστορία της βρετανικής τηλεόρασης.

Ακόμη και ο ανεπίσημος ποδοσφαιρικός ύμνος της Αγγλίας έχει πλέον… γεράσει. Οταν το Three Lions κυκλοφόρησε πριν από το Euro 1996, ο διάσημος στίχος του μιλούσε για «30 χρόνια πόνου». Εκτοτε πέρασαν άλλα 30 χρόνια.

Το όνειρο συνεχίζεται

Παρά τις διαδοχικές απογοητεύσεις, η Αγγλία συνέχισε να αναδεικνύει ποδοσφαιριστές ικανούς να λάμψουν σε Παγκόσμιο Κύπελλο. Ο Γκάρι Λίνεκερ σημείωσε έξι γκολ και κατέκτησε το Χρυσό Παπούτσι το 1986. Ο Χάρι Κέιν επανέλαβε το επίτευγμα το 2018 και σκόραρε ξανά έξι φορές το 2026, μοιραζόμενος αυτό το καλοκαίρι το βάρος στο σκοράρισμα με τον Τζουντ Μπέλιγχαμ, ο οποίος πέτυχε επίσης έξι γκολ.

Ωστόσο, παρά τους 454 πρωτοεμφανιζόμενους, τους 15 προπονητές, τους 17 αρχηγούς και τους 161 ποδοσφαιριστές που έχουν αγωνιστεί σε Παγκόσμιο Κύπελλο, ο Μπόμπι Μουρ παραμένει ο μοναδικός αρχηγός της Αγγλίας που έχει σηκώσει το σημαντικότερο τρόπαιο του παγκοσμίου ποδοσφαίρου.

Καθώς ένα ακόμη Παγκόσμιο Κύπελλο φτάνει στο τέλος του, η ελπίδα παραμένει —όπως συνέβαινε πάντα— ότι η επόμενη γενιά θα είναι εκείνη που τελικά θα “φέρει το τρόπαιο σπίτι”. Ραντεβού, λοιπόν, το 2030 στο Μαρόκο, την Πορτογαλία και την Ισπανία, που θα φιλοξενήσουν την 24η διοργάνωση του θεσμού…