Τα στοιχεία τριμήνου για τα δημόσια οικονομικά παρουσιάζουν πλεόνασμα €567εκ. Αναλύοντας τα επιμέρους, ενώ η κυπριακή οικονομία χαρακτηρίζεται αυξημένες επενδύσεις και η κυβέρνηση ακολουθεί επεκτατική δημοσιονομική πολιτική (μεγαλύτερη αύξηση δαπανών από τα έσοδα), η δημιουργία νέων εισοδημάτων υπολείπεται. Ως εκ τούτου, αν η κυβέρνηση συνεχίσει να διατηρεί την οικονομία σε ψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης αυξάνοντάς τα φορολογικά έσοδα τότε η αύξηση των δαπανών θα είναι βιώσιμη. Αν όχι, κατά τα επόμενα τρίμηνα θα παρατηρήσουμε σμίκρυνση των πλεονασμάτων και αυξημένη πίεση στο δημόσιο χρέος. Για σφαιρική επίλυση του προβλήματος η κυβέρνηση καλείται να εντάξει περισσότερες παραγωγικές επενδύσεις στο μείγμα, κάτι που όπως θα δούμε δεν κάνει.

Το καράβι που βουλιάζει

Αρκετά ζητήματα στην Κύπρο υπολείπονται του αναμενόμενου και παρόλο που απασχολούν συχνά τον δημόσιο διάλογο αυτό γίνεται για όλους τους λάθος λόγους. Πάρτε για παράδειγμα την ΑΗΚ, που αντί η συζήτηση να αφορά στην επάρκεια ρεύματος, έχουμε καυγάδες διοίκησης – συντεχνιών που εκτυλίσσονται στο προεδρικό με τον πρόεδρο σε ρόλο ειρηνοποιού. Κατά τον ίδιο τρόπο και η παιδεία. Αντί να συζητούμε πως θα ανακόψουμε την απαξία του δημόσιου σχολείου που συντελείται μέσα από την επέλαση της ιδιωτικής εκπαίδευσης (πρωινής και απογευματινής) έχουμε καυγάδες για καταλόγους διοριστέων και συνδικαλιστικά δικαιώματα. Με λίγα λόγια ενώ το καράβι βουλιάζει ναύτες και κυβερνήτες ερίζουν για μια θέση στο πλοίο με καλύτερη θέα.

Η υπομονή έχει εξαντληθεί

Οι διακοπές ρεύματος δεν είναι αποδεκτές στην Κύπρο του 2026. Έστω και αν διαρκούν μόλις 30 λεπτά η υπομονή του κόσμου έχει εξαντληθεί. Έχει εξαντληθεί και το μόνο που ζητά είναι να έχει επάρκεια ρεύματος και ας πληρώνει την ακριβότερη κιλοβατώρα στην Ευρώπη. Τουλάχιστον ας μπορεί να απολαμβάνει το αγαθό και ας πωλείται ακριβό. Η κυβέρνηση Χριστοδουλίδη υποσχέθηκε φθηνή κιλοβατώρα αλλά δεν κατάφερε ούτε την επάρκεια στην ψηλή τιμή να εξασφαλίσει. Συνεπώς η απογοήτευση είναι δεδομένη. Περισσότερο από όλα αυτό που θα πρέπει να μας ανησυχεί είναι που ακόμα και για την πιθανή λύση δεν υπάρχει συμφωνημένο πλαίσιο. Δηλαδή, η κυβέρνηση λέει όλα ότι θα λυθούν μόλις εγκατασταθούν μπαταρίες αποθήκευσης ενώ η ΑΗΚ σημειώνει πως οι μπαταρίες δεν είναι πανάκεια και μάλλον κάτι θέλει να μας πει για την καταλληλότατα του δικτύου.

Αλαλούμ και βλέπουμε

Ο πρόεδρος της ΑΗΚ, άθελα του αποκάλυψε τις προάλλες τον ενεργειακό μεσαίωνα που ζούμε στο νησί. Η δήλωση έγινε το 2026 και αποκαλύπτει πως ΑΗΚ συνεχίζει να επενδύει και σε νέα συμβατική παραγωγή στη Δεκέλεια, θεωρώντας τη συμβατική ισχύ απαραίτητη μέχρι να ωριμάσουν οι λύσεις αποθήκευσης και διασύνδεσης. Με άλλα λόγια μας υπέδειξε πως βρισκόμαστε πολύ μακριά από το σήμερα και άρα η λύση θα αναζητηθεί θα κοιτάζει πίσω στην Δεκέλεια. Και κάπου εκεί τρύπωσε το ιδιωτικό project PEC προτείνοντας λύσεις συμβατικής ενέργειας αφού προηγηθούν προετοιμασίες για να εισπράξει την απάντηση της ΑΗΚ ότι λόγω τεχνικών και λειτουργικών ζητημάτων δεν αποτελεί επιλογή. Και κάπως έτσι θα ζήσουμε στο αλαλούμ χωρίς κανένας να μπορεί να προβλέψει τι μας ξημερώνει.

Γιατί δεν φτάνει η ανάπτυξη στην κοινωνία

Οι αναπτυξιακές δαπάνες αφορούν σε υποδομές εξοπλισμό, έρευνα, συγχρηματοδοτούμενα έργα. Ξεχωρίζουν από τις τακτικές δαπάνες γιατί στοχεύουν να αυξήσουν το παραγωγικό δυναμικό της οικονομίας μακροπρόθεσμα. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Γενικού Λογιστηρίου της Δημοκρατίας, κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026 η υλοποίηση των αναπτυξιακών δαπανών του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθε στο 25%, έναντι 25% την αντίστοιχη περίοδο του 2025 και με μέσο όρο 22% την τελευταία δεκαετία. Η συγκεκριμένη διαπίστωση δεν θα πρέπει να θεωρείται άσχετη με το έλλειμμα παραγωγικότητας που εντοπίζεται στην οικονομία και έχει ως αποτέλεσμα να υστερεί το εισόδημα έναντι του ρυθμού αύξησης της οικονομίας.